Kategorie

Ochrona zdrowia pracowników

Katarzyna Tomaszewska
W ramach opieki zdrowotnej prowadzonej przez pracodawców pracownik podlega badaniom wstępnym, okresowym i kontrolnym. Pracodawca ponosi koszty tych badań.

Zadaniem pracowniczych badań lekarskich jest zapobieganie dopuszczeniu do pracy osób, które z różnych przyczyn zdrowotnych nie mogą jej wykonywać. Badania te mają na celu sprawdzenie, czy dany pracownik może pracować na wskazanym przez pracodawcę stanowisku. Obowiązek przeprowadzenia pracowniczych badań lekarskich wynika bezpośrednio nie tylko z art. 229 k.p., ale także z rozporządzenia w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (zwane dalej rozporządzeniem) oraz ustawy o służbie medycyny pracy.

Badania lekarskie przeprowadzane są u osób, które są zatrudnione na podstawie:

  • umowy o pracę,
  • wyboru,
  • mianowania,
  • powołania,
  • spółdzielczej umowy o pracę.

Pracownicy muszą przechodzić następujące badania profilaktyczne:

  • wstępne badania lekarskie,
  • okresowe badania lekarskie,
  • kontrolne badania lekarskie (art. 229 k.p.).

Wszystkie z wymienionych wyżej badań są obowiązkowe. Oznacza to, że pracodawca nie możne dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 k.p.).

Każdorazowo koszty badań lekarskich obciążają pracodawcę.

Badania wstępne

Wstępnym badaniom lekarskim podlegają:

  • osoby, które są przyjmowane do pracy,
  • pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy, którzy są przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Badaniom wstępnym nie podlegają jednak osoby przyjmowane ponownie do pracy u danego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej bezpośrednio (czyli bez żadnego dnia przerwy) po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą (art. 229 § 1 pkt 2 k.p.).

Przykład

Pracownik zatrudniony na stanowisku spawacza zostaje zwolniony z pracy 31 marca. Od 1 kwietnia pracodawca zatrudnia go ponownie, ale jako pracownika biurowego. Mimo że między umowami nie było ani dnia przerwy, pracodawca będzie musiał skierować pracownika na badania wstępne, ponieważ warunki pracy pracownika uległy zmianie.

Badania okresowe

W trakcie zatrudnienia każdy pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. Powinny one być w miarę możliwości przeprowadzone w godzinach pracy.

Reklama

Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy rozliczaniu podróży służbowych (art. 229 § 3 k.p.).

Dodatkowo pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest zobowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także:

  • po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami i czynnikami lub pyłami,
  • po rozwiązaniu stosunku pracy, gdy pracownik zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.

Badania kontrolne

Kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w razie niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni z powodu choroby pracownika. W praktyce oznacza to, że gdy pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim co najmniej 31 dni, zanim ponownie wróci do pracy, pracodawca ma obowiązek skierować go na badania lekarskie w celu ustalenia, czy jest on zdolny do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Umowa z jednostką medycyny pracy

Do przeprowadzania badań wstępnych, okresowych i kontrolnych są uprawnione jednostki medycyny pracy (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie medycyny pracy). Umowa z taką jednostką musi być zawarta na piśmie. Obowiązek ten dotyczy wszystkich pracodawców, bez względu na liczbę zatrudnionych pracowników.

Umowa powinna określać w szczególności:

  • strony umowy oraz osoby objęte świadczeniami z tytułu umowy,
  • zakres opieki zdrowotnej, który w odniesieniu do pracowników powinien obejmować co najmniej te rodzaje świadczeń, do których zapewnienia zleceniodawca jest zobowiązany na podstawie Kodeksu pracy, ustawy o służbie medycyny pracy i przepisów wydanych na ich podstawie,
  • warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych z uwzględnieniem:

- sposobu rejestracji osób objętych umową,
- organizacji udzielania świadczeń,
- sposobu podania tych informacji do wiadomości zainteresowanych,
- trybu przekazywania zaświadczeń lekarskich o zdolności do pracy bądź nauki,

  • sposób kontrolowania przez pracodawcę wykonywania postanowień umowy,
  • obowiązki pracodawcy wobec jednostki medycyny pracy dotyczące:

- przekazywania informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych wraz z aktualnymi wynikami badań i pomiarów tych czynników,
- umożliwienia udziału w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy działającej na terenie zakładu pracy,
- umożliwienia przeglądu stanowisk pracy w celu dokonania oceny warunków pracy,
- udostępniania dokumentacji wyników kontroli warunków pracy, w części odnoszącej się do ochrony zdrowia,

  • wysokość należności, sposób jej ustalania, terminy płatności oraz tryb rozliczeń finansowych,
  • dopuszczalność zlecania osobom trzecim przez jednostkę medycyny pracy niektórych obowiązków wynikających z umowy,
  • okres, na który została zawarta umowa, z tym że nie może być on krótszy niż rok,
  • sposób rozwiązywania umowy za wypowiedzeniem i przypadki stanowiące podstawę rozwiązywania umowy ze skutkiem natychmiastowym,
  • tryb rozstrzygania sporów związanych z realizacją i rozliczeniem finansowym umowy (art. 12 ust. 2 ustawy o służbie medycyny pracy).

Podstawa prawna:

  • art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (DzU z 2004 r. nr 125, poz. 1317 ze zm.),
  • art. 229 Kodeksu pracy,
  • rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 69, poz. 332 ze zm.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Czy postojowe to pomoc publiczna?

    Postojowe z ZUS - czy to jest pomoc publiczna? Odpowiedź znajduje się w art. 15zzzh ust 1 ustawy covidowej.

