Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy ZUS najczęściej podważa podleganie ubezpieczeniom

kontrola
kontrola
Fotolia
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może podważyć podleganie ubezpieczeniom jeżeli stwierdzi pozorność zawarcia umowy o pracę czy obejście prawa. ZUS najczęściej kontroluje umowy o pracę zawierane z kobietami w ciąży.

Zawarcie umowy z kobietą w ciąży tuż przed porodem czy podpisanie kontraktu z pracownikiem, który zaraz potem udaje się na zwolnienie chorobowe czy urlop wychowawczy, może spowodować podważenie podlegania ubezpieczeniom przez ZUS.

Zarówno osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, jak i zleceniobiorcy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Jednak dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych samo opłacanie składek nie stanowi jeszcze dowodu na to, że pracownik powinien podlegać ubezpieczeniom.

Kontrola ZUS

Jeśli ZUS podejrzewa nieprawidłowości, przeprowadzi kontrolę płatnika składek, który zgłasza osoby do ubezpieczenia społecznego. Jak podaje ZUS, kontrola może obejmować w szczególności:

  • zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom, 
  • prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek i wpłat pobieranych przez ZUS,
  • ustalanie uprawnień, wypłacanie oraz rozliczanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
  • prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe,
  • wystawianie zaświadczeń lub przekazywanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych.

Jak tłumaczy Radosław Milczarski z Biura prasowego ZUS, stwierdzone nieprawidłowości zależą od zakresu kontroli. - Jeżeli weryfikacji podlegały zasiłki, nieprawidłowości mogą dotyczyć błędów w sposobie obliczenia podstawy ich wymiaru, na przykład gdy płatnik nie uwzględnił składnika przychodu, który powinien stanowić podstawę wymiaru zasiłku, popełnił błędy rachunkowe przy wyliczaniu okresu, za który zasiłek powinien przysługiwać czy nieprawidłowo sporządził dokumentację będącą podstawą wypłaty zasiłku - podkreśla Milczarski.

Polecamy książkę: Wynagrodzenia 2018. Rozliczenie płac w praktyce

ZUS kontroluje umowę

Podczas kontroli ZUS może zakwestionować samą celowość zawarcia umowy o pracę - Zakład podważy kontrakt nawet wtedy, gdy zostały dopełnione obowiązki formalne i pracodawca opłacał należne składki na ubezpieczenia społeczne, ale nie wystąpiły cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.

- Kontrola skierowana w celu zbadania konkretnej umowy o pracę, z tytułu której ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych może dotyczyć sytuacji, której ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę zasiłku, a istnieją przypuszczenia, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru w celu otrzymania świadczeń. Do najpowszechniej występujących ryzyk należą krótki okres ubezpieczenia lub zmiana wysokości podstawy wymiaru składek w okresie przed chorobą - zaznacza Milczarski.

Jeżeli podejrzenia ZUS się potwierdzą, Zakład może stwierdzić nieważność kontraktu, gdy uzna, iż umowa miała charakter pozorny lub że została zawarta w celu obejścia prawa lub jest ona niezgodna z zasadami współżycia społecznego.

Kiedy ZUS najczęściej podważa podleganie ubezpieczeniom?

W praktyce ZUS zakwestionuje umowę w przypadku, gdy została ona zawarta niedługo przed rozpoczęciem pobierania świadczeń z ubezpieczeń społecznych - jak w przypadku pracownika, który w krótkim czasie po zawarciu umowy udaje się na urlop wychowawczy lub na długie zwolnienie lekarskie.

ZUS podważy także umowę zawartą z kobietą w ciąży w okresie bezpośrednio poprzedzającym termin porodu lub w okresie poprzedzającym stwierdzenie niezdolności do pracy z powodu dolegliwości ciążowych. Jak orzekł Sąd Najwyższy (wyrok z dnia 18 października 2005 r., II UK 43/05), cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, ale nie może to oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań oraz korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, przy zawarciu umowy o pracę na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia (np. urodzeniem dziecka) i ustaleniu wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy. Taka umowa o pracę jest nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Zakwestionowana może zostać również umowa zawarta zaraz przed zgłoszeniem wypadku przy pracy czy podpisanie kontraktu z pracownikiem, który ma zbyt krótki staż pracy, aby  uzyskać świadczeń emerytalno-rentowe.

Jeden z przykładów nieprawidłowości w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń z tytułu umów o pracę podaje też ekspert ZUS - jest to zgłoszenie wspólnika spółki z o.o. na podstawie umowy o pracę. - Mimo, że dopuszcza się pracownicze zatrudnianie wspólników spółek z o.o. na stanowiskach wykonawczych (np. dyrektor ds. informatyki), to zdarzają się przypadki kiedy warunki wykonywanej pracy świadczą o tym, że stosunek prawny łączący go ze spółką nie ma cech stosunku pracy (najczęściej z powodu brak występowania charakterystycznych dla stosunku pracy cech podporządkowania, wyrok SN z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt I UK 8/11) - podkreśla Milczarski.

