Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak zawrzeć ugodę

Cezary Mak
Przepisy prawa pracy nie zabraniają zawierania ugody między pracodawcą a pracownikiem bez udziału organów ochrony prawnej. Nawet gdy w sprawie zapadł już wyrok sądowy, dopuszczalne jest zawarcie ugody między stronami stosunku pracy.

Każdy spór między stronami stosunku prawnego, w tym spór pracowniczy, może być rozwiązany w drodze zawartej ugody. Natomiast od dobrej woli pracodawcy i pracownika, czyniących wzajemne ustępstwa, zależy, w jakim czasie zostanie rozwiązany istniejący między nimi konflikt. Rozwiązywanie sporów pracowniczych nie musi zmierzać w kierunku zainicjowania procesu sądowego kończącego się ugodą zawartą przed sądem.

Ugoda pozasądowa

Przepisy prawa pracy nie wyłączają dopuszczalności zawarcia między pracodawcą a pracownikiem ugód cywilnych bez udziału organów ochrony prawnej.

Zasady ponoszenia kosztów sądowych w sprawach ze stosunku pracy >>

Istota ugód pozasądowych polega na czynieniu zarówno ze strony pracodawcy, jak i pracownika wzajemnych ustępstw w celu:

  • uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania,
  • uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Wzajemne ustępstwa mogą mieć na celu jedynie zapewnienie wykonania roszczeń. Dopuszczalne jest więc zawarcie ugód cywilnych między stronami stosunku pracy, nawet wtedy gdy zapadł już wcześniej wyrok sądowy (wyrok SN z 24 lipca 2002 r., I CKN 915/00).

Przykład

Prawomocnym wyrokiem sądowym zasądzono na rzecz pracownika odszkodowanie wraz z odsetkami. Strony sporu zawarły ugodę pozasądową, na mocy której pracodawca zobowiązał się wypłacić pracownikowi odszkodowanie w ciągu 3 dni od ogłoszenia wyroku, a ustępstwem ze strony pracownika była rezygnacja z dochodzenia na drodze egzekucyjnej zasądzonych na jego rzecz odsetek.

Odpowiedzialność pracownicza materialna >>

W zasadzie pracodawca i pracownik mają nieskrępowaną wolę w zakresie wzajemnych ustępstw, jakie sobie czynią w drodze ugody będącej dwustronną umową cywilną. Z tego powodu brak jest katalogu spraw wyłączonych z możliwości uregulowania ich w drodze ugody. Nawet tak poważne sprawy jak mobbing czy molestowanie pracowników mogą być przedmiotem ugody.


Ugodowe likwidowanie sporów na drodze sądowej

Strony stosunku pracy mogą uregulować ugodowo istniejący między nimi spór również na drodze sądowej. Mogą to uczynić jeszcze przed wniesieniem pozwu, wszczynając w sądzie postępowanie pojednawcze. Sąd nie przeprowadza na takim posiedzeniu żadnego postępowania dowodowego, a w razie zawarcia ugody jej osnowę wciąga się do protokołu. Gdyby jednak okazało się, że jedna ze stron wniosła już pozew i toczy się postępowanie sądowe, nie zamyka to drogi do ugodowego załatwienia sporu między tymi stronami.

W przeciwieństwie jednak do ugody pozasądowej ugoda sądowa wywołuje nie tylko skutek materialny, ale także procesowy. Ugoda sądowa prowadzi do zakończenia procesu sądowego przez jego umorzenie. Podobnie jest w przypadku ugody zawieranej w toku postępowania pojednawczego. Osnowa ugody zawartej w toku procesu sądowego wciągana jest do protokołu rozprawy, a następnie podpisywana przez strony.

Kontrola ugodowego załatwiania sporów pracowniczych

Okoliczność, że pracodawca i pracownik mogą ugodą w zasadzie zlikwidować każdy istniejący lub mogący powstać w przyszłości spór, nie oznacza, że treść zawartej między nimi ugody nie podlega żadnej kontroli. Bez względu na to, czy mamy do czynienia z ugodą sądową czy pozasądową, ugoda pracownicza, tak jak każda inna ugoda, podlega kontroli pod względem zgodności z przepisami prawa, zasadami współżycia społecznego oraz badaniu, czy zawarcie ugody nie zmierza do obejścia prawa. Mówiąc o zgodności z przepisami prawa, w praktyce chodzi przede wszystkim o zgodność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa pracy.

