Kategorie

Co grozi pracodawcy za niewykonanie poleceń inspektora pracy

Sebastian Kowalski
Ustawodawca nie przewidział dla pracodawcy sankcji za niewykonanie wystąpienia inspektora pracy. Jednak pracodawca musi pamiętać, że raz niewykonane polecenie inspektora pracy może być powodem surowszego potraktowania podczas następnej kontroli.

Wystąpienie państwowego inspektora pracy to jedna z form reakcji na naruszenie przez pracodawcę przepisów prawa pracy stwierdzone w czasie kontroli. Doświadczenie wskazuje, że instytucja ta jest często używana w praktyce. Według danych zawartych w sprawozdaniach Głównego Inspektora Pracy w 2008 r. inspektorzy pracy skierowali do pracodawców 53,6 tys. wystąpień, w których zawarli 304,7 tys. wniosków o usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W 2009 r. wystąpień było już ponad 57 tys. i zawierały 328,3 tys. wniosków. Zaletą wystąpień jest wysoka skuteczność tego środka.

Przesłanki i treść wystąpienia

W przypadku lżejszych naruszeń przepisów prawa pracy inspektor pracy po zakończeniu kontroli kieruje wystąpienie do kontrolowanego lub podmiotu sprawującego nad nim nadzór. Ustawodawca nie wskazał, w jakich konkretnie przypadkach inspektor pracy może kierować do kontrolowanego wystąpienie. Zastrzegł jednak, że nie może tego uczynić wówczas, gdy inspektor jest uprawniony do wydania nakazów, o których mowa w art. 11 pkt 1–7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (zwana dalej ustawą o PIP), np. nakazu wstrzymania wykonywania pracy w miejscu, w którym stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzi. A zatem jeżeli w trakcie kontroli inspektor stwierdzi inne naruszenie przepisów prawa pracy niż kwalifikujące się na wydanie nakazu, może poprzestać na skierowaniu wystąpienia o usunięcie stwierdzonych naruszeń.

Ile razy w roku PIP może kontrolować zakład pracy >>

W wystąpieniu inspektor pracy wskazuje, jakie konkretnie naruszenia zostały stwierdzone w czasie kontroli, oraz wnosi o ich usunięcie. Może również wnosić o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych.

Choć ustawa tego nie wymaga, to jednak – zgodnie z zarządzeniem Generalnego Inspektora Pracy nr 16/07 z 22 listopada 2007 r. – wystąpienie zawiera także uzasadnienie.

Sytuacja pracodawcy po wystąpieniu

Wystąpienia nie są decyzjami administracyjnymi, a to oznacza, że nie przysługuje od nich środek zaskarżenia (postanowienie WSA w Warszawie z 24 lipca 2008 r., II SA/Wa 631/08).

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wystąpienie inspektora pracy nie powoduje żadnego obowiązku po stronie pracodawcy ani też nie stwarza żadnego uprawnienia po stronie pracownika. Nie ma ono charakteru władczego i pracodawca nie musi się temu wystąpieniu podporządkować. Jego obowiązkiem jest wyłącznie zawiadomienie inspektora pracy w terminie określonym w wystąpieniu o terminie i sposobie wykonania ujętych w wystąpieniu wniosków (postanowienie z 23 października 2008 r., I OSK 1029/08). Termin wskazany w wystąpieniu, w którym należy zawiadomić odpowiedni organ inspekcji pracy o realizacji wystąpienia, nie może być dłuższy niż 30 dni.


Wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych może mieć różny przebieg – od zastosowania kary porządkowej po rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Powinno ono być adekwatne do naruszenia obowiązków przez daną osobę, a przede wszystkim musi mieć umocowanie w przepisach prawa pracy. Wystąpienie pokontrolne inspektora pracy nie jest bowiem samo w sobie podstawą do stosowania wobec podwładnych jakichkolwiek sankcji.

