Urlop zaległy w 2025 r. bez zgody pracownika

30 dni zaległego urlopu w czasie pandemii

Specustawa ogranicza natomiast pracodawcę do 30 dni. Natomiast KP nie reguluje limitu dni urlopu zaległego, jaki pracodawca ma możliwość udzielić jednostronnie pracownikowi. Na gruncie ustawy covidowej pracodawca może samodzielnie skierować pracownika na urlop zaległy tylko do 30 dni. Jeśli pracownik posiada większą liczbę dni zaległych np. 35, pracodawca nie będzie mógł tych 5 pozostałych dni udzielić w samodzielnie ustalonym terminie bez zgody pracownika. Wygląda więc na to, że jest to mniej korzystne rozwiązanie z punktu widzenia pracodawcy od przepisów kodeksowych.

Aby było jeszcze bardziej skomplikowanie, niektórzy prawnicy uważają, że obowiązek wykorzystania urlopu zaległego z KP wciąż obowiązuje pracodawców, a limit 30 dni z ustawy covidowej dotyczy okresu po 30 września. W związku z licznymi wątpliwościami wystąpiliśmy z pytaniem do Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii z prośbą o wyjaśnienia. Gdy tylko otrzymamy odpowiedź, zamieścimy ją w tym artykule.

W każdym razie widoczną różnicą omawianych regulacji jest ułatwienie pracodawcom wysyłania pracowników na urlop zaległy w innym terminie niż jest to przewidziane w planie urlopów na 2021 r. Plan urlopów obejmuje bowiem także urlop zaległy. Ustawa covidowa wprost wskazuje na to, że pracodawca nie musi brać pod uwagę planu urlopów przy samodzielnym ustalaniu terminu urlopu zaległego pracownika.

Urlop zaległy - MRPiT (odpowiedź)

W dniu 29 stycznia 2021 r. otrzymaliśmy odpowiedź z ministerstwa:

"Na podstawie art. 15gc spec ustawy COVID-19 pracodawca może udzielić pracownikowi, w terminie przez siebie wskazanym, bez uzyskania zgody pracownika i z pominięciem planu urlopów, urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego przez pracownika w poprzednich latach kalendarzowych, w wymiarze do 30 dni urlopu, a pracownik jest obowiązany taki urlop wykorzystać.

Z przepisu tego wynika po pierwsze, że jednostronne wyznaczenie przez pracodawcę terminu urlopu pracownika dotyczy jedynie urlopu zaległego (nie obejmuje urlopu należnego za dany rok); po drugie wymiar urlopu zaległego udzielanego w ten sposób ogranicza się łącznie do 30 dni.

Przepis ten reguluje tylko te dwie kwestie nie odnosząc się i nie modyfikując przepisu art. 168 k.p. określającego termin udzielenia zaległego urlopu wypoczynkowego. Zatem może on być udzielony w sposób określony w art. 15 gc ustawy o COVID-19 najpóźniej do 30 września roku następnego."

Czy pracodawca może zmusić do urlopu zaległego?

W związku z powyższym powstaje pytanie – czy pracodawca może zmusić pracownika do wykorzystania urlopu zaległego w terminie ustalonym jednostronnie przez pracodawcę? Tak. Zgodnie z art. 15gc ustawy covidowej, który funkcjonuje od 23 czerwca 2020 r. pracodawca może sam wybrać, w jakim terminie pracownik wykorzysta urlop zaległy (a od 1 stycznia 2021 r. urlopem tym jest urlop wypoczynkowy niewykorzystany w 2020 r.), a pracownik ma obowiązek zastosowania się do tego polecenia.

Problem polega na określeniu czy ustawa covidowa znosi na czas epidemii obowiązek pracodawców do wysyłania pracowników na zaległe urlopy do dnia 30 września. Pracodawcy muszą wiedzieć, czy niestosowanie się do przepisu KP w 2021 r., nie pociągnie za sobą konsekwencji w przypadku ewentualnej kontroli PIP w postaci kary za niewywiązywanie się z obowiązków pracodawcy. Pytanie o to wystosowaliśmy do PIP. Po otrzymaniu odpowiedzi, zamieścimy ją w tym artykule.

Urlop zaległy - PIP (odpowiedź)

W dniu 2 lutego 2021 r. otrzymaliśmy odpowiedź z PIP. Kierownik Sekcji Centrum Poradnictwa, Aleksandra Zagajewska:

"W odpowiedzi na nadesłane drogą elektroniczną 18 stycznia 2021 r. zapytanie prawne dotyczące stosowania przepisu art. 168 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320) wobec działającego od 24 czerwca 2020 r. przepisu art.
 15 gc ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, i nnych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej ustawa COVID-19, Centrum Poradnictwa Państwowej Inspekcji Pracy wyjaśnia, co następuje. Zgodnie z treścią art. 15gc przywołanej wyżej ustawy COVID-19 – w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, pracodawca może udzielić pracownikowi, w terminie przez siebie wskazanym, bez uzyskania zgody pracownika i z pominięciem planu urlopów, urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego przez pracownika w poprzednich latach kalendarzowych, w wymiarze do 30 dni urlopu, a pracownik jest obowiązany tak i urlop wykorzystać. Zgodnie natomiast z brzmieniem art.168 Kodeksu pracy urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art.163 należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy wprowadzającej przepis art. 15gc, jego celem miało być zapobieżenie kumulacji urlopów niewykorzystanych za zaległe lata oraz urlopów nabytych w bieżącym roku kalendarzowym przy założeniu, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii pracownicy wykazywać będą zmniejszone zainteresowanie wykorzystywaniem prawa do urlopu wypoczynkowego. Jednocześnie należy podkreślić, że zapis przewidziany w ustawie COVID-19 nie uchyla obowiązku wynikającego z art. 168 Kodeksu pracy, t j . obowiązku udzielenia pracownikowi urlopu zaległego najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Pracodawca, który nie udziela pracownikowi zaległego urlopu w terminie określonym w art. 168 Kodeksu pracy może ponieść odpowiedzialność z tytułu popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika zagrożonego karą grzywny od 1000 zł do 30 000 zł".