REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop macierzyński dla ojca dziecka - poradnik (cz. 1)

Urlop macierzyński dla ojca dziecka.
Urlop macierzyński dla ojca dziecka.
fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Urlop macierzyński dla ojca dziecka to tylko jeden z urlopów, z którego może skorzystać w przypadku opieki nad dzieckiem. Kiedy ojciec może przejść na macierzyński? W pierwszej części poradnika omówiony został wymiar urlopu macierzyńskiego oraz sposób przejęcia urlopu przez ojca. Pobierz wzory wniosków.

URLOPY ZWIĄZANE Z RODZICIELSTWEM DLA OJCA DZIECKA – PORADNIK

Przedstawiamy pierwszą część Poradnika "Urlopy związane z rodzicielstwem dla ojca dziecka". W tym artykule zostanie omówiony urlop macierzyński wykorzystywany przez ojca.

REKLAMA

Autopromocja

Urlop macierzyński dla ojca dziecka

Co do zasady, osobą uprawnioną do urlopu macierzyńskiego jest matka dziecka. Jednak w ograniczonym zakresie i w określonych okolicznościach z urlopu macierzyńskiego może skorzystać także ojciec dziecka lub inny członek najbliższej rodziny. Poniższa analiza dotyczy możliwości skorzystania z tego uprawnienia przez ojca dziecka.

Wymiar urlopu macierzyńskiego zależy od liczby urodzonych dzieci przy jednym porodzie i wynosi:

  1. 20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
  2. 31 tygodni - w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
  3. 33 tygodni - w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
  4. 35 tygodni - w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
  5. 37 tygodni - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać z powyższej puli nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Jest to jednak jej uprawnienie, a nie obowiązek.

Pierwsze 14 tygodni urlopu tylko dla matki

Urlop macierzyński rozpoczyna się z mocy prawa z chwilą urodzenia dziecka. Pierwsze 14 tygodni urlopu po porodzie przysługują co do zasady wyłącznie matce dziecka. Kobieta nie może z nich zrezygnować. Jest to więc część urlopu przewidziana nie tylko na opiekę nad dzieckiem, ale także na regenerację sił i zdrowia matki nadwerężonych na skutek wysiłku ciążowego i porodowego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W przypadku rezygnacji przez kobietę z urlopu po wykorzystaniu jego obligatoryjnej 14-tygodniowej części pozostałą część urlopu macierzyńskiego może już wykorzystać ojciec dziecka.

Kiedy ojciec może wcześniej przejść na urlop macierzyński?

Wyjątki (!!!)

Od powyższej reguły ustawodawca przewidział jednak kilka wyjątków.

  1. Matka - pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, już po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu.
  2. Pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu albo zakładzie leczniczym.

W takich przypadkach również dalsza część urlopu kontynuowana może być przez ojca-dziecka.

Podkreślić należy, iż w każdym powyższym przypadku warunkiem rezygnacji z pozostałej części urlopu (lub jego przerwania) jest jednak nieprzerwana kontynuacja opieki nad dzieckiem. W takiej sytuacji możliwe są następujące warianty uzależnione od statusu pracowniczego ojca:

  1. pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik - ojciec wychowujący dziecko;
  2. przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony - ojciec dziecka, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.

W drugim z wymienionych przypadków przerwanie działalności zarobkowej oznacza zaprzestanie jakiejkolwiek aktywności zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Niekoniecznie musi to jednak oznaczać całkowite formalne zawieszenie działalności gospodarczej.

Tryb rezygnacji i przejęcia pozostałej części urlopu przez ojca dziecka

Pracownica składa pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy.

Pobierz wnioski:

Pozostałą część urlopu macierzyńskiego pracodawca udziela, pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek, składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika - ojca wychowującego dziecko.

Pobierz wniosek:

Terminy uprzedzenia nie obowiązują przy przerwaniu urlopu na okres leczenia szpitalnego.

REKLAMA

Reasumując, skorzystanie z urlopu macierzyńskiego przez ojca uzależnione jest od rezygnacji przez matkę z jego pozostałej części po wykorzystaniu przez nią 14 (8) tygodni. W takim przypadku ojciec dziecka może wykorzystać pozostałą część urlopu macierzyńskiego.

Z drugiej strony, matka nie może samodzielnie zrezygnować z urlopu macierzyńskiego, jeśli ojciec lub inny członek rodziny nie przejmie opieki nad dzieckiem na pozostałą część urlopu.

Zgon matki, porzucenie dziecka, brak ubezpieczenia

Sytuacje szczególne:

  1. Zgon matki dziecka

W przypadku zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczonej - matki dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy albo ubezpieczonej - matki dziecka. W tym przypadku pozostała część urlopu przysługuje w całości.

  1. Porzucenie dziecka

W przypadku porzucenia dziecka przez pracownicę w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczoną - matkę dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez:

1) pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;

2) ubezpieczoną - matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie.

Pozostałej części urlopu macierzyńskiego udziela się na pisemny wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko. Wniosek nie wymaga okresu uprzedzenia. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny.

  1. Matki nieobjęte ubezpieczeniem społecznym lub nieposiadające tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem

W przypadku:

1) zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,

2) porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,

3) niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji

- pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu matki dziecka, porzucenia przez nią dziecka albo powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji.

W przypadku podjęcia przez matkę dziecka nieposiadającą tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w okresie trwania zatrudnienia matki dziecka, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej od dnia podjęcia zatrudnienia przez matkę dziecka aż do wyczerpania jego wymiaru.

Urlop ojca dziecka jest w tym przypadku uzależniony od zatrudnienia niepracującej na dzień urodzenia dziecka matki, albowiem w okresie kiedy matka nie pracuje, może ona sama sprawować opiekę nad dzieckiem.

Pozostałą część urlopu macierzyńskiego pracodawca udziela, pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek, składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika - ojca wychowującego dziecko.

Podstawa prawna:     

art. 180, 181, 182 kodeksu pracy

Kolejne części w przygotowaniu:

  • Część 2 – Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego
  • Część 3 – Urlop ojcowski
  • Część 4 – Urlop rodzicielski
  • Część 5 – Urlop wychowawczy
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Czy minimalne wynagrodzenie będzie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W przyszłym roku wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

REKLAMA