Podstawa wymiaru składki na urlopie wychowawczym - zmiana od 1 stycznia 2012 r.

Osoby przebywające na urlopach wychowawczych obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalno-rentowym, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie posiadają innych tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych. Również ubezpieczenie zdrowotne tych osób ma charakter obowiązkowy. Podlegają mu one, jeżeli nie są objęte obowiązkiem tego ubezpieczenia z innego tytułu. Składki ubezpieczeniowe za osoby przebywające na urlopach wychowawczych są w całości finansowane przez budżet państwa.

Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Obecnie do ustalenia podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych, a co za tym idzie – również wysokości samej składki, bez znaczenia jest wymiar czasu pracy, w jakim jest zatrudniony pracownik korzystający z urlopu wychowawczego. Wysokość składek nie jest również uzależniona od wysokości wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego.

Czytaj także: Praca na urlopie macierzyńskim i wychowawczym >>

Składki na powyższe ubezpieczenia są jednakowe dla wszystkich ubezpieczonych i wynoszą:

• na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy wymiaru,
• na ubezpieczenia rentowe – 6% podstawy wymiaru.

Nowelizacja i okres przejściowy

Nowelizacja Kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw z 6 grudnia 2008 r. wprowadziła zmiany m.in. do przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia osób przebywających na urlopach wychowawczych.

W okresie przejściowym (w latach 2009–2011) podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku kalendarzowym ustalona zgodnie z przepisami o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. W 2011 r. jest to kwota 1386 zł.

---

Nowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek

Od 1 stycznia 2012 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym będzie stanowiła kwota 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Wysokość przeciętnego wynagrodzenia jest ogłaszana w komunikatach Prezesa GUS. W okresie od 1 grudnia 2011 r. do 29 lutego 2012 r. jest to kwota ogłoszona 10 listopada 2011 r., wynosząca 3416 zł. Od 1 stycznia do 29 lutego 2012 r. za osobę przebywającą na urlopie wychowawczym należy zatem zadeklarować następujące kwoty składek:

• na ubezpieczenie emerytalne – 400,08 zł (2049,6 zł x 19,52%),
• na ubezpieczenia rentowe – 122,98 zł (2049,6 zł x 6%).

Ograniczenie podstawy wymiaru składek

Przepisy obowiązujące od przyszłego roku, oprócz podwyższenia podstawy wymiaru składek, wprowadzają również jedno istotne ograniczenie. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu przebywania przez ubezpieczonego na urlopie wychowawczym nie może być wyższa niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone temu pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy. Ograniczenie to ma zapobiegać odprowadzaniu do ZUS wyższych składek na ubezpieczenia społeczne za pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym niż składki odprowadzane za tego pracownika, gdyby nie korzystał z urlopu wychowawczego i normalnie pracował.

Czytaj także: Rozliczenie składek za okres urlopu wychowawczego, gdy pracownica wykonuje umowę o dzieło dla swojego pracodawcy >>

WAŻNE!

Od rozliczenia za styczeń 2012 r. podstawą naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i rentowe będzie 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.

Składka zdrowotna bez zmian

Podstawa wymiaru składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne nie uległa zmianie i nadal jest to kwota odpowiadająca wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (od 1 listopada 2009 r. – 520 zł).

Składki za osobę przebywającą na urlopie wychowawczym płatnik rozlicza w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 12 11 xx. Oprócz tego płatnik składa za ubezpieczonego raport ZUS RSA z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 xx oraz z kodem świadczenia/przerwy 121 lub 122.

Składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe ustalone od nowej podstawy wymiaru należy wykazać w dokumentacji rozliczeniowej składanej za styczeń 2012 r. (z terminem złożenia w lutym 2012 r.).

Podstawa prawna:

• art. 4 pkt 2, art. 16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 237, poz. 1654),
• art. 6 ust. 1 pkt 19, art. 18 ust. 5b i ust. 14, art. 22 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.),
• art. 66 ust. 1 pkt 32, art. 81 ust. 8 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.).