    Zarobki studentów w 2021 r. [RAPORT]

    Zarobki studentów w 2021 r. zmalały. Ile zarabiają studenci w czasie pandemii? Jakie mają problemy?

    Kogo pracodawca powinien zapisać do PPK?

    PPK - kogo pracodawca powinien zapisać? 10 maja 2021 r. mija termin na zawarcie umowy o prowadzenie PPK. To już ostatni etap wdrażania PPK.

    Jak wybrać system kadrowo-płacowy?

    System kadrowo-płacowy powinien być dostosowany do działalności firmy. Jak wybrać? Oto garść użytecznych wskazówek.

    O co chodzi z tym kapitałem początkowym?

    Kapitał początkowy ma wpływ na wysokość emerytury. Jak to się dzieje? O co w tym wszystkim chodzi?

    Kodeks pracy 2021 a praca zdalna - zmiany

    Kodeks pracy w 2021 r. czekają zmiany. Znajdzie się w nim praca zdalna. Co się zmieni?

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przedłużony do 23 maja 2021 r.

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przedłużony do 23 maja 2021 r. Kiedy przysługuje?

    Niedziela handlowa - maj 2021

    Niedziela handlowa - maj 2021 r. ma aż 5 niedziel. Czy 2 maja, 9 maja, 16 maja, 23 maja lub 30 maja jest niedziela handlowa? Czy dzisiaj/jutro jest niedziela handlowa?

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" [RAPORT]

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" - ile wynagrodzeń w Polsce wypłacanych jest na czarno? Jakie są skutki takiego procederu?

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi [PORADNIK]

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi czyli szybka droga do legalizacji zatrudnienia w Polsce dla obywateli sześciu państw. Jak krok po kroku zatrudnić na podstawie oświadczenia?

    Wsparcie z urzędu pracy dla osoby niepełnosprawnej

    Wsparcie z urzędu pracy - z jakich usług i instrumentów pomocy może skorzystać osoba niepełnosprawna?

    Praca zdalna a rozwój pracownika

    Rozwój pracownika podczas pracy zdalnej - jak go zaplanować? Czy można zdalnie ocenić wydajność pracy i ryzyko odejścia pracownika?

    Szczepienia w zakładach pracy - jakie zasady?

    Szczepienia w zakładach pracy - zapisy ruszyły 4 maja 2021 r. Jakie są zasady organizowania szczepień przez pracodawców?

    Kampania "niezwalniam.pl"

    Kampania "niezwalniam.pl" została zainicjowana przez Polish Supply Management Leaders. Celem Kampanii jest promocja formuły elastycznego zarządzania kapitałem ludzkim oparta na wspieraniu długoterminowych relacji pracownik – pracodawca, która koncentruje się na zatrudnianiu pracowników na umowie o pracę. Infor.pl dołącza do partnerów medialnych kampanii.

    Można składać wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0

    Wnioski o zwolnienie z ZUS i postojowe z Tarczy 9.0 można składać od 4 maja 2021 r. Dla kogo przewidziano wsparcie z ZUS? Do kiedy można składać wnioski?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID - jak się zapisać?

    Szczepienia w pracy przeciwko COVID-19 - dla kogo? Jaka szczepionka będzie udostępniana? Kiedy zaczną się szczepienia w zakładach pracy? Jak się zapisać?

    Bezrobocie w Polsce najniższe w UE - marzec 2021 r.

    Bezrobocie w Polsce jest najniższe w całej UE. Potwierdzają to statystyki Eurostatu z marca 2021 r. Sprawdź, ile bezrobocie wynosi w poszczególnych państwach UE.

    Najczęstsze przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. [RAPORT]

    Przyczyny zwolnień lekarskich w 2020 r. dotyczyły częściej niż zwykle zaburzeń psychicznych. Poznaj wyniki raportu ZUS.

    Ubezpieczenie zdrowotne dla wszystkich?

    Ubezpieczenie zdrowotne będzie dla wszystkich? Planowane jest zapewnienie ubezpieczenia zdrowotnego także bez rejestracji w urzędzie pracy. Od kiedy?

    Wyzwania w zarządzaniu ludźmi w czasie pandemii

    Zarządzanie w czasie pandemii - jakie wyzwania stoją przed liderami? Czego im brakuje? Jak oceniają efektywność pracowników?

    Zwolnienie pracownika a naruszenie dóbr osobistych

    Zwolnienie pracownika - pracodawco, uważaj, aby nie naruszyć jego dóbr osobistych! Sprawdź, czego należy unikać przy zwolnieniu.

    Kadry i płace w maju 2021 - terminy

    Kadry i płace w maju 2021 r. - jakie są terminy obowiązków, o których trzeba pamiętać? Ile wynosi wymiar czasu pracy i dodatek za pracę w nocy?

    Maj 2021 – godziny pracy, dni wolne

    Maj 2021 – godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz maja w 2021 r. zawiera aż 3 święta ustawowo wolne od pracy.

    Powołanie, wybór, mianowanie jako podstawa zatrudnienia

    Powołanie, wybór i mianowanie to podstawy zatrudnienia z Kodeksu pracy. Wszystkie skutkują nawiązaniem stosunku pracy. Kogo zatrudnia się na podstawie powołania, wyboru i mianowania?

    Święto Pracy - 1 maja 2021 r.

    Święto Pracy przypada na dzień 1 maja każdego roku. Jest to ogólnoświatowe święto, które ustanowiono 132 lata temu. Jakie wydarzenia upamiętnia Święto Pracy?