Kategorie

Charakterystyka mianowania, wyboru oraz spółdzielczej umowy o pracę

Nowowiejska-Jamrozik Agnieszka
Umowy mianowania i wyboru wywołują podwójny skutek, tj. prowadzą do nawiązania stosunku pracy oraz nadania określonych kompetencji. Są czynnościami jednostronnymi, niewymagającymi dla swojej skuteczności zawarcia odrębnej umowy o pracę.

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie wyboru

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie wyboru następuje, jeżeli obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika wynika właśnie z wyboru. W praktyce oznacza to, że do nawiązania stosunku pracy na podstawie wyboru niezbędny jest sam akt wyboru na właściwe stanowisko, dokonany przez określony organ, oraz konieczność wykonywania powierzonych obowiązków w charakterze pracownika, wynikająca ze szczególnych przepisów lub aktów kształtujących strukturę ustrojową danej jednostki. Wybrana osoba musi być poinformowana, że w następstwie wyboru zostanie pracownikiem organu, do którego została wybrana, i jednocześnie musi na to wyrazić zgodę. Forma takiego oświadczenia woli wyrażającego zgodę może być określona przez obowiązujące w danej instytucji przepisy.

Zatrudnianie pracowników uczelni >>

Najczęściej do nawiązania stosunku pracy na podstawie wyboru dochodzi w odniesieniu do następujących grup pracowników:

  • radnych,
  • pracowników samorządowych,
  • etatowych członków różnego rodzaju organizacji społecznych, stowarzyszeń, partii, związków zawodowych i spółek prawa handlowego.

Wybór podobnie jak powołanie i mianowanie jest samoistną czynnością niewymagającą dodatkowego potwierdzenia w formie umowy o pracę.


Pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie wyboru w następujących instytucjach:

  • w urzędzie marszałkowskim: marszałek województwa, wicemarszałek oraz pozostali członkowie zarządu województwa – jeżeli statut województwa tak stanowi,
  • w starostwie powiatowym: starosta, wicestarosta oraz pozostali członkowie zarządu powiatu – jeżeli statut powiatu tak stanowi,
  • w urzędzie gminy: wójt (burmistrz, prezydent miasta),
  • w związkach jednostek samorządu terytorialnego: przewodniczący zarządu związku i pozostali członkowie zarządu – jeżeli statut związku tak stanowi (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o pracownikach samorządowych).

Mianowanie pracowników

Szczególnym rodzajem zatrudnienia jest mianowanie. Stanowi ono podstawę nawiązania stosunku pracy przewidzianą w tzw. pragmatykach służbowych, czyli aktach prawnych szczegółowo regulujących prawa i obowiązki określonej grupy pracowników.

Zatrudnianie cudzoziemców >>

Podobnie jak wybór mianowanie wywołuje podwójny skutek, tj. nawiązanie stosunku pracy oraz nadanie określonych kompetencji. Jest czynnością jednostronną niewymagającą dla swojej skuteczności zawarcia umowy o pracę. Oświadczenie woli pracownika o nawiązaniu stosunku pracy na podstawie mianowania wyraża się przyjęciem aktu nominacji.

Stosunek pracy na podstawie mianowania nawiązuje się z:

  • pracownikami służby cywilnej z dniem uzyskania nominacji,
  • nauczycielami po spełnieniu wymagań określonych w Karcie Nauczyciela,
  • prokuratorami i asesorami powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz asesorami wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury,
  • profesorami lub docentami,
  • pracownikami nadzorującymi lub wykonującymi czynności kontrolne w NIK,
  • profesorami PAN,
  • referendarzami sądowymi, sędziami, asesorami i aplikantami.

Spółdzielcza umowa o pracę

Spółdzielcza umowa o pracę odróżnia się od wcześniej wspomnianych pracowniczych stosunków pracy tym, że stosuje się do niej w pierwszej kolejności przepisy ustawy – Prawo spółdzielcze (zwanej dalej ustawą).

Reklama

W przypadku tego rodzaju zatrudnienia w szczególny sposób został określony krąg osób, które mogą być podmiotami spółdzielczej umowy o pracę. W charakterze pracodawcy może występować jedynie spółdzielnia pracy, a w charakterze pracownika – członkowie tej spółdzielni.

Spółdzielnia i członek spółdzielni mają obowiązek pozostawania ze sobą w stosunku pracy (art. 182 ustawy). Poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie odmowa nawiązania stosunku pracy lub pozostawania w nim stanowi naruszenie istotnych praw i obowiązków wynikających z członkostwa. W razie nienawiązania stosunku pracy z winy spółdzielni jej członek może dochodzić przez cały czas trwania członkostwa zawarcia spółdzielczej umowy o pracę. Niezależnie od tego może on w ciągu roku od dnia powstania członkostwa dochodzić odszkodowania na podstawie prawa cywilnego. A zatem, aby nie narazić się na odpowiedzialność, spółdzielnia pracy powinna nawiązać stosunek pracy z chwilą powstania stosunku członkostwa.

Odprawy dla nauczycieli >>

Reklama

Prawo spółdzielcze nie przewiduje możliwości zawarcia umowy na okres próbny (art. 199 ustawy). W związku z tym w statucie spółdzielni można wpisać, że przyjęcie na członka spółdzielni będzie uzależnione od wcześniejszego odbycia okresu kandydackiego. W takim wypadku statut powinien wskazywać organ spółdzielni uprawniony do przyjmowania kandydatów i określać czas trwania okresu kandydackiego. Do kandydatów na członków spółdzielni stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony. Jednak stosunek pracy między kandydatem a spółdzielnią może być rozwiązany wcześniej z zachowaniem terminów i zasad przewidzianych w przepisach Kodeksu pracy do rozwiązania umowy zawartej na czas nieokreślony. Statut może przyznać kandydatom prawa i obowiązki członków spółdzielni (art. 200 § 1–4 ustawy).

Ponadto osoba, która uprzednio była zatrudniona w spółdzielni przez co najmniej 12 miesięcy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony i ubiega się o przyjęcie w poczet członków spółdzielni, jest zwolniona z odbycia okresu kandydackiego. Spółdzielnia nie może wtedy odmówić przyjęcia takiego pracownika na członka, jeżeli spełnia on wymagania statutowe, a spółdzielnia ma możliwość dalszego jego zatrudnienia (art. 200 § 5 ustawy). W powyższym wypadku należy przyjąć, że stosunek pracy będzie przekształcony w spółdzielczą umowę o pracę.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?