Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Badania profilaktyczne pracowników

Katarzyna Tomaszewska
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika, jeżeli nie przedstawi on aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym stanowisku.

Badania profilaktyczne przeprowadza się zarówno wśród kandydatów do pracy, jak i pracowników. Za każdym jednak razem mają one ten sam cel – sprawdzenie, czy osoba może wykonywać pracę na powierzanym jej stanowisku.

Zasadą jest, że wszystkie rodzaje badań profilaktycznych wykonywane są na koszt pracodawcy.

Rozróżnia się 3 rodzaje badań profilaktycznych:

  • wstępne – wykonuje je wybrany do pracy kandydat, pracownik młodociany przenoszony na inne stanowisko pracy oraz inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe,
  • okresowe – wykonywane wśród pracowników w trakcie zatrudnienia,
  • kontrolne – wykonuje je pracownik, który przez co najmniej 30 dni był niezdolny do pracy wskutek choroby.

Aktualność badań

Zdarza się, że przychodzący do firmy pracownicy w poprzednim zakładzie pracowali na podobnym stanowisku. Z tego też zakładu mają wciąż aktualne badania lekarskie. Niemniej jednak takich badań nowy pracodawca nie może wykorzystać, nawet jeżeli poprzednio zajmowane stanowisko pracy było identyczne z tym, jakie pracownik ma objąć w nowej firmie. Często jest tak, że mimo wykonywania tych samych lub podobnych zadań w danej firmie warunki pracy w obu zakładach różnią się diametralnie. Badania profilaktyczne mają zaś na celu sprawdzić, czy na danym konkretnym stanowisku pracy pracownik może bezpiecznie wykonywać swoją pracę.

Ochrona zdrowia pracowników >>

Nie zawsze jednak pracodawca będzie musiał kierować pracownika na ponowne badania wstępne. Istnieje przypadek, gdy „stare”, ale wciąż aktualne badanie można ponownie wykorzystać. Jest tak w sytuacji zawierania z pracownikiem kolejnej umowy o pracę na tym samym stanowisku.

Warunkiem wykorzystania aktualnego badania jest, aby:

  • pracownik podjął pracę na tym samym stanowisku lub na stanowisku o takich samych warunkach pracy,
  • umowa o pracę była zawarta bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy z tym pracodawcą.

Może zdarzyć się i taka sytuacja, że pracownik jest zatrudniony w kilku zakładach pracy na takich samych stanowiskach. W takim przypadku, nawet jeżeli pracownik ma ważne badanie lekarskie z drugiego zakładu pracy, pracodawca zatrudniający go do pracy w swoim zakładzie musi skierować go na badania wstępne.

Badania kontrolne pracownik musi wykonać w razie trwającej co najmniej 30 dni nieobecności spowodowanej chorobą. Oznacza to, że takich badań nie musi np. przeprowadzać pracownica powracająca z urlopu macierzyńskiego czy wychowawczego, jeśli ma dalej ważne badania okresowe. Podobnie badań nie trzeba zlecać pracownikowi, który wraca z urlopu bezpłatnego.

Jeżeli natomiast w trakcie tej nieobecności stracą ważność okresowe badania kontrolne pracownika, przed przystąpieniem do pracy musi wykonać takie badania.

Może też zdarzyć się tak, że pracownik zachoruje (min. 30 dni), potem bezpośrednio uda się np. na urlop wychowawczy, w trakcie którego zdezaktualizują się jego badania okresowe. W tej sytuacji należy wykonać już tylko badania okresowe, nie ma potrzeby przeprowadzania kontrolnych.


Poza tym badania kontrolne przeprowadza się także:

  • na wniosek pracownika, gdy podejrzewa on, że warunki pracy źle wpływają na jego stan zdrowia lub że zapadł na chorobę, która może mieć charakter zawodowy,
  • na wniosek pracownicy w ciąży, która zgłosi niekorzystny wpływ warunków wykonywanej pracy lub nawet samej pracy na jej zdrowie.

WAŻNE!

Pracownik, który nie świadczył pracy z powodu choroby trwającej co najmniej 30 dni, może przed przeprowadzeniem badań kontrolnych wykorzystać urlop wypoczynkowy (wyrok SN z 20 marca 2008 r., II PK 214/07).