Co grozi pracodawcy za odmowę wykonania wyroku sądu >>

Przykład

W toku procesu zawarto ugodę, na mocy której pracodawca zobowiązał się wypłacić pracownikowi zaległe wynagrodzenie za okres jednego miesiąca, a za pozostałe miesiące pracownik zrzekł się wynagrodzenia. Sąd uzna za niedopuszczalne zawarcie ugody o takiej treści, gdyż zgodnie z art. 84 k.p. pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia.

Sądowa kontrola ugody może być dokonywana w drodze:

  • wytoczenia odrębnego powództwa o ustalenie nieważności tej ugody,
  • innego procesu toczącego się między tymi samymi stronami,
  • każdego innego procesu, w którym jedna ze stron podniesie zarzut nieważności ugody.

W przypadku ugody sądowej jej kontrola może być dokonana nawet w toku tego samego procesu, jeżeli jedna ze stron zaskarży zapadłe w wyniku zawarcia ugody postanowienie o umorzeniu postępowania. W toku postępowania egzekucyjnego można dokonać także kontroli ugody sądowej, wnosząc tzw. powództwo opozycyjne.

Niezależnie jednak od tego, z jaką ugodą mamy do czynienia, nie korzysta ona z instytucji powagi rzeczy osądzonej, a jedynie z tzw. powagi rzeczy ugodzonej. Oznacza to, że w razie wniesienia pozwu w tej samej sprawie, w której wcześniej strony rozstrzygnęły w ugodzie, jeśli sąd nie uzna ugody za nieważną, pozew ten będzie podlegał oddaleniu.


Przykład

Pracownik złożył pozew sądowy, w którym domaga się zasądzenia wyższego odszkodowania niż to ustalone we wcześniejszej ugodzie cywilnej i wypłacone przez pracodawcę wskutek rozwiązania umowy o pracę, którego powodem było zaistnienie mobbingu. Jeżeli sąd nie stwierdzi nieważności ugody, to pracownik przegra proces, a jego pozew zostanie oddalony.

Z uwagi jednak na silniejszą pozycję pracodawcy w stosunku pracy sądowa kontrola ugód pracowniczych dokonywana jest także zgodnie z kryterium słusznego interesu pracownika.

Odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika >>

„Ocena sądu, czy treść ugody nie narusza słusznego interesu pracownika, dokonywana jest w płaszczyźnie obiektywnej – w konfrontacji z oceną zasadności roszczeń pracownika, a nie w płaszczyźnie subiektywnej – przez odwołanie się do domniemanej wiedzy pracownika o prawie pracy lub rozważenia, czy pracownik, zawierając ugodę, miał świadomość, że działa wbrew swoim interesom (wyrok SN z 22 listopada 2001 r., I PKN 680/00). Sąd Najwyższy również zauważył, że słuszny interes pracownika nie musi być utożsamiany z uzyskaniem należnego świadczenia w pełnej wysokości (postanowienie z 20 czerwca 2000 r., I PKN 313/00).

Istotna różnica między ugodami pozasądowymi i sądowymi dotyczy ich skuteczności. Niewykonanie bądź nienależyte wykonanie ugody pozasądowej może doprowadzić do wniesienia powództwa odszkodowawczego. Ugoda sądowa natomiast jest jednym z tytułów egzekucyjnych i po zaopatrzeniu jej w klauzulę wykonalności można od razu przystąpić do egzekwowania świadczenia będącego jej przedmiotem, jeśli nadaje się ona do egzekucji.

