Kategorie

Objaśnienie prawne dotyczące procedury uzyskiwania zaświadczeń A1

Objaśnienie prawne dotyczące procedury uzyskiwania zaświadczeń A1/fot. Fotolia
Na wniosek Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców zostało wydane objaśnienie prawne dotyczące procedury uzyskiwania zaświadczeń A1 dla obywateli spoza UE, zatrudnianych przez pracodawców w Polsce, a następnie delegowanych do krajów członkowskich.

Wnioskiem z dnia 27 maja 2019 r. Rzecznik MŚP zwrócił się do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) o wydanie objaśnienia prawnego „dotyczącego prawidłowego rozumienia i stosowania przepisu art. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo poprzez wskazanie, że dla spełnienia wymogu legalnego zamieszkania w rozumieniu art. 1 Rozporządzenia 1231/2010 nie ma znaczenia ani długość obecności obywatela państwa trzeciego w Rzeczypospolitej Polskiej (lub innym państwie członkowskim), ani fakt, że obywatel ten zachowuje zwykły ośrodek swych interesów życiowych w państwie trzecim. Podstawą wystosowania powyższego wniosku były ciągle pojawiąjące się wątpliwości w praktyce stosowania tego przepisu pomimo wydania w dniu 24 stycznia 2019 r. wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-477/17 Balandin.

Polecamy: Pracownicze plany kapitałowe. Nowe obowiązki pracodawców i płatników

Reklama

W odpowiedzi MRPiPS pismem z dnia 2 lipca 2019 r. wydał objaśnienie prawne, w którym odnosząc się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-477/17 Balandin przyznał, że pojęcie „legalne zamieszkanie sformułowane w art. 1 rozp. nr 1231/2010 nie jest tożsame z pojęciem zamieszkania zdefiniowanym w art. 1 lit. j) rozp. Nr 883/2004, a tym samym nie należy podczas ustalania, czy została spełniona przesłanka w postaci legalnego zamieszkania w rozumieniu art. 1 rozp. nr 1231/2010 odwoływać się do elementów wymienionych w art. 11 rozp. Nr 987/2009 (badania ośrodka interesów życiowych)”.

W odpowiedzi Ministerstwo wskazało również na szersze tło całego zagadnienia problemowego ze stosowaniem art. 1 Rozporządzenia 1231/2010, przyznając, że liczne zapytania oraz prośby pracodawców o interwencje w sprawach wykonywania przez polskie organy zapisów regulujących unijną koordynację systemów zabezpieczenia społecznego to efekt znacznego wzrostu wniosków składanych przez polskich przedsiębiorców o poświadczenie dokumentów PD A1 dla obywateli państw trzecich – „na skutek coraz dotkliwiej odczuwanych niedoborów kadrowych ze strony pracowników legitymujących się paszportem unijnym” oraz wprowadzenia w ustawodawstwach wewnętrznych niektórych państw członkowskich UE (Austrii i Francji) przepisów przewidujących możliwość nakładania przez organy kontrolne kar za nieposiadanie zaświadczenia PD A1 przez pracownika delegowanego lub osobę wykonującą pracę na terytorium kilku państw członkowskich (np. w transporcie międzynarodowym).

Reklama

Z pisma wynika ponadto, że październiku 2017 r., w celu „zapoznania się z argumentami przedsiębiorców oraz przedstawienia im wyników ustaleń zaangażowanych instytucji” w siedzibie Ministerstwa odbyło się spotkanie, podczas którego omówiono „ogólne warunki przyznawania dokumentów A1 obywatelom państw trzecich oraz rozdystrybuowano przedstawicielom organizacji zrzeszających pracodawców przygotowany przez ZUS kwestionariusz dotyczący omawianego zagadnienia”. Co istotne, otrzymane w ślad za tym uwagi wskazywały, że „formularz zbyt dalece ingeruje w sprawy prywatne wnioskodawców oraz, że nie uwzględnia pełnego katalogu tytułów pobytowych, pozwalających uznać, że dana osoba legalnie przebywa na terytorium RP”.

Po uwzględnieniu uwag przedstawionych przez ZUS, sporządzono propozycję zmian – formularz US 54 otrzymał tytuł: ”Informacja o legalności zamieszkania obywatela państwa trzeciego”, zrezygnowano w nim z sekcji: sytuacja rodzinna i więzi rodzinne w Polsce, sytuacja mieszkaniowa w Polsce, sytuacja mieszkaniowa w państwie pochodzenia, sytuacja rodzinna i więzi rodzinne w państwie pochodzenia”, ponadto poszerzono katalog dokumentów uprawniających do pobytu w Polsce.