Jeżeli ZUS uzna, że umowa była pozorna lub bezprawna, wyda decyzję o wyłączeniu zatrudnionego z ubezpieczeń społecznych, a w niektórych przypadkach zażąda zwrotu wypłaconych zasiłków wraz z odsetkami.

ZUS podważa wysokość wynagrodzenia

Zakład może także podważyć tylko część umowy pracownika, jeśli wysokość wynagrodzenia narusza zasady współżycia społecznego. Chodzi o sytuacje, gdy strony umowy ustaliły bardziej korzystne warunki zatrudnienia tylko na potrzeby uzyskania przez pracownika świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

W tym wypadku ZUS wyda decyzję o obniżeniu wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne - zazwyczaj do wysokości wynagrodzenia innych pracowników zatrudnionych na podobnych stanowiskach. W efekcie obniżeniu ulegają także świadczenia przyznane pracownikowi.

Umowa o dzieło zamiast zlecenia

ZUS może podważyć również umowę cywilnoprawną - nierzadko zdarza się bowiem, że pracodawca wybiera umowę o dzieło, za którą nie trzeba w większości wypadków opłacać składek, podczas gdy powinna zostać zawarta umowa zlecenia, od której tylko wyjątkowo nie trzeba odprowadzać składek na ubezpieczenie społeczne. 

Jeżeli podczas kontroli ZUS stwierdzi, że umowa cywilnoprawna została zawarta dla pozoru albo w celu obejścia prawa, uznaje ją za nieważną i przekształca umowę o dzieło w umowę zlecenia. Pracodawca musi zgłosić pracownika do ZUS i opłacić składki wraz z odsetkami.