Podstawa prawna:

  • Orzeczenia Sądu Najwyższego:

– wyrok z 24 lipca 2002 r. (I CKN 915/00, niepubl.),

– wyrok z 22 listopada 2001 r. (I PKN 680/00, OSNP 2003/20/488),

– postanowienie z 20 czerwca 2000 r. (I PKN 313/00, OSNP 2002/1/17).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czym jest prawo pracy?
    Mówiąc o prawie pracy, często myślimy o Kodeksie pracy. Czy są jeszcze jakieś regulacje dotyczące stosunku pracy?
    Trzynasta emerytura ze Słowacji
    Słowacka instytucja ubezpieczeniowa (SIA) wypłaci w lipcu 2022 rl trzynastą emeryturę osobom, które pobierają emeryturę słowacką i mieszkają w Polsce.
    Od 2023 roku pracownicy automatycznie będą zapisani do PPK
    Wykorzystując dostępne w internecie kalkulatory PPK, można wyliczyć, że – odkładając tylko 56 zł miesięcznie – w ciągu roku zgromadzimy 1666 zł. Gdybyśmy chcieli te pieniądze odkładać samodzielnie w innym produkcie, oszczędzilibyśmy ok. 650–680 zł. Udział pracodawcy i dopłaty od państwa powodują więc, że zyskujemy dużo więcej – mówi Joanna Załęska, dyrektor biura PPK w Compensie.
    FORUM KADR I KSIĘGOWOŚCI 2022 - rabat 15% na zgłoszenia do 31 maja
    FORUM KADR I KSIĘGOWOŚCI 2022 odbędzie się w dniu 7 czerwca 2022 r. Można uzyskać rabat – 15% na zgłoszenia wysłane do 31 maja. Zapraszamy!
    Podwyżka płacy minimalnej w 2023 roku może przyspieszyć inflację
    Rząd rozważa podwyżkę minimalnego wynagrodzenia od początku 2023 r. do 3350 zł, a od lipca do 3500 zł. Obecnie wynosi ono 3010 zł. Wyższy od ustawowego wzrost płacy minimalnej i wskaźnika waloryzacji emerytur i rent może oznaczać dalszy niekontrolowany wzrost inflacji – ostrzega Konfederacja Lewiatan.
    Większość czasu pracy naukowców jest marnowana na biurokrację [WYWIAD]
    Nauka w Polsce rozwija się znacznie wolniej, niż mogłaby się rozwijać - ocenił w rozmowie z PAP prof. Grzegorz Węgrzyn, biolog molekularny. Jego zdaniem, nawet do 70-80 proc. normalnego czasu pracy naukowców jest marnowanego na działania biurokratyczne.
    Komu przysługuje ulga dla rodzin 4+?
    Ulga dla pracowników z co najmniej czworgiem dzieci – komu przysługuje? Czym jest?
    Sześć lat bez awansu, a później zwolnienie? Nowy system awansu zawodowego nauczycieli
    Nowy system awansu zawodowego nauczycieli sprawi, że nauczyciel, jeżeli uzyska co najmniej dobrą ocenę pracy, może ją wykonywać przez sześć lat, bez konieczności uzyskania stopnia awansu zawodowego. Po upływie tego czasu umowa z nim zostanie rozwiązana z mocy prawa.
    Sobota i niedziela – czy są dniami urlopu?
    Czy pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu na sobotę i niedzielę?
    Urlop menstruacyjny – czy także w Polsce?
    Urlop menstruacyjny można wziąć w Japonii i Korei Południowej, a obecnie w projekcie ustawy proponuje go Hiszpania. Czym jest? Czy można ubiegać się o taki urlop również w Polsce?
    Polski pracownik w obliczu inflacji
    Pomimo sytuacji gospodarczej, wojny w Ukrainie oraz pandemii, wielu Polaków jest gotowych do zmiany miejsca zatrudnienia. Czynnikiem szczególnie wpływającym na postawy zawodowe jest inflacja.
    Prawnicy - ile zarabiają?
    Wywołana przez pandemię niechęć do zmiany miejsca zatrudnienia zaowocowała zmniejszoną responsywnością na oferty pracy przez doświadczonych kandydatów na stanowiska prawnicze i wysoką liczbą odrzuconych ofert. Z tego powodu pracodawcy często byli zmuszeni uelastyczniać swoje wymagania wobec kandydatów oraz redefiniować widełki wynagrodzenia na korzyść pracownika. Więcej w analizie przygotowanej przez Manpower.
    Wskaźniki dla przyszłych emerytów bardzo dobre
    Stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, na których gromadzone są składki na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. – mówi prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.
    Osoby na przedemerytalnym muszą rozliczyć się z ZUS