Uchylanie się od badań

Poddanie się badaniom lekarskim jest obowiązkiem pracownika. W związku z tym nie ma on możliwości odmowy wykonania zleconych mu przez pracodawcę badań.

Jeżeli pracownik nie podda się badaniom, nie można dopuścić go do wykonywania pracy. W związku z tym pracodawca może:

  • w przypadku badań wstępnych dla kandydata – nie zatrudnić go,
  • w przypadku badań pracownika:

– nie zapłacić za okres nieświadczenia pracy w związku z nieaktualnymi badaniami,

– zastosować karę upomnienia, nagany lub karę pieniężną,

– zwolnić pracownika dyscyplinarnie.

Odmowa poddania się badaniom lub uchylanie się od ich przeprowadzenia przez pracownika w konsekwencji może doprowadzić do rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, jakim jest niewykonanie przez pracownika zgodnego z prawem polecenia pracodawcy poddania się badaniom lekarskim (wyrok SN z 10 maja 2000 r., I PKN 642/99).

Kontrolne badania lekarskie >>

Orzeczenie lekarskie

Zaświadczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym stanowisku wystawia lekarz medycyny pracy sprawujący opiekę medyczną nad pracownikami. Badanie wstępne, okresowe czy kontrolne odbywa się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. W skierowaniu tym pracodawca powinien zamieścić informacje m.in. o występowaniu na stanowisku pracy, na którym badana osoba ma być lub jest zatrudniona, czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych oraz aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Niemniej jednak to lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną nad pracownikiem zadecyduje o dokładnym zakresie badania. Wyboru badań dokonuje on na podstawie skierowania od pracodawcy oraz wskazówek metodycznych w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników, stanowiących załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.

Jedynie lekarz medycyny pracy może przeprowadzać badania profilaktyczne i wydawać orzeczenia lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym stanowisku. Uprawniony lekarz powinien być wpisany do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne. Rejestr ten znajduje się we właściwym miejscowo wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Zarejestrowany w nim lekarz otrzymuje potwierdzenie wpisu do rejestru.

Zaświadczenie lekarskie stwierdzające wynik badania profilaktycznego powinno być wystawione na określonym urzędowym druku. Powinno też być podpisane przez uprawnionego lekarza i opatrzone jego pieczęcią. Jeśli któryś z powyższych wymogów nie zostanie spełniony, zaświadczenia nie można uznać za wiążące.

Podstawa prawna:

  • orzeczenia Sądu Najwyższego z:

– 10 maja 2000 r. (I PKN 642/99, OSNP 2001/20/619),

– 28 marca 2008 r. (II PK 214/07, OSNP 2009/15–16/194).