Autor: Agnieszka Brzostek

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Instrukcje księgowego
Instrukcje księgowego
Tylko teraz
Źródło: gazetaprawna.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca zdalna w Kodeksie pracy od jesieni?
    Myślę, że uda się to jesienią tego roku – odpowiedziała w czwartek PAP.pL szefowa MRiPS Marlena Maląg, zapytana o to, kiedy nastąpi nowelizacja Kodeksu pracy, związana z wprowadzeniem do niego pojęcia pracy zdalnej. Dziś możliwa jest ona na podstawie przepisów covidowych.
    Liczba bezrobotnych w lipcu najniższa od 1990 r.
    W porównaniu z poprzednim miesiącem liczba bezrobotnych w lipcu br. spadła o 6,5 tys., a w urzędach pracy zarejestrowanych było 811,5 tys. bezrobotnych. – Po raz ostatni w rejestrach urzędów pracy mniej bezrobotnych zarejestrowanych było w lipcu 1990 r. – informuje minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    PGZ: wspólne konstrukcje z Koreą, zwiększenie produkcji
    Wobec związanego z wojną na Ukrainie zwiększenia zamówień i kolejnych planów MON, Polska Grupa Zbrojeniowa musi się skupić na zwielokrotnieniu produkcji; za kilka lat będą możliwe wspólne konstrukcje z Koreą Południową - powiedział PAP prezes PGZ Sebastian Chwałek.
    Ojciec na urlopie rodzicielskim. Nowe przepisy, nowe szanse dla pracodawców i nas wszystkich.
    2 sierpnia minął termin wdrożenia tzw. unijnej Dyrektywy Work-Life Balance. To dobry moment na to, aby przyjrzeć się sytuacji zawodowej matek i ojców oraz roli pracodawców w budowaniu równości na rynku pracy. Dlatego Fundacja Rodzic w mieście stworzyła publikację “Ojciec na urlopie rodzicielskim. Nowe przepisy, nowe szanse dla pracodawców i nas wszystkich”. Szeroko omawia w niej samą Dyrektywę oraz wskazuje pozytywne aspekty, jakie wynikają z korzystania przez ojców z przysługujących im praw związanych z rodzicielstwem. Wskazuje także dobre praktyki w kwestii wspierania pracujących rodziców.
    Świadczenie postojowe - do kiedy czas na złożenie?
    Przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce COVID-19, mają czas na złożenie wniosku o świadczenie postojowe do 16 sierpnia. Zgodnie z przepisami wnioski te mogą złożyć najpóźniej w ciągu 3 miesięcy, od kiedy został zniesiony stan epidemii.
    Kobiety nauczyły się oczekiwać mniej od swoich szefów
    Po dwóch latach pandemii polskie firmy stały się bardziej „włączające”, ale... dla kobiet nadal mniej niż dla mężczyzn. Kobiety nadal, jak przed pandemią, rzadziej niż mężczyźni czują się angażowane w decyzje, wspierane przez współpracowników i doceniane. Więcej kobiet uważa również, że wyniki ich pracy nie mają wpływu na wynagrodzenie. Coraz bardziej dostrzegalny jest efekt „przyzwyczajenia się” już do nierówności. Firmy notowane na giełdzie, by mieć kim wypełnić stanowiska kierownicze zarezerwowane parytetami dla kobiet zgodnie z rozporządzeniem UE w ciągu następnych czterech lat, już dziś powinny popracować nad rozwiązaniami, które uwzględnią ich konkretne potrzeby.
    Enefit rozwija swoją działalność w Polsce i otwiera nowe biuro na Śląsku
    Enefit, spółka należąca do estońskiej grupy Eesti Energia, jednego z największych wytwórców energii elektrycznej w krajach bałtyckich, otworzył biuro sprzedaży w Katowicach. Nowy oddział jest odpowiedzią na rosnącą liczbę klientów z regionu śląskiego, dolnośląskiego, opolskiego i małopolskiego. W ostatnich miesiącach firma powiększyła także swój zespół w Warszawie.
    Dobra atmosfera w pracy – 6 kluczowych aspektów
    Minęły czasy, kiedy głównym powodem wyboru pracodawcy była jego stabilność finansowa i poziom wynagrodzeń. Wraz z wejściem na rynek pracy przedstawicieli generacji Y i Z wzrosło znaczenie czynników pozapłacowych. Elementem, na który młodsze pokolenie pracowników zwraca szczególną uwagę, jest atmosfera w pracy. Jest to jedno z ważniejszych kryteriów wyboru pracodawcy. Ale także powód, dla którego pracownicy są skłonni ponownie wkroczyć do raz opuszczonej rzeki. Pojawia się zatem pytanie – jak budować dobrą atmosferę w pracy? Oto 6 nieodzownych elementów.
    DANONE rozwija innowacje w środowisku pracy
    Praca, która umożliwia harmonijne łączenie rozwoju zawodowego z odpoczynkiem, a nawet pasjami podróżniczymi – to wizja, jaką realizuje grupa spółek DANONE. Firma, jako jedna z pierwszych w Polsce, wprowadziła rozwiązanie zyskujące coraz większą popularność na świecie. Workation to połączenie pracy i wyjazdu wypoczynkowego, które daje pracownikom DANONE możliwość pracy z niemal dowolnego miejsca w Europie aż przez miesiąc. Rozwiązanie jest niezależne od, wprowadzonego na stałe, modelu pracy hybrydowej, a elastyczne formy pracy to część realizowanej w firmie strategii budowania środowiska, będącego najlepszym miejscem do pracy i rozwoju.
    Relacja trudna do wyważenia
    Pomimo ewoluującej praktyki tworzenia partnerskich relacji pracodawcy z pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy pracodawca niezmiennie jest podmiotem uprzywilejowanym - to pracownik pozostaje względem niego w stosunku podporządkowania. Pracodawca ma wiele uprawnień w nawiązanych stosunkach pracy. Jakich?
    Rząd reguluje pracę zdalną. Nowelizacja Kodeksu Pracy
    Do Sejmu trafił rządowy projekt nowelizacji Kodeksu Pracy zawierający wyczekiwane przez pracodawców przepisy szczegółowo regulujące pracę zdalną. Obecnie obowiązujące przepisy, wprowadzone specustawą covidową, mówią jedynie, że pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie obowiązków poza stałym miejscem pracy.
    PIP: problem z wdrożeniem przepisów dot. bezpieczeństwa przeciwwybuchowego
    Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy wskazuje, że w dużej części skontrolowanych podmiotów nadal występują problemy z wdrożeniem przepisów związanych z bezpieczeństwem przeciwwybuchowym - poinformował Główny Inspektorat Pracy.
    Zmiany w Kodeksie pracy obejmą pracę zdalną - jej uregulowanie jest bardzo ważne
    Najbardziej wyczekiwanymi zmianami w Kodeksie pracy są regulacje dotyczące pracy zdalnej - ocenia dyrektorka HR w agencji zatrudnienia Trenkwalder Joanna Rutkowska. Dla pracodawców uregulowanie przepisami prawa takiej formy pracy jest bardzo ważne - dodaje.
    Pracownicy hybrydowi pracują ciężej – jak pracować w tym modelu i nie doprowadzić do wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatnich dwóch lat słowo „hybrydowy” całkowicie zmieniło swoje znaczenie i na stałe wpisało się w biurowy żargon, a sam model współpracy został na stałe wdrożony w znacznej części organizacji i cieszy się dużą popularnością wśród zatrudnionych. Większość Polaków (86%), którzy pracują zdalnie lub hybrydowo deklaruje, że w przyszłości chce nadal wykonywać służbowe obowiązki w takim modelu.
    Wyzwanie zatrudniania w szczycie sezonu rolniczego
    Okresowe zapotrzebowanie na pracowników sezonowych wzrasta przed okresem żniw i zbiorów, a to powoduje konieczność nie tylko znalezienia wystarczającej liczby osób, ale również zaproponowania im optymalnej formy zatrudnienia.
    ZUS: ważność bonów turystycznych upływa we wrześniu. 750 tys. nieaktywnych
    Blisko 3,5 mln bonów turystycznych aktywowali dotąd rodzice i opiekunowie. Kwota zrealizowanych płatności bonem sięga 2,4 mld zł. – poinformował PAP Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zwrócił uwagę, że wciąż ok. 750 tys. bonów pozostaje nieaktywnych. Ich ważność upływa 30 września.
    Zawarcie umowy o pracę
    W jaki sposób zawiera się umowę o pracę?
    Od 2025 największe firmy będą raportować swój wpływ na środowisko i lokalne społeczności
    Działalność CSR i ESG to wciąż słabo znane zagadnienie dla wielu firm. Nawet jeśli przedsiębiorstwa realizują inicjatywy z tego obszaru, bywają one niepoparte strategią, a czasem nakierowane wyłącznie na budowanie pozytywnego wizerunku wśród odbiorców. To jednak będzie musiało się zmienić wraz z nowymi obowiązkami, jakie dyrektywa CSRD nałoży na firmy już za dwa i pół roku. Chodzi o wymóg raportowania zagadnień dotyczących m.in. wpływu na środowisko i społeczeństwo. Chociaż obowiązek będzie dotyczyć największych podmiotów, swoje podejście będą musiały zmienić także mniejsze przedsiębiorstwa, które z nimi współpracują.
    Pracownicy budżetówki i nauczyciele walczą o podwyżki
    Protest pracowników budżetówki trwa od ponad tygodnia, a na sierpień zaplanowana jest duża akcja protestacyjna w Warszawie. Protestujący podkreślają, że ich wynagrodzenia są niewspółmierne do inflacji i domagają się 20-proc. podwyżek płac. Natomiast propozycję rządu, która zakłada w przyszłym roku wzrost o 7,8 proc., wprost określają jako skandaliczną. O podwyżki walczą również nauczyciele.
    Od stycznia 2023 r. najniższa pensja wyniesie 3383 zł brutto
    W przyszłym roku planowane są dwie podwyżki minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2023 r. najniższa pensja będzie wynosiła 3383 zł brutto, a od lipca - 3450 zł brutto - zakłada opublikowany w czwartek projekt rozporządzenia Rady Ministrów.
    PIP: w maju i w czerwcu kilkanaście tragicznych wypadków przy pracy
    Kilkanaście tragicznych wypadków przy pracy, w tym śmiertelnych, wydarzyło się w dwóch miesiącach poprzedzających wakacje: maju i czerwcu - poinformowała Państwowa Inspekcja Pracy.
    Umowa zlecenia 2022 r.
    Czym jest umowa zlecenia i czy stosuje się do niej Kodeks Pracy? Czy obowiązuje minimalna stawka godzinowa? Jakie są zasady podatku?
    Co to jest ekonomia społeczna?
    Jak można pomóc osobom wykluczonym społecznie? Czy obecnie na rynku pracy są instrumenty, które działają na rzecz reintegracji zawodowej i społecznej? Jakie będą zadania przedsiębiorstw społecznych? Ekonomia społeczna – nowe instytucje i zasady pomocy już w 2022 r.
    Spory zbiorowe – co się zmieni?
    Nowa definicja sporu o zbiorowe prawa lub wolności związkowe, a także o zawodowe, ekonomiczne lub socjalne zbiorowe interesy lub prawa, wspólna koalicja związków zawodowych w trwającym sporze, maksymalny czas trwania sporu oraz mediacja prewencyjna – to najważniejsze zmiany nad, którymi będzie pracował Sejm i Senat RP jeszcze w tym roku.
    Pracodawca musi sprawdzić partycypację w PPE według stanu na 1 lipca
    Zgodnie z nowymi przepisami ustawy o PPE, pracodawca ma obowiązek informować Polski Fundusz Rozwoju o liczbie swoich pracowników i uczestników PPE według stanu na 1 lipca i na 1 stycznia. Jeżeli pracodawca nie wdrożył PPK z uwagi na prowadzenie PPE, spadek partycypacji w PPE może spowodować, że będzie musiał uruchomić PPK.