Kategorie

Ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym

Adam Malinowski
Pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę. Pod warunkiem jednak, że okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie emerytury z osiągnięciem tego wieku. Ochrona stosunku pracy nie obowiązuje tylko w razie ogłoszenia upadłości i likwidacji zakładu pracy.

Ochrona przed zwolnieniem z pracy dotyczy pracowników, którym pozostało do emerytury mniej niż cztery lata. Przysługuje ona jednak tylko zatrudnionemu, który osiągnie i odpowiedni wiek, i staż pracy. Dlatego nie może z niej skorzystać pracownik, któremu wprawdzie brakuje niespełna cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, ale wraz z jego osiągnięciem nie będzie miał okresu zatrudnienia uprawniającego do emerytury.

Zmiana miejsca pracy pracownika w wieku przedemerytalnym >>

Ochrona przedemerytalna obejmuje pracowników, którzy spełniają łącznie następujące przesłanki:

  • Pracownikowi brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Nie chodzi o lata kalendarzowe, ale o rok rozumiany jako 365 następujących po sobie dni. Jeśli zatem pracownik skończy 65 lat 31 października 2011 r., to ochrona przedemerytalna zaczęła obowiązywać 31 października 2007 r. o godz. 0.00. Wiek osoby fizycznej jest liczony tak, jak inne terminy w prawie cywilnym, z tą różnicą, że kolejny rok zaczyna się już z początkiem dnia. Okres ochronny należy liczyć od chwili złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu, a nie od dnia rzeczywistego ustania stosunku pracy.
  • Okres zatrudnienia pracownika umożliwi mu uzyskanie prawa do emerytury z chwilą osiągnięcia odpowiedniego wieku. Ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn.
  • Pracodawca zamierza wypowiedzieć pracownikowi umowę o pracę. Prawo ustanawia zakaz wypowiadania umowy o pracę w okresie ochronnym. Nie dotyczy on jednak np. rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron czy bez zachowania okresu wypowiedzenia z przyczyn zawinionych lub niezawinionych przez pracownika. Zakaz wypowiadania umów o pracę pracownikom w wieku przedemerytalnym dotyczy nie tylko umów o pracę na czas nieokreślony, ale wszystkich rodzajów umów podlegających wypowiedzeniu.

Bez prawa do ochrony

Ochrona przedemerytalna nie obejmuje osób uprawnionych do uzyskania wcześniejszej emerytury. W tym przypadku podstawowym warunkiem podlegania ochronie nie jest przyszłe nabycie prawa do emerytury, lecz osiągnięcie odpowiedniego wieku emerytalnego.


Niższy wiek emerytalny

W niektórych przypadkach wiek emerytalny jest niższy niż powszechnie obowiązujący. Dotyczy to pracowników pracujących w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Tej grupie zatrudnionych ochrona przed wypowiedzeniem przysługuje w okresie czterech lat przed osiągnięciem obniżonego wieku emerytalnego. W tym przypadku do uzyskania emerytury potrzebny jest okres zatrudnienia wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (np. urlop macierzyński lub wychowawczy). Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego (m.in. prace w górnictwie, energetyce, hutnictwie i przemyśle metalowym, budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

  • osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
  • ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Przykład

Wcześniejsza emerytura
Dziennikarz ogólnopolskiego dziennika ukończy w tym roku 60 lat. Postanowił, że wtedy przejdzie na emeryturę. Nie chce czekać do czasu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, który dla mężczyzn wynosi 65 lat. Dziennikarz nie był objęty zbiorowym układem pracy, ale mimo to będzie mógł przejść na wcześniejszą emeryturę. Dla uzyskania prawa do niej musi on spełnić łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn w czasie wykonywania pracy dziennikarskiej (ten warunek będzie spełniony w tym roku) oraz ma wymagany okres zatrudnienia (tzn. 1 stycznia 1999 r. osiągnął 25-letni okres składkowy i nieskładkowy), w tym co najmniej 15 lat pracy dziennikarskiej. Jak wskazuje ZUS, dziennikarze urodzeni po 31 grudnia 1948 r. mają prawo do wcześniejszej emerytury, jeśli spełnili jeszcze jeden warunek – nie przystąpili do OFE. I tak jest w tym przypadku. Nie ma natomiast znaczenia, czy dziennikarz był objęty zbiorowym układem pracy. Jak wskazał Sąd Najwyższy, prawo do emerytury na podstawie § 13 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nabywa dziennikarz, który ma wymagany tym przepisem wiek i okres zatrudnienia, w tym okres pracy dziennikarskiej, niezależnie od tego, czy w dacie spełnienia tych warunków był objęty układem zbiorowym pracy dziennikarzy (wyrok SN z 26 maja 1999 r., sygn. akt II UKN 665/98, OSNP 2000/12/487).

Upadłość i likwidacja

Ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takich przypadkach dopuszczalne jest wypowiedzenie umów wszystkim pracownikom, w tym również będącym w wieku przedemerytalnym. Pracodawca może również złożyć im wypowiedzenie zmieniające dotychczasowe warunki pracy i płacy.

Rozwiązywanie umów w razie upadłości pracodawcy >>

Pracownikom objętym ochroną przedemerytalną nie można jednak wypowiedzieć umowy o pracę w ramach tzw. zwolnień grupowych. Można natomiast, jeśli wystąpią przyczyny wskazane w ustawie o tych zwolnieniach, złożyć tym pracownikom wypowiedzenie zmieniające w ramach zwolnień grupowych. Pracownikom tym będzie przysługiwał dodatek wyrównawczy (obliczony według zasad wynikających z kodeksu pracy) – wypłacany do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.