Kategorie

Urlop wychowawczy 2021 – czy jest płatny, ile trwa, wniosek

Emilia Panufnik
Urlop wychowawczy 2021 - płatny, ile trwa, wniosek.
shutterstock
Urlop wychowawczy w 2021 r. przysługuje na dotychczasowych zasadach. Można go wykorzystać do 6. roku życia dziecka. Czy jest płatny? Ile trwa? W ilu częściach i do ilu lat dziecka można go wykorzystać? Czy można być na zleceniu podczas urlopu wychowawczego? Kiedy złożyć wniosek? Pobierz wzór wniosku o urlop wychowawczy.

Czym jest?

Urlop wychowawczy jest jednym z uprawnień rodzicielskich w pracy. Gwarantują go przepisy Kodeksu pracy w art. 186. Mogą z niego skorzystać oboje z rodziców lub tylko matka albo tylko ojciec dziecka. Co istotne, nie ma konieczności wykorzystania tego urlopu. Jego celem jest zapewnienie osobistej opieki nad dzieckiem. Zazwyczaj korzysta z niego matka dziecka po zakończeniu przebywania na urlopie macierzyńskim, a następnie rodzicielskim po narodzeniu dziecka. Dziecko ma wówczas rok i wielu z rodziców nie ma możliwości oddania dziecka pod opiekę najbliższych czy do żłobka bądź uważa, że jest to jeszcze za wcześnie na rozłąkę. W takiej sytuacji można zdecydować się na urlop wychowawczy.

Polecamy: Kodeks pracy 2021. Praktyczny komentarz z przykładami

Komu przysługuje?

Reklama

Jak już zostało wspomniane urlop wychowawczy przysługuje rodzicom. To samo dotyczy opiekuna dziecka. Kolejnym warunkiem jest posiadanie co najmniej 6-miesięcznego stażu pracy. Do stażu tego zalicza się również poprzednie okresy zatrudnienia (także u innych pracodawców), a nie tylko ostatnią umowę o pracę. Skorzystać z urlopu wychowawczego może pracownik, a więc osoby na np. zleceniu nie mają takiego prawa (tak samo jak nie mają prawa do innych urlopów związanych z narodzinami dziecka).

Należy dodać w tym miejscu, że osobom uprawnionym do urlopu wychowawczego przyznaje się również możliwość wnioskowania o obniżony wymiar czasu pracy, co może być optymalnym rozwiązaniem dla niektórych osób chcących łączyć pracę z opieką nad dzieckiem. Pracodawca musi zaakceptować taki wniosek. Obniżenie etatu nie może być większe niż do połowy pełnego etatu.

Ile trwa?

Wymiar urlopu wychowawczego jest określony maksymalną liczbą miesięcy, a mianowicie 36 miesięcy (3 lata). Osoba uprawniona nie musi korzystać z pełnej puli. Może wykorzystać np. tylko 1 miesiąc, a może także wcale z niego nie korzystać. Co ważne, 1 miesiąc zawsze przysługuje drugiemu z rodziców. Nie można zrzec się tego prawa na rzecz drugiego rodzica. Oznacza to, że jeden rodzic może maksymalnie skorzystać z 35 miesięcy urlopu wychowawczego. Jeśli drugi nie zamierza korzystać z wolnego, wówczas miesiąc ten przepada.

Reklama

Warto wspomnieć o sytuacji jednoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez obojgu rodziców. Jak należy liczyć wykorzystany wymiar urlopu? Otóż za czas jednoczesnego przebywania na wychowawczym mamy i taty miesiące liczy się podwójnie.

Mama i tata dziecka złożyli wnioski o urlopy wychowawcze na ten sam okres – od lutego 2021 r. do września 2021 r. Ile urlopu wychowawczego na to dziecko wykorzystają? Należy 8 miesięcy pomnożyć przez 2, co daje wynik 16 miesięcy.

Do ilu lat dziecka?

Drugą składową określającą czas trwania urlopu wychowawczego jest wiek dziecka. Otóż sam urlop trwa maksymalnie 36 miesięcy, ale można go wykorzystać tylko do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Pracownica urodziła dziecko 26 stycznia 2021 r. Do kiedy maksymalnie musi wykorzystać urlop wychowawczy? Do 31 grudnia 2027 r. Dzięki temu, że dziecko urodziło się na początku roku kalendarzowego, kobieta ma prawie o 1 rok dłużej na skorzystanie z tego uprawnienia.

Ile części?

