REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop macierzyński dla ojca 2024

Emilia Panufnik
autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości
Urlop macierzyński dla ojca 2024
Urlop macierzyński dla ojca dziecka 2024 - ile trwa, ile płatny, wniosek
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Urlop macierzyński jest możliwy także dla ojca dziecka. Zgodnie z zasadami funkcjonującymi w 2024 roku ojcu również przysługuje zasiłek macierzyński. Ile trwa tzw. urlop tacierzyński? Kto płaci i ile wynosi zasiłek?

rozwiń >

Urlop macierzyński dla ojca a urlop ojcowski

Obok uprawnienia przysługującego wyłącznie ojcu dziecka czyli urlopu ojcowskiego można skorzystać również z urlopu macierzyńskiego. Kiedy ojciec dziecka może skorzystać z części urlopu macierzyńskiego? O urlopie macierzyńskim wykorzystywanym przez ojców, czyli tzw. urlopie tacierzyńskim, czytamy w art. 180 § 5-17 Kodeksu pracy.

REKLAMA

REKLAMA

Natomiast urlop ojcowski to 2 tygodnie wolnego, które można wykorzystać do ukończenia przez dziecko 1 roku życia. Urlop ten uregulowany został w art. 1823 Kodeksu pracy.

Więcej na temat urlopu ojcowskiego przeczytasz w artykule: Urlop ojcowski 2024

Ile trwa urlop macierzyński dla ojca w 2024 roku?

Ogólnie urlop macierzyński przy urodzeniu jednego dziecka trwa 20 tygodni po porodzie. Co do zasady matka dziecka powinna wykorzystać minimum 14 tygodni, aby zregenerować siły po porodzie i zająć się w tym czasie opieką nad dzieckiem.

REKLAMA

W świetle art. 180 § 4 Kodeksu pracy kobieta po wykorzystaniu po porodzie minimum 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, może zrezygnować z dalszej części urlopu i powrócić do pracy, jeśli:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta ojciec wychowujący dziecko;
  • przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ojciec dziecka, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.

Ojcu przysługuje wówczas prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu rezygnacji przez matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego (art. 180 § 5 KP). Urlop macierzyński dla ojca wynosi co do zasady do 6 tygodni.

Kiedy urlop macierzyński dla ojca może być dłuższy?

Ustawodawca przewidział sytuacje, kiedy urlop macierzyński dla ojca może być dłuższy niż 6 tygodni. Ojciec może mieć nawet do 12 tygodni urlopu macierzyńskiego (art. 180 § 7 KP). Prawo dopuszcza taką możliwość, jeśli matka dziecka legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji i rezygnuje z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu minimum 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie. 

Kolejny przypadek dotyczy przebywania matki w szpitalu lub innym ośrodku leczniczym, gdy stan zdrowia nie pozwala jej na sprawowanie opieki nad dzieckiem. Wówczas taką opiekę przejmuje ojciec i w związku z tym może wnioskować o urlop macierzyński na czas przebywania matki w zakładzie leczniczym.

Co więcej, ojciec może przebywać na urlopie macierzyńskim, gdy matka dziecka umrze w trakcie tego urlopu. Urlop ojca liczy się od dnia następującego po dniu zgonu matki.

Podobnie jest w sytuacji porzucenia dziecka przez matkę, ale w tym wypadku ojciec może wykorzystać pozostałą część urlopu dopiero po skorzystaniu przez matkę z minimum 8 tygodni.

Urlop macierzyński dla ojca 9 tygodni?

Dodatkowe 9 tygodni urlopu dla ojca nie dotyczy urlopu macierzyńskiego, lecz urlopu rodzicielskiego. Urlop ten trwał 32 tygodnie. Aktualnie wynosi 41 tygodni, ale 9 z nich przysługuje wyłącznie drugiemu z rodziców i uprawnienie to nie może zostać przeniesione na drugą osobę. Co do zasady z pełnego urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego korzystają matki dzieci, dodano więc kolejne 9 tygodni, aby z uprawnienia tego korzystał drugi rodzic czyli zwykle ojciec.

