REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika

Joanna Gawkowska-Kuk

REKLAMA

Za wyrządzenie przez pracownika podczas wykonywania obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej do jej naprawienia zobowiązany jest pracodawca. Pracownik jednak na podstawie Kodeksu pracy ponosi odpowiedzialność wobec pracodawcy.

Pracownik może przez swoje działanie (lub zaniechanie) wykonywane w ramach stosunku pracy wyrządzić szkodę samemu pracodawcy lub osobie trzeciej. Przez osobę trzecią rozumie się także innego pracownika tego samego pracodawcy. W pierwszym przypadku, tj. w razie wyrządzenia szkody pracodawcy, odpowiedzialność wobec bezpośredniego pokrzywdzonego będzie ponosić wyłącznie pracownik, jednak w drugim przypadku - tylko pracodawca. Wydawać by się mogło, że w tym ostatnim przypadku również pracownik powinien