Co ciekawe, urlop wychowawczy można wykorzystywać w częściach – Kodeks pracy przewiduje 5 części. Nie jest więc tak, że decyzja o półrocznym urlopie wychowawczym powoduje, że pozostałe miesiące przepadają. Zawsze do końca roku kalendarzowego ukończenia przez dziecko 6. roku życia można składać kolejne wnioski o kolejne okresy urlopu wychowawczego i każdorazowo pracodawca musi się na nie godzić. Należy mieć przy tym na uwadze czy wcześniej urlop rodzicielski został wykorzystany w częściach nieprzypadających bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. O liczbę tego typu części urlopu rodzicielskiego pomniejsza się bowiem liczbę możliwych do wykorzystania części urlopu wychowawczego.

Czy jest płatny?

Jednym z największych minusów urlopu wychowawczego z punktu widzenia pracownika jest jego nieodpłatność. Ani pracodawca, ani ZUS nie płaci żadnego wynagrodzenia czy zasiłku za czas urlopu wychowawczego. Jedyną możliwością uzyskania wsparcia finansowego z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w czasie tego urlopu jest dodatek do zasiłku rodzinnego. Jednak dotyczy to tylko osób pobierających zasiłek rodzinny, a więc nieprzekraczających kryterium dochodowego (obecnie jest to 674 zł w przeliczeniu na członka rodziny). Więcej na ten temat: Zasiłek rodzinny 2020/2021 – jak go uzyskać?

Zobacz również: Dodatek do zasiłku rodzinnego za czas urlopu wychowawczego 2020/2021

Umowa zlecenie w czasie urlopu wychowawczego

Przy omawianiu braku wynagrodzenia za czas urlopu wychowawczego warto wspomnieć o możliwości pracy w tym okresie. Ważne jednak, by praca ta, czy to na rzecz własnego, czy innego pracodawcy, nie wpływała na zaprzestanie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, co przecież stanowi istotę urlopu wychowawczego. Z pewnością można więc dorabiać na podstawie umowy zlecenie, szczególnie jeśli jest to praca zdalna i można wykonywać ją np. wieczorami.

Wniosek

Niezbędnym warunkiem otrzymania urlopu wychowawczego jest wniosek złożony przez osobę uprawnioną do skorzystania z niego. Powinien on być złożony na piśmie. Co to oznacza? Nie musi być w całości napisany ręcznie, wystarczy, że podpis pracownika będzie złożony własnoręcznie. Dokument można więc wydrukować i złożyć pod nim podpis. Formą pisemną jest także dokument elektroniczny, jeśli został opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Pracodawca ma obowiązek uwzględnienia wniosku o urlop wychowawczy.

POBIERZ WZÓR WNIOSKU >>>

Więcej informacji na temat wniosku i dokumentów do wniosku: Urlop wychowawczy – wszystko co musisz wiedzieć

Kiedy złożyć wniosek?

Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć nie później niż 21 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia korzystania z tego urlopu. Jest to więc termin zawarty w samym wniosku. Co jeśli pracownik złoży wniosek później? Wówczas pracodawca może udzielić urlopu zgodnie z wolą pracownika w terminie wskazanym we wniosku, ale ma również prawo do przesunięcia terminu rozpoczęcia urlopu najpóźniej do 21 dni od dnia złożenia wniosku. Warto zwrócić uwagę, że nawet w tej sytuacji pracodawca musi uwzględnić wniosek pracownika co do udzielenie urlopu wychowawczego. Jedyną przewidzianą przepisami prawa sankcją jest przesunięcie terminu jego rozpoczęcia. Pracodawca może, ale nie musi go przesuwać.

Jeśli pracownica decyduje się na bezpośrednie wykorzystanie urlopu wychowawczego po urlopie rodzicielskim, może rozważyć wykorzystanie między tymi urlopami urlopu wypoczynkowego – przede wszystkim zaległego. Urlop wypoczynkowy jest bowiem urlopem płatnym, co może wspomóc domowy budżet jeszcze przed bezpłatnym urlopem wychowawczym.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    In vitro i prawo do ubezpieczenia społecznego – wyrok ETPCz

    Czy podjęcie przez pracownicę nowego zatrudnienia w trakcie procedury in vitro stanowi podstawę do odmowy ubezpieczenia społecznego?

    Kod wykonywanego zawodu w ZUS ZUA i ZUS ZZA

    Kod wykonywanego zawodu w dokumentach ZUS ZUA i ZUS ZZA to ważna zmiana, która wejdzie w życie 16 maja 2021 r. Na czym w praktyce będzie polegał nowy obowiązek?

    Kompetencje cyfrowe - tego wymagają pracodawcy [RAPORT]

    Kompetencje cyfrowe - tego przede wszystkim wymagają pracodawcy. Cyfryzacja rynku pracy to trend przyspieszony przez epidemię koronawirusa. Jak nową rzeczywistość oceniają pracownicy? Na to pytanie odpowiada raport "Cyfrowa ewolucja kariery".

    Dwie umowy o pracę - składki ZUS

    Dwie umowy o pracę - co na to prawo? Składki ZUS opłaca się od jednej czy dwóch umów?