Nowo opracowane wytyczne (które obowiązują od 2 maja 2018 r.) podczas rozpatrywania wniosku cudzoziemca o poświadczenie dokumentu A1 przewidują:

- odejście od stosowania art. 11 rozp. Nr 987/2009, tj. „badania interesów życiowych”, z zastrzeżeniem sytuacji zaistnienia sporu między instytucjami;

- uwzględnienie na potrzeby postępowania poszerzonej listy tytułów pobytowych, uprawniających cudzoziemca do legalnego przebywania oraz wykonywania pracy na terytorium RP;

- uznanie rezydencji podatkowej obywatela państwa trzeciego w RP za bezwzględnie obowiązujące kryterium do uznania pobytu cudzoziemca na terytorium RP za legalny (jako drugie, obok tytułu pobytowego);

- zorganizowanie formularza w następujące sekcje informacyjne: dane osoby, adres w państwie pochodzenia, adres w państwie pobytu, dane o pobycie w Polsce, dokument uprawniający do pobytu w Polsce, charakter i specyfika wykonywanej pracy najemnej lub pracy na własny rachunek, obowiązek podatkowy, działalność niezarobkowa, inne okoliczności.

Poszerzony katalog dokumentów uprawniających do pobytu w Polsce (zgodnie z ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach) obejmuje w szczególności:

- zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego RP;

- zezwolenie na pobyt stały;

- zezwolenie na pobyt czasowy oraz pracę;

- wiza Schengen lub wiza krajowa (wydana w celach wskazanych w tej ustawie).

W opinii MRPiPS takie rozwiązanie dostarcza instytucji właściwej, wydającej obywatelowi państwa trzeciego dokument A1, „niezbędnych narzędzi weryfikacji „legalności” jego zamieszkania na terytorium RP, przy jednoczesnym dążeniu do realizacji sprawiedliwego traktowania obywateli państw trzecich „legalnie przebywających” na terenie państw członkowskich, tj. celu sformułowanego w art. 79 TFUE”. Jednocześnie MRPiPS zastrzegł, że „powyższe nie oznacza jednak, że instytucje państw członkowskich UE powinny całkowicie odstąpić od badania legalnego zamieszkania obywateli państw trzecich na terytorium UE”, przy czym zapewnił, że obowiązujące w tym zakresie wytyczne będą stosowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych „w zgodzie z interpretacją przyjętą przez Trybunał Sprawiedliwości UE w orzeczeniu C-477/17 Balandin”.

Należy także podkreślić, że instytucja objaśnień prawnych została uregulowana w art. 33 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646, ze zm.) i stanowi jeden z istotnych instrumentów służących wdrażaniu w życie postanowień Konstytucji Biznesu. Przewiduje on, że „właściwi ministrowie oraz organy (…) dążą do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa z zakresu działalności gospodarczej, w szczególności wydając, w zakresie swojej właściwości, z urzędu lub na wniosek Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców wyjaśnienia przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie lub zakończenie działalności gospodarczej, dotyczące praktycznego ich stosowania (objaśnienia prawne), przy uwzględnieniu w szczególności orzecznictwa sądów, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej”.

Rzecznik MŚP prosił także o wskazanie, że dla spełnienia wymogu „legalnego zamieszkania” nie ma znaczenia ani długość obecności obywatela państwa trzeciego w Polsce (lub innym państwie członkowskim), ani fakt, że obywatel ten zachowuje zwykły ośrodek swych interesów życiowych w państwie trzecim – zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-477/17 Balandin, które przesądziło, że w rozumieniu rozporządzenia 1231/2010 pojęcie „legalnego zamieszkania” znaczy jedynie to, że obywatele ci przebywają zgodnie z prawem na terytorium danego państwa członkowskiego. W uzasadnieniu wniosku Rzecznik MŚP podał przykład odmowy wydania zaświadczenia A1 obywatelowi Ukrainy, legalnie zamieszkałemu i zatrudnionemu w Polsce, z argumentacją, że nie jest on powiązany z Polską przez okres dostatecznie długi i w sytuacji oddelegowania do pracy na terytorium Czech lub Niemiec, mógłby nie wiedzieć, czy podlega instytucji ubezpieczeniowej w Polsce, Czechach czy Niemczech.

Biuro Rzecznika MŚP wystosowało w tej sprawie pismo do Prezes ZUS z wnioskiem o przekazanie objaśnienia prawnego, wydanego przez MRPiPS, pracownikom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, celem zapewnienia jego stosowania w procedowanych sprawach.

Źródło: Biuro Rzecznika MŚP

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.