Kiedy ojciec może skorzystać z urlopu rodzicielskiego?

• Kiedy ojciec może skorzystać z urlopu rodzicielskiego?
• Większość ojców nie korzysta z urlopu rodzicielskiego
• W ilu częściach można wykorzystać urlop rodzicielski?
• Wniosek o urlop rodzicielski
• Czy ojciec może wziąć urlop rodzicielski gdy matka nie pracuje?
• Ochrona stosunku pracy ojca dziecka w trakcie urlopu rodzicielskiego

Kiedy ojciec może skorzystać z urlopu rodzicielskiego?

Ojciec dziecka może skorzystać z urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Urlop ten jest uprawnieniem mającym na celu kontynuowanie płatnej opieki nad dzieckiem, co do zasady, w pierwszym roku życia dziecka. W 2023 r. przepisy zmieniły się w ten sposób, że każdemu z rodziców przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Tego prawa nie można przenieść na drugiego z rodziców. 

Zgodnie z art. 182^1a § 1 KP pracownicy – rodzice dziecka mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem w wymiarze do:

• 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie (kiedyś były to 32 tygodnie)

• 43 tygodni - w przypadku porodu mnogiego (kiedyś było to 34 tygodnie)

Ojciec dziecka może korzystać z urlopu rodzicielskiego np.:

• wtedy, kiedy z urlopu rodzicielskiego korzysta matka dziecka, ponieważ z urlopu jednocześnie mogą korzystać oboje pracownicy – rodzice dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego nie może przekraczać ogólnego przysługującego wymiaru;

• w okresie pobierania przez jednego z rodziców dziecka (czyli matkę) zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego drugi rodzic może korzystać z urlopu rodzicielskiego. W takim przypadku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego i okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego nie może przekraczać ogólnego przysługującego wymiaru.

Większość ojców nie korzysta z urlopu rodzicielskiego

Jak wynika z motywu 20 dyrektywy 2019/1158, z uwagi na to, że większość ojców nie korzysta z prawa do urlopu rodzicielskiego lub przekazuje znaczną część uprawnień do swojego urlopu matkom – aby zachęcić ojców do skorzystania z urlopu rodzicielskiego, a jednocześnie utrzymać prawo każdego z rodziców do co najmniej czterech miesięcy urlopu rodzicielskiego, jak przewidziano w dyrektywie 2010/18/UE. Rozwiązanie to również promuje i ułatwia powrót matek na rynek pracy po okresie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.  Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów, nie ma prawnych przeszkód do tego, aby ojciec dziecka rozpoczął korzystanie z urlopu rodzicielskiego jeszcze w okresie przebywania matki na urlopie macierzyńskim.

W ilu częściach można wykorzystać urlop rodzicielski?

Urlop rodzicielski będzie udzielany:

• jednorazowo albo

• w nie więcej niż 5 częściach (co ważne, w liczbie wykorzystanych części urlopu uwzględnia się także liczbę wniosków o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego albo jego części, złożonych przez ubezpieczoną - matkę dziecka lub ubezpieczonego - ojca dziecka)

nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia (art. 182^1c KP). Pracownicy będą mogli zatem korzystać z urlopu rodzicielskiego w dowolnym terminie, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6. rok życia i nie więcej niż w 5 częściach.

Wniosek o urlop rodzicielski