Przykład

Pracownik Andrzej T. był członkiem zarządu organizacji związkowej i jednocześnie organizował pracę na budowie prowadzonej przez spółkę (pracodawcę). Okazało się, że lżejsze prace powierzał podwładnym będącym członkami tej samej organizacji związkowej, a cięższe – pozostałym podwładnym zatrudnionym na tych samych stanowiskach. W wystąpieniu inspektor pracy wskazał, że bezzwłocznie należy zaniechać tej praktyki oraz wyciągnąć odpowiednie konsekwencje wobec pracownika winnego naruszania prawa pracowników do równego traktowania w zatrudnieniu. Kontrolowana spółka rozwiązała z Andrzejem T. umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, wskazując, że podstawą tej decyzji jest wystąpienie inspektora pracy. Sąd w postępowaniu o przywrócenie do pracy uwzględnił żądanie Andrzeja T. Stwierdził, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia było niedopuszczalne już tylko z uwagi na brak uzyskania zgody organizacji związkowej na rozwiązanie umowy z tym pracownikiem.

Czy wnioskować o wystąpienie

Gdy w toku kontroli pracodawca dowie się o tym, że w jego zakładzie pracy stwierdzono naruszenia prawa pracy, może zasugerować inspektorowi pracy możliwość poprzestania na skierowaniu do niego wystąpienia. Wprawdzie przepisy ustawy o PIP nie przewidują możliwości złożenia takiego wniosku, ale też tego nie zabraniają. Taka prośba może mieć miejsce oczywiście tylko w sytuacji, gdy ujawnionych nieprawidłowości nie można usunąć natychmiast.

Kto ponosi odpowiedzialność za wykroczenia - pracownik służby bhp czy pracodawca >>

Reklama

Za takimi rozwiązaniami przemawia to, że inspektor pracy powinien kierować wystąpienia tam, gdzie ich szybkie wykonanie jest realne. Natomiast zwrócenie się pracodawcy do inspektora z prośbą o poprzestaniu na skierowaniu wystąpienia niewątpliwie przekonuje o chęci i zamiarze jak najszybszego usunięcia stwierdzonych naruszeń prawa.

Poprzestanie na wystąpieniu może uchronić pracodawcę lub osoby go reprezentujące np. od nałożenia na nich grzywny w formie mandatu. Jeżeli pracodawca przyzna się do naruszenia przepisów prawa pracy i zadeklaruje ich szybkie usunięcie, może to być ważnym argumentem za tym, aby inspektor nie zastosował lub zmniejszył inne sankcje nałożone w wyniku kontroli.


Skutki niewykonania wystąpienia

W ustawie o PIP nie określono żadnych negatywnych skutków dla kontrolowanego lub organu go nadzorującego w razie niewykonania przez pracodawcę wystąpienia inspektora pracy. Sam upływ czasu, przewidziany na zawiadomienie inspekcji pracy o sposobie i terminie zrealizowania wystąpienia, nie powoduje powstania po stronie pracodawcy konkretnych konsekwencji.

To, że pracodawca nie naraża się na jakąkolwiek sankcję administracyjną lub karną z ww. powodu, może skutkować tym, że podczas kolejnej kontroli i ujawnienia naruszeń prawa pracy pracodawca może być już surowiej potraktowany przez kontrolującego.

Kontrola PIP i urzędu skarbowego w jednym czasie >>

Ponadto warto podporządkować się wystąpieniu, gdyż inspektorzy pracy zawsze sprawdzają, w jaki sposób zrealizowano wystąpienia organów PIP. Natomiast informacje o realizacji uprzednich decyzji i wystąpień organów PIP oraz wniosków, zaleceń i decyzji innych organów kontroli i nadzoru nad warunkami pracy są umieszczane w protokole pokontrolnym (art. 31 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIP).

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • postanowienie WSA w Warszawie z 24 lipca 2008 r. (II SA/Wa 631/08, niepubl.),
  • postanowienie NSA w Warszawie z 23 października 2008 r. (I OSK 1029/08, niepubl.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?