Kategorie

Godziny nadliczbowe niepełnoetatowca

Katarzyna Lewińska
Pracodawca musi pamiętać, aby w umowie o pracę z pracownikiem zatrudnionym na niepełny etat ustalić, przekroczenie której godziny pracy będzie zobowiązywało do wypłaty dodatku za pracę ponadwymiarową.

Osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu pracy mają prawo do dodatku za pracę wykraczającą ponad wymiar wskazany w umowie. Tak samo pracownicy zatrudnieni na pełny etat są uprawnieni do dodatku za godziny nadliczbowe.

W umowie o pracę zawieranej na niepełny wymiar czasu pracy strony powinny zawrzeć klauzulę o dopuszczalnej liczbie godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku, jaki jest przyznawany za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 5 k.p.).

Nadgodziny kadry zarządzającej >>

Godziny przepracowane ponad wymiar określony w umowie będą godzinami ponadwymiarowymi, lecz nie będą stanowiły sensu stricte godzin nadliczbowych. Jednak za część z tych ponadwymiarowych godzin pracownikowi będzie przysługiwał dodatek do wynagrodzenia w takiej samej wysokości jak za pracę w godzinach nadliczbowych.

WAŻNE!

Reklama

W umowie o pracę z osobą zatrudnioną na niepełny etat należy wskazać liczbę godzin, których przekroczenie uprawnia pracownika do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, mimo że nie są to godziny nadliczbowe, a jedynie godziny ponadwymiarowe.

Godziny ponadwymiarowe to takie, które wykraczają poza wymiar czasu pracy, ale nie są jeszcze godzinami nadliczbowymi. Godzinami nadliczbowymi będą natomiast godziny wykraczające ponad obowiązujące normy czasu pracy, a także prace wykonywane ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy. Oznacza to, że w systemie podstawowego czasu pracy pracą w godzinach nadliczbowych jest praca po przekroczeniu 8 godzin na dobę lub 40 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym.

Przykład

Janusz O. pracuje 5 dni w tygodniu po 4 godziny dziennie w podstawowym systemie czasu pracy w wymiarze 1/2 etatu. Codziennie pracuje od godziny 8.00 do 12.00. Dla niego godzinami ponadwymiarowymi będzie czas od godz. 12.00 do 16.00. Natomiast każda godzina pracy po godzinie 16.00 będzie pracą w godzinach nadliczbowych. W umowie o pracę z Januszem O. została zawarta klauzula stanowiąca, że pracownik za każdą godzinę pracy przekraczającą wymiar 5 godzin na dobę, ale nieprzekraczającą 8 godzin, ma prawo do dodatku takiego jak za godziny nadliczbowe. W związku z tym za każdą godzinę pracy między godzinami 13.00 a 16.00 pracownikowi przysługuje dodatek jak za pracę w godzinach nadliczbowych.

Które godziny będą ponadwymiarowe

Strony stosunku pracy mają swobodę w ustaleniu liczby godzin ponadwymiarowych, za które przysługuje odrębny dodatek. Jednak przyjmuje się, że swoboda ta dotyczy jedynie godzin wykraczających poza wskazany w umowie wymiar etatu, niestanowiący zgodnie z Kodeksem pracy godzin nadliczbowych. Oznacza to, że umowne postanowienie stron powinno dotyczyć godzin ponadwymiarowych, które nie są godzinami nadliczbowymi w rozumieniu art. 151 § 1 k.p., ponieważ za te godziny dodatek przysługuje z mocy prawa.

Godziny nadliczbowe w podróży służbowej >>

WAŻNE!

Reklama

Limit godzin ponadwymiarowych niepełnoetatowca, po którego przekroczeniu pracownik ma prawo do dodatku jak za pracę w godzinach nadliczbowych, musi być niższy od pełnego etatu. Nie może być mu równy. Służy to do określenia godzin ponadwymiarowych, za które przysługuje dodatek taki jak za godziny nadliczbowe, mimo że te przepracowane godziny nie są sensu stricto godzinami nadliczbowymi.

Limit godzin ponadwymiarowych może zostać zapisany w różny sposób. Oznacza to możliwość wyboru między wskazaniem godzin ponadwymiarowych jako limitu w skali doby, tygodnia czy miesiąca, a także okresu rozliczeniowego czy wyższego wymiaru etatu, którego przekroczenie uprawnia do dodatku. W umowie z pracownikiem zatrudnionym na pół etatu limit godzin ponadwymiarowych może być określony wyższym wymiarem etatu. Klauzula taka powinna wówczas zawierać postanowienie, że praca w wymiarze przekraczającym np. 3/5 wymiaru etatu będzie uprawniała pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku jak za pracę w godzinach nadliczbowych.


Przykład

Jeżeli strony chcą wskazać w umowie limit godzin ponadwymiarowych, np. w skali dobowej, taka klauzula może brzmieć następująco: „Pracownik za każdą godzinę pracy przekraczającą 5 godzin na dobę ma prawo do dodatku, jak za pracę w godzinach nadliczbowych”'.

Praca w godzinach nadliczbowych (określona w art. 151 § 1 k.p.) będzie występowała najczęściej u niepełnoetatowców, którzy pracują ograniczoną liczbę dni w tygodniu w wymiarze dobowym zbliżonym lub takim samym jak osoby zatrudnione na pełny etat.

Przykład

Pracownik jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy w wymiarze 1/2 etatu i pracuje 3 dni w tygodniu: w poniedziałek i wtorek po 8 godzin oraz w czwartek przez 4 godziny. W takim przypadku każda dodatkowa godzina pracy w poniedziałek lub wtorek powoduje pracę w godzinach nadliczbowych w skali dobowej, mimo że norma tygodniowa nie została naruszona.

Umowa bez klauzuli

Jeżeli strony stosunku pracy nie ustalą liczby godzin ponadwymiarowych, po których przekroczeniu pracownikowi przysługuje dodatek, wówczas dodatek ten przysługuje dopiero po przekroczeniu 8 godzin pracy w danym dniu. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 9 lipca 2008 r. (I PK 315/07). Oznacza to, że art. 151 § 5 k.p. sam w sobie nie stanowi podstawy prawnej do wypłaty dodatku za godziny ponadwymiarowe. Prawo do wypłaty dodatku za te godziny przysługuje pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy, pod warunkiem że w jego umowie o pracę została zawarta klauzula, o której mowa w art. 151 § 5 k.p. Jeżeli takiej klauzuli strony nie zawarły, wówczas pracownikowi nie przysługuje przedmiotowy dodatek za godziny ponadwymiarowe, ale dopiero za godziny nadliczbowe, czyli np. za przepracowanie ponad 8 godzin dziennie.

Przez jaki okres należy przechowywać ewidencję czasu pracy >>

Wysokość dodatku przysługującego za godziny ponadwymiarowe jest równa wysokości dodatku za godziny nadliczbowe, czyli:

  • 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 9 lipca 2008 r. (I PK 315/07, OSNP 2009/23–24/310).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.