    Jak co roku tylko do końca maja czas osoby dorabiające do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na powiadomienie ZUS o dodatkowych przychodach osiągniętych od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r.
    Co czwarta firma chce pozyskiwać nowych pracowników
    ManpowerGroup opublikował swój najnowszy raport, w ramach którego firmy zdradzają swoje plany zatrudnienia na czas od lipca do końca września. Prognoza netto zatrudnienia dla Polski, która jest barometrem rynku pracy i pokazuje chęci firm związane z pozyskiwaniem nowych kadr wynosi +11%. To wynik wyższy o 5 punktów procentowych od prognozy deklarowanej na bieżący kwartał. Podczas gdy 27% badanych przedsiębiorstw mówi o planach zatrudnienia nowych pracowników, 17% prognozuje redukcje etatów. Jednocześnie co druga firma (54%) chce pozostawić liczbę pracowników na niezmienionym poziomie, a jedynie 2% nie zna planów zatrudnienia na kolejny kwartał.
    Ukraińcy pracują na Dolnym Śląsku
    W pierwszym kwartale tego roku o prawie 7 proc. wzrosła ilość zatrudnionych na Dolnym Śląsku Ukraińców. Na koniec grudnia 2021 roku do ZUS w województwie dolnośląskim było zgłoszonych 66 638 pracowników pochodzących z Ukrainy, na koniec marca 2022 roku już 71 238.
    Reputacja oparta na powrotach, czyli dlaczego reboarding ma znaczenie
    Dla wielu pracowników powrót do pracy po pandemii był prawdziwym wyzwaniem. Podobnie jak dla pracodawców. Okazało się, że po długiej nieobecności w biurze trzeba na nowo uczyć się firmowej rzeczywistości offline. Lepiej poradziły sobie z tą sytuacją firmy, które w swojej strategii HR uwzględniły reboarding. Tym bardziej, że termin ten nie dotyczy tylko powrotu do postpandemicznej biurowej rzeczywistości.
    Pracodawcy powinni przygotować się na zmiany w ustawie o PPK
    Pracodawca będzie mógł szybciej zapisać pracownika do PPK. Szybciej niż dotychczas będzie mógł także dokonać pierwszych wpłat do tego programu, nawet od razu po ich naliczeniu i pobraniu.
    Algorytmy SI pod kontrolą związków zawodowych?
    Projekt nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, przewiduje obowiązek pracodawcy udzielenia stronie społecznej informacji o parametrach, zasadach i instrukcji stanowiących bazę dla algorytmów lub systemów sztucznej inteligencji, a które wpływać mogą na warunki pracy.
    Poszukiwani pracownicy sezonowi do zbioru truskawek
    Powiatowy Urząd Pracy w Płońsku poszukuje pracowników sezonowych do zbioru truskawek i malin, m.in. w gminach Czerwińsk nad Wisłą, Załuski i Naruszewo. Wkrótce ma ruszyć kampania informacyjna, zachęcająca do podjęcia zatrudnienia, w tym skierowana do przebywających w Polsce obywateli Ukrainy.
    Powstanie platforma z bazą ofert pracy dla obywateli Ukrainy
    Nowa platforma ma pomóc w nawiązywaniu kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy. Kto będzie mógł korzystać z bazy?
    44 proc. Polaków myśli o zmianie pracy na lepiej płatną
    44 proc. Polaków jest obecnie bardziej skłonnych do zmiany pracy na lepiej płatną ze względu na inflację; podobny odsetek ankietowanych starał się w ciągu ostatniego roku o podwyżkę z powodu wzrostu cen.
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy?
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy po 24 lutego br. jest zauważalny; napływ uchodźców z pewnością go nie uzupełni - stwierdził dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie Andrzej Pruszkowski.
    Zniesienie stanu epidemii a postojowe
    Jeszcze tylko do 16 sierpnia przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce Covid-19, mają czas na złożenie wniosku o wypłatę tzw. postojowego.
    Niedziela handlowa – czerwiec 2022
    Niedziela handlowa — czerwiec 2022 ma 4 niedziele. Czy 5 czerwca, 12 czerwca, 19 czerwca lub 26 czerwca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?