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca dla niepełnosprawnych - jakie projekty?
    Jednym z głównych funduszy UE jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach niego kraje członkowskie UE otrzymują wsparcie finansowe na rozwój społeczno-gospodarczy. Właśnie m.in. z EFS przeznaczono 170 mln zł na Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój. Program ma na celu na aktywizację zawodową i społeczną osób z niepełnosprawnościami i osób biernych zawodowo z powodu choroby. Kto może skorzystać z projektu i co może zyskać?
    Czy wystawienie faktury podczas L4 prowadzi do zwrotu zasiłku?
    Wystawienie faktury przez przedsiębiorcę podczas zwolnienia lekarskiego, nie stanowi pracy zarobkowej i nie powoduje konieczności zwrotu do ZUS-u pobranego już zasiłku chorobowego.
    Czy to koniec epoki "Great Resignation" w Polsce?
    Z badania firmy doradczej Kincentric wynika, że mamy do czynienia z sygnałami odwrócenia trendu na rynku pracy. W porównaniu do ubiegłego roku Polacy rzadziej chcą odchodzić z pracy, a poziom lojalności względem swoich pracodawców wzrósł do poziomu obserwowanego ostatnio w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. Tymczasem, w Europie lojalność pracowników wciąż spada.
    Wniosek o świadczenie postojowe do 16 sierpnia 2022 r.
    16 sierpnia 2022 r. to ostatni dzień na składanie wniosków o świadczenie postojowe. Jak można ubiegać się o wsparcie?
    Pracodawcy będą wiedzieć od kiedy nie powinni naliczać już wpłat do PPK
    Po rozpoczęciu przez uczestnika PPK wypłaty oszczędności PPK po osiągnięciu przez niego 60. roku życia, wpłaty do PPK za tego uczestnika nie mogą być już dokonywane. Od 21 listopada br. PFR - za pośrednictwem instytucji finansowych - będzie informował pracodawców o rozpoczęciu takich wypłat.
    Przedsiębiorcy z obawą patrzą w przyszłość
    86% pracodawców spodziewa się kilkuletniego, poważnego kryzysu gospodarczego w Polsce. To przekonanie podzielają przedstawiciele wszystkich firm, niezależnie od wielkości.
    Polski pracownik - jest w złej kondycji psychicznej?
    Polscy pracownicy mają poważne problemy ze zdrowiem psychicznym – wynika z raportu przygotowanego przez Konfederację Lewiatan. Problem jest na tyle poważny, że nie uda się go rozwiązać bez zmian systemowych.
    Rekordowa inflacja, a tempo wzrostu cen spada
    W lipcu wskaźnik inflacji wyniósł 15,6 proc. rok do roku — podał Główny Urząd Statystyczny. Mamy kolejny rekordowo wysoki odczyt wskaźnika inflacji, jednak tempo wzrostu cen wyraźnie spadło (0,1 p.p. m/m) – komentuje ekspert.
    Zawarcie umowy dla pozoru a ciąża
    Czy zawarcie umowy o pracę w ciąży jest zgodne z prawem? Czy krótko po zawarciu umowy można przejść na zwolnienie lekarskie? Czy ZUS może uznać taką umowę zawartą dla pozoru i żądać zwrotu pobranego zasiłku macierzyńskiego? Podobną sprawą zajął się ostatnio Sąd Okręgowy w Kaliszu.
    Jakie jest w Polsce bezrobocie?
    Kim jest bezrobotny? Jakie są rodzaje bezrobocia? Jaka jest stopa bezrobocia w Polsce w porównaniu z innymi krajami UE? Co robi Polska, aby dążyć do pełnego produktywnego zatrudnienia? Poniżej najważniejsze dane i informacje.
    Co Państwowa Inspekcja Pracy zrobiła w 2021?
    W czerwcu 2022 r. odbyło się posiedzenie Rady Ochrony Pracy, która jest organem sprawującym nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy (PIP) jak i warunkami pracy, działającym przy Sejmie RP. Co roku, Główny Inspektor PIP składa Radzie Ochrony Pracy sprawozdanie ze swojej działalności.
    Stabilizacja na rynku pracy – aktualne trendy i wyniki badań w zakresie kompetencji i rynku pracy
    Badania przeprowadzone wśród pracodawców i pracowników pokazują stabilizację na rynku pracy. W czerwcu 2022 r. stopa bezrobocia była niższa niż w maju, a w urzędach pracy było zarejestrowanych mniej bezrobotnych w stosunku do poprzedniego miesiąca.
    Zatrudnianie cudzoziemców - jakie nieprawidłowości?
    W Polsce legalnie pracuje ponad milion cudzoziemców. Czy kontrole Państwowej Inspekcji Pracy wykazują nieprawidłowości?
    2/3 pracowników ma symptomy wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatniego roku objawy wypalenia zawodowego zauważyło u siebie dwie trzecie pracowników - wynika z badania Nationale-Nederlanden. Zjawisko to dotyczy coraz częściej także młodszych pracowników - wskazano.
    Brak kompetencji blokuje innowacyjność firm
