Jakie wynagrodzenie przysługuje za dyżur pracowniczy

Przez dyżur należy rozumieć czas pozostawania pracownika poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (art. 151⁵ § 1 Kodeksu pracy). Za inne miejsce pełnienia dyżuru można uznać np. miejsce w terenie czy mieszkanie pracownika. Ponieważ pracownik pełni dyżur poza normalnymi godzinami pracy, praca wykonywana w tym czasie będzie pracą nadliczbową.

Pracownik został zobowiązany do pełnienia dyżuru pod telefonem w swoim domu. Pracownik w tym dniu był już w pracy przez 8 godzin. Po godzinie od powrotu z pracy do domu pracodawca wezwał pracownika do firmy, aby ten zakończył naprawę systemu grzewczego (dostarczono brakujące części). Naprawa zajęła 2 godziny. Ten czas należy zaliczyć do czasu pracy pracownika i uznać za pracę w godzinach nadliczbowych.

WAŻNE!

Czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku dobowego i tygodniowego.

Rekompensowanie dyżuru

Za czas dyżuru pracownikowi przysługuje:

• w pierwszej kolejności – czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, czyli w proporcji 1 : 1 (za jedną godzinę dyżuru jedna godzina czasu wolnego), lub
• w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego – wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania, przysługuje 60% wynagrodzenia (art. 151⁵ § 3 Kodeksu pracy).

W przypadku pracowników wynagradzanych stawką miesięczną, stawkę za 1 godzinę dyżuru należy ustalać dzieląc płacę zasadniczą pracownika przez nominalny wymiar czasu pracy przypadający do przepracowania w miesiącu wystąpienia dyżuru (§ 4a rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy...). Zgodnie z dominującym poglądem, przy ustalaniu wynagrodzenia za dyżur nie należy uwzględniać innych składników wynagrodzenia, nawet o stałym charakterze. Inaczej w tej sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z 30 grudnia 1986 r. (III PZP 42/86, OSNC 1987/8/106), w której uznał, że wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania obejmuje również dodatek funkcyjny.

Więcej na ten temat znajdziesz w płatnej części serwisu w artykule: W jaki sposób zrekompensować dyżur pracowniczy

Podstawa prawna:

• art. 130, art. 132–133, art. 151 § 1, art. 151⁵ Kodeksu pracy,
• § 4–4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289 ze zm.).