    Poważne zachorowanie - oszczędności PPK mogą pomóc

    Poważne zachorowanie - co to jest w rozumieniu ustawy o PPK? Jak oszczędności PPK mogą pomóc, gdy uczestnik PPK, jego małżonek lub dziecko zachoruje?

    Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

    Badanie trzeźwości pracownika alkomatem - nowe przepisy przyznają pracodawcy prawo do prewencyjnych, wyrywkowych kontroli alkomatem.

    Badanie trzeźwości pracownika 2021

    Badanie trzeźwości pracownika - w 2021 r. powstał projekt ustawy umożliwiający pracodawcy przeprowadzanie wyrywkowych kontroli trzeźwości pracownika.

    Praca dla informatyka 2021 - zarobki i praca zdalna [ANALIZA]

    Praca dla informatyka w 2021 r. - liczba ofert pracy dla informatyków wciąż rośnie. Dla pracowników z branży IT liczą się zarobki i praca zdalna. Analiza przedstawia obecną sytuację informatyków na rynku pracy.

    Godziny pracy 2021

    Godziny pracy 2021 - ile godzin pracy i dni wolnych od pracy wypada w poszczególnych miesiącach? Jak obliczyć godziny pracy?

    Długotrwałe niewykonywanie obowiązków - wypowiedzenie umowy

    Wypowiedzenie umowy - czy długotrwałe niewykonywanie części obowiązków pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem?

    Rozliczanie czasu pracy zdalnej

    Czas pracy zdalnej to dosyć kłopotliwe zagadnienie. Jak ewidencjonować i kontrolować pracownika na home office? W jaki sposób rozliczać nadgodziny i wprowadzić zadaniowy czas pracy?

    Rynek pracy w czasie pandemii a szara strefa w rolnictwie

    Rynek pracy w czasie pandemii - czy część pracowników zasiliła szarą strefę w rolnictwie? Poniżej znajduje się analiza.

    Najwięcej ubezpieczonych cudzoziemców w historii - kwiecień 2021

    Cudzoziemcy pobili rekord - w kwietniu 2021 r. jest najwięcej ubezpieczonych w Polsce obcokrajowców w historii. Jak przedstawiają się liczby?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych 2022

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych wejdą w życie 1 stycznia 2022 r. Co się zmieni? Nowe emerytury i renty będą wypłacane tylko na konto. Rozwiąże się problem emerytur czerwcowych. Zmienią się zasady pobierania zasiłków.

    Brexit a ubezpieczenia i rozliczenia podatkowe pracowników

    Brexit - jakie są skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych i rozliczeń podatkowych pracowników? Wszystko o zaświadczeniu A1.

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów - byłych pracowników

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów będących byłymi pracownikami - jak obliczyć? Jak ustalić status tych osób i wysokość zwiększenia?

    Ostatni dzień na wdrożenie PPK!

    PPK - 10 maja 2021 r. to ostatni dzień na wdrożenie PPK czyli zawarcie umowy o prowadzenie PPK z wybraną instytucją finansową.

    Praca zdalna - przepisy prawne

    Praca zdalna - przepisy prawne regulujące home office znajdują się w ustawie covidowej. Kodeks pracy wciąż nie zawiera przepisów dotyczących pracy zdalnej.

    Bezrobocie w kwietniu 2021 r.

    Bezrobocie - w kwietniu 2021 r. w Polsce odnotowano spadek bezrobocia. Gdzie jest najwyższe bezrobocie, a gdzie najniższe?

    Emerytury stażowe - obywatelska inicjatywa ustawodawcza

    Emerytury stażowe będą przedmiotem obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. NSZZ "Solidarność" apeluje o liczne podpisy.

    4 urlopy dla ojca po urodzeniu dziecka

    Urlopy dla ojca - po urodzeniu dziecka ojciec może skorzystać z 4 rodzajów urlopów - ojcowskiego, okolicznościowego, tacierzyńskiego i rodzicielskiego.

    Przymusowy urlop wypoczynkowy - jaka forma?

    Przymusowy urlop wypoczynkowy - w jakiej formie pracodawca powinien polecić pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego?

    Idealny pierwszy dzień pracy - model First Day Experience

    Pierwszy dzień w nowej pracy - jak wygląda w modelu First Day Experience? Jak mógłby wyglądać idealny pierwszy dzień pracy?

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym wchodzi w życie - Izrael i Turcja

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym podpisana między Polską i Izraelem oraz umowa podpisana między Polską a Turcją wchodzą w życie dnia 1 maja i 1 czerwca 2021 r.

    Czym jest informacja starosty?

    Informacja starosty to dokument związany z zatrudnianiem cudzoziemców. To tzw. test rynku pracy. Czemu służy? Kiedy jest wymagana, a kiedy nie?