    Przełomowe pomysły to tylko jeden z czynników innowacyjności w firmach. Drugim, równie istotnym, jest odpowiednie zarządzanie tymi pomysłami i ich wdrażanie. Do tego jednak potrzebny jest szereg kompetencji, których dziś w firmach brakuje i same to przyznają. Dwie na trzy twierdzą, że przeszkodą w podejmowaniu przez nie innowacji jest problem z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Akademia Menadżera Innowacji – prowadzona przez PARP – ma tę lukę kompetencyjną zasypywać. Uczestniczący w niej menadżerowie przechodzą szereg szkoleń podnoszących ich umiejętności zarządzania w tym obszarze, ale także pracują z doradcami, którzy od lat zajmują się wdrażaniem innowacji.
    Prawie połowa Polaków jest skłonna usprawiedliwić pracę na czarno
    Od czterech lat obserwowany jest wysoki poziom akceptacji nieetycznych zachowań i nadużyć finansowych – pokazują badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Dziś takie praktyki jest skłonna usprawiedliwić prawie połowa Polaków. Najczęściej przymykają oko na pracę na czarno w celu unikania ściągania długów z pensji. Zrozumienie dla takich praktyk deklaruje ponad 61 proc. społeczeństwa. Z kolei najbardziej rygorystycznie Polacy odnoszą się do wyłudzania pieniędzy z wykorzystaniem cudzych lub fałszywych dokumentów.
    Profil zaufany - jak go założyć?
    Profil zaufany powstał po to, aby umożliwić załatwienie spraw urzędowych bez wychodzenia z domu. Dla przedsiębiorców, jak i osób prywatnych, które często kontaktują się z instytucjami publicznymi, profil zaufany to idealne narzędzie. W jaki sposób się go zakłada? Jak długo jest ważny? Podpowiadamy.
    Praca przy komputerze. Jak zadbać o zdrowie?
    Wielogodzinna praca przed komputerem może negatywnie odbijać się na naszym zdrowiu fizycznym. Ból ramion, nadgarstków, ud i pleców są częstymi dolegliwościami pracowników biurowych. Dlatego tak ważne są przerwy od pracy. Podpowiadamy, w jaki sposób można je efektywnie wykorzystać, wykonując kilka prostych ćwiczeń korzystnych dla naszego ciała.
    Szukasz pracownika? Samo ogłoszenie to nie wszystko!
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Ale czy rola dobrego jobboardu ogranicza się tylko do publikowania ogłoszeń? Zadbanie o atrakcyjność oferty to jedno, sztuką jest także dotarcie do właściwego odbiorcy. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Praca zdalna wymaga doprecyzowania
    Praca zdalna zostanie uregulowana w kodeksie pracy. Wątpliwości może wywoływać m.in. forma, w jakiej ustala się miejsce świadczenia pracy poza siedzibą zatrudniającego. Niektóre przepisy może poprawić jeszcze Sejm, który nie spieszy się z uchwaleniem nowelizacji kodeksu pracy.
    Rekrutacja od strony pracodawcy – jak zwiększyć szanse na sukces
    Rynek pracy staje się coraz bardziej konkurencyjny, firmy rywalizują ze sobą o najlepsze talenty, ale aż 75% z nich spodziewa się w tym roku trudności w znalezieniu pracownika . Poszukujący mają za to do dyspozycji kilka różnych portali pracy, na których co chwila pojawiają się nowe oferty. Co wpływa na efektywność procesu rekrutacyjnego i jak zwiększyć szansę na trafienie do najbardziej wartościowych kandydatów?
    Ostatnie dni rekrutacji w szkołach. Dla nauczycieli ofert na pęczki
    Napływ uchodźców z Ukrainy to wielkie wyzwanie przed polskimi szkołami. Niestety wygląda na to, że powstanie sporo wakatów, a kuratorzy oświaty pozostaną z trudnymi zadaniami.
    Odzież ochronna i robocza chroniąca przed promieniowaniem UV
    Stale rośnie liczba dni, w których temperatury osiągają wysokie wartości, a promieniowanie UV jest niebezpieczne – szczególnie dla tych, którzy swoją pracę wykonują na świeżym powietrzu. Ochrona przed skutkami promieniowania to nie tylko filtry UV czy przebywanie w cieniu. To także kwestia odzieży ochronnej – w której funkcjonalności nastąpił duży postęp.
    Połowa Polaków ocenia polskich szefów gorzej niż zagranicznych, a 28% potwierdza, że ich przełożony krzyczy na pracowników
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 73% Polaków ma szacunek dla swojego przełożonego, chociaż aż 28% przyznało, że szef krzyczy, a 21%, że źle traktuje swoich pracowników
    Prawie 6 godzin tygodniowo darmowych nadgodzin. 12 sierpnia Światowy Dzień Pracoholików
    Polacy coraz częściej zostają w pracy po godzinach; badania wykazują, że pracownicy tygodniowo wykonują średnio 5 h 48 minut dodatkowej pracy za darmo - wynika z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View”.