Kategorie

Kiedy ZUS najczęściej podważa podleganie ubezpieczeniom

kontrola
kontrola
Fotolia
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może podważyć podleganie ubezpieczeniom jeżeli stwierdzi pozorność zawarcia umowy o pracę czy obejście prawa. ZUS najczęściej kontroluje umowy o pracę zawierane z kobietami w ciąży.

Zawarcie umowy z kobietą w ciąży tuż przed porodem czy podpisanie kontraktu z pracownikiem, który zaraz potem udaje się na zwolnienie chorobowe czy urlop wychowawczy, może spowodować podważenie podlegania ubezpieczeniom przez ZUS.

Zarówno osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, jak i zleceniobiorcy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Jednak dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych samo opłacanie składek nie stanowi jeszcze dowodu na to, że pracownik powinien podlegać ubezpieczeniom.

Kontrola ZUS

Jeśli ZUS podejrzewa nieprawidłowości, przeprowadzi kontrolę płatnika składek, który zgłasza osoby do ubezpieczenia społecznego. Jak podaje ZUS, kontrola może obejmować w szczególności:

  • zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom, 
  • prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek i wpłat pobieranych przez ZUS,
  • ustalanie uprawnień, wypłacanie oraz rozliczanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
  • prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe,
  • wystawianie zaświadczeń lub przekazywanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych.

Jak tłumaczy Radosław Milczarski z Biura prasowego ZUS, stwierdzone nieprawidłowości zależą od zakresu kontroli. - Jeżeli weryfikacji podlegały zasiłki, nieprawidłowości mogą dotyczyć błędów w sposobie obliczenia podstawy ich wymiaru, na przykład gdy płatnik nie uwzględnił składnika przychodu, który powinien stanowić podstawę wymiaru zasiłku, popełnił błędy rachunkowe przy wyliczaniu okresu, za który zasiłek powinien przysługiwać czy nieprawidłowo sporządził dokumentację będącą podstawą wypłaty zasiłku - podkreśla Milczarski.

Polecamy książkę: Wynagrodzenia 2018. Rozliczenie płac w praktyce

ZUS kontroluje umowę

Reklama

Podczas kontroli ZUS może zakwestionować samą celowość zawarcia umowy o pracę - Zakład podważy kontrakt nawet wtedy, gdy zostały dopełnione obowiązki formalne i pracodawca opłacał należne składki na ubezpieczenia społeczne, ale nie wystąpiły cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.

- Kontrola skierowana w celu zbadania konkretnej umowy o pracę, z tytułu której ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych może dotyczyć sytuacji, której ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę zasiłku, a istnieją przypuszczenia, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru w celu otrzymania świadczeń. Do najpowszechniej występujących ryzyk należą krótki okres ubezpieczenia lub zmiana wysokości podstawy wymiaru składek w okresie przed chorobą - zaznacza Milczarski.

Jeżeli podejrzenia ZUS się potwierdzą, Zakład może stwierdzić nieważność kontraktu, gdy uzna, iż umowa miała charakter pozorny lub że została zawarta w celu obejścia prawa lub jest ona niezgodna z zasadami współżycia społecznego.

Kiedy ZUS najczęściej podważa podleganie ubezpieczeniom?

Reklama

W praktyce ZUS zakwestionuje umowę w przypadku, gdy została ona zawarta niedługo przed rozpoczęciem pobierania świadczeń z ubezpieczeń społecznych - jak w przypadku pracownika, który w krótkim czasie po zawarciu umowy udaje się na urlop wychowawczy lub na długie zwolnienie lekarskie.

ZUS podważy także umowę zawartą z kobietą w ciąży w okresie bezpośrednio poprzedzającym termin porodu lub w okresie poprzedzającym stwierdzenie niezdolności do pracy z powodu dolegliwości ciążowych. Jak orzekł Sąd Najwyższy (wyrok z dnia 18 października 2005 r., II UK 43/05), cel zawarcia umowy o pracę w postaci osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest sprzeczny z ustawą, ale nie może to oznaczać akceptacji dla nagannych i nieobojętnych społecznie zachowań oraz korzystania ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, przy zawarciu umowy o pracę na krótki okres przed zajściem zdarzenia rodzącego uprawnienie do świadczenia (np. urodzeniem dziecka) i ustaleniu wysokiego wynagrodzenia w celu uzyskania świadczeń obliczonych od tej podstawy. Taka umowa o pracę jest nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Zakwestionowana może zostać również umowa zawarta zaraz przed zgłoszeniem wypadku przy pracy czy podpisanie kontraktu z pracownikiem, który ma zbyt krótki staż pracy, aby  uzyskać świadczeń emerytalno-rentowe.

Jeden z przykładów nieprawidłowości w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń z tytułu umów o pracę podaje też ekspert ZUS - jest to zgłoszenie wspólnika spółki z o.o. na podstawie umowy o pracę. - Mimo, że dopuszcza się pracownicze zatrudnianie wspólników spółek z o.o. na stanowiskach wykonawczych (np. dyrektor ds. informatyki), to zdarzają się przypadki kiedy warunki wykonywanej pracy świadczą o tym, że stosunek prawny łączący go ze spółką nie ma cech stosunku pracy (najczęściej z powodu brak występowania charakterystycznych dla stosunku pracy cech podporządkowania, wyrok SN z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt I UK 8/11) - podkreśla Milczarski.

Jeżeli ZUS uzna, że umowa była pozorna lub bezprawna, wyda decyzję o wyłączeniu zatrudnionego z ubezpieczeń społecznych, a w niektórych przypadkach zażąda zwrotu wypłaconych zasiłków wraz z odsetkami.

ZUS podważa wysokość wynagrodzenia

Zakład może także podważyć tylko część umowy pracownika, jeśli wysokość wynagrodzenia narusza zasady współżycia społecznego. Chodzi o sytuacje, gdy strony umowy ustaliły bardziej korzystne warunki zatrudnienia tylko na potrzeby uzyskania przez pracownika świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

W tym wypadku ZUS wyda decyzję o obniżeniu wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne - zazwyczaj do wysokości wynagrodzenia innych pracowników zatrudnionych na podobnych stanowiskach. W efekcie obniżeniu ulegają także świadczenia przyznane pracownikowi.

Umowa o dzieło zamiast zlecenia

ZUS może podważyć również umowę cywilnoprawną - nierzadko zdarza się bowiem, że pracodawca wybiera umowę o dzieło, za którą nie trzeba w większości wypadków opłacać składek, podczas gdy powinna zostać zawarta umowa zlecenia, od której tylko wyjątkowo nie trzeba odprowadzać składek na ubezpieczenie społeczne. 

Jeżeli podczas kontroli ZUS stwierdzi, że umowa cywilnoprawna została zawarta dla pozoru albo w celu obejścia prawa, uznaje ją za nieważną i przekształca umowę o dzieło w umowę zlecenia. Pracodawca musi zgłosić pracownika do ZUS i opłacić składki wraz z odsetkami.

Autor: Agnieszka Brzostek

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: gazetaprawna.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?