Urlop macierzyński dla ojca, gdy matka nie pracuje

Czy w sytuacji, gdy matka dziecka nie pracuje i nie jest ubezpieczona, ojciec może skorzystać z urlopu macierzyńskiego? Tak, Kodeks pracy przyznaje taką możliwość w przypadku:

  • zgonu matki dziecka,
  • porzucenia dziecka przez matkę,
  • niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Należny ojcu urlop macierzyński liczy się od dnia następującego po dniu”

  • zgonu matki dziecka, 
  • porzucenia przez nią dziecka albo 
  • powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Ojciec może korzystać z urlopu macierzyńskiego również, kiedy matka nieposiadająca tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa zatrudnia się na minimum ½ etatu. Ojciec dziecka może od dnia podjęcia przez nią zatrudnienia korzystać z urlopu aż do wyczerpania limitu 20 tygodni.

Wniosek o urlop macierzyński dla ojca 2024

Ojciec, który chce skorzystać z części urlopu macierzyńskiego, składa w tym celu wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej. Musi przestrzegać terminu – nie może być on krótszy niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu przez ojca.

Informacje o danych, które należy zawrzeć we wniosku oraz dokumentach stanowiących załączniki do wniosku można wyszukać w Rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2023 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz. U. z 2023. poz. 937).

Ważne

Pracodawca ma obowiązek zaakceptowania wniosku o część urlopu macierzyńskiego dla ojca dziecka.

Urlop macierzyński dla ojca – kto płaci?

Za czas urlopu macierzyńskiego wykorzystywanego przez ojca dziecka przysługuje zasiłek macierzyński. Zasiłek ten wypłaca ZUS. Jeśli pracodawca ubezpiecza więcej niż 20 pracowników, sam wypłaca zasiłki, ale ZUS zwraca mu później te środki.

Urlop macierzyński dla ojca – ile płatny?

Za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje 100% podstawy wymiaru zasiłku. Podstawa wymiaru zasiłku to przeciętne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy poprzedzających rozpoczęcie korzystania z urlopu. Jeśli ojciec dziecka posiada stałą pensję, zasiłek macierzyński wyniesie 100% wynagrodzenia za pracę. 

W prawie pracy funkcjonuje taka konstrukcja, że matka planująca wykorzystanie urlopu rodzicielskiego (32 tygodnie) bezpośrednio po urlopie macierzyńskim (20 tygodni), która złoży o to wniosek w terminie 21 dni po porodzie, przez cały okres rocznego urlopu (52 tygodnie) pobiera uśrednioną stawkę zasiłku macierzyńskiego w wysokości 81,5% podstawy wymiaru. Wówczas w trakcie urlopu macierzyńskiego zamiast 100%, przysługuje 81,5%. Jeśli część urlopu macierzyńskiego przejmuje po matce ojciec, jemu również przysługuje wówczas uśredniona wysokość zasiłku macierzyńskiego.

Jeśli matka dziecka nie złoży do 3 tygodni po porodzie wniosku o bezpośrednie wykorzystanie 32 tygodni urlopu rodzicielskiego po 20 tygodniach urlopu macierzyńskiego, za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek 100%, a za czas urlopu rodzicielskiego zasiłek 70%.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Od grudnia rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów

Od 1 grudnia 2026 r. rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów. To wynik wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w III kwartale. Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Aktualne limity obowiązują tylko do końca listopada.

Niedziela handlowa 2027: kalendarz. Czy w styczniu będzie niedziela z otwartymi sklepami?

Czy w styczniu 2027 r. będzie niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych w 2027 roku - sklepy będą otwarte 8 razy. Cztery razy będzie to ostatnia niedziela miesiąca, a cztery kolejne niedziele wypadają przed Wielkanocą i Bożym Narodzeniem. Kiedy zrobimy zakupy?

PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. MRPiPS chce nasilić kontrole w handlu

MRPiPS informuje, że PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. Ministerstwo chce nasilenia kontroli inspekcji pracy w handlu w grudniu.

Bez godzin, bez nadzoru, bez podporządkowania? GIP uznał, że sprzątanie może być na zleceniu

Sprzątanie raz albo dwa razy w miesiącu, bez ustalonych godzin i bez szefa, który stoi nad głową. Przedsiębiorcy często uważają, że taka współpraca mieści się w granicach umowy zlecenia. Główny Inspektor Pracy przyjrzał się jednak konkretnej umowie, która działa od kilku lat, i jego ocena pokazuje, gdzie kończy się swoboda stron, a zaczyna stosunek pracy. Wynik może zaskoczyć tych, którzy oceniają takie umowy wyłącznie po tym, jak często i ile godzin trwa współpraca. Analiza decyzji Głównego Inspektora Pracy z 19 października 2026 roku, sygn. GIP-GPP.5180.25.2026.4.

REKLAMA

Nowe narzędzia sądów wobec ZUS i KRUS: nowelizacja KPC. Czy od 2027 r. łatwiej będzie o przeliczenie świadczeń, o zasiłek, rentę czy emeryturę?

Przez lata sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS czy KRUS często musiał sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, nawet wtedy, gdy decyzja została wydana z poważnymi błędami proceduralnymi. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego ma to zmienić. Jej skutki mogą odczuć nie tylko ubezpieczeni, ale również pracodawcy i osoby prowadzące działalność. Kogo obejmie nowy mechanizm i dlaczego jedna grupa spraw pozostanie poza jego zasięgiem?

W 2027 r. zmieni się wysokość należności, świadczeń i potrąceń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem za pracę

Z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązanych jest wiele świadczeń, należności i potrąceń. W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie będzie równe kwocie 4950 zł. Ile wyniosą powiązane należności i świadczenia w 2027 roku?

Dni wolne od pracy 2027: kalendarz świąt. Dwa święta znowu wypadają w sobotę

Dni wolne od pracy w 2027 roku to wszystkie niedziele. a także święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Jest ich w Polsce 14, z czego w tym roku 4 wypadają w niedzielę, a 2 w sobotę. Czy to znaczy, że pracodawca odda inny dzień wolny od pracy? Oto kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku.

Czy menopauza może być przyczyną L4? Zwolnienie lekarskie z powodu zaburzeń zdrowia w menopauzie

Czy można wziąć zwolnienie lekarskie na menopauzę? Z tym okresem w życiu kobiet wiąże się wiele zaburzeń zdrowia. Rośnie liczba pracownic w okresie menopauzalnym, dlatego warto pochylić się nad tym zagadnieniem.

REKLAMA

Przepisy antymobbingowe już budzą wątpliwości - za dużo klauzul generalnych. Co oznacza, że pracodawca systematycznie przeciwdziała, że udostępnia przepisy (jak to robić?) i czy musi zbierać podpisy pracowników?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują zmienione przepisy Kodeksu pracy o równym traktowaniu w zatrudnieniu i mobbingu. Dla pracodawców pojawiły się pytania nie tylko o treść, ale też o formę i adresatów informacji. Czy wystarczy jednorazowe przekazanie przepisów przy zatrudnieniu? Czy obowiązek dotyczy także osób pracujących od lat? I czy trzeba zbierać podpisy? Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te wątpliwości, a jego stanowisko jest bardziej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać, aczkolwiek jest pewno zastrzeżenie.

19.11.2026 r. to już miesiąc po zmianach w prawie pracy. Czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci? No nie całkiem

Od jesieni wynik badania medycyny pracy nie musi już trafiać do pracownika w kopercie, w formie wydruku. W dniu 19 listopada 2026 r. upłynął miesiąc od obowiązywania nowych przepisów (konkretnie od tego, że od 18 października 2026 r. podstawową formą stał się zapis elektroniczny). Jak zatem zmiana wygląda w praktyce? Zmiana dotyczy zarówno tego, gdzie pojawi się orzeczenie, jak i tego, kto i kiedy dowie się o zaleceniach lekarza. Czy cyfryzacja orzeczeń sprawdza się w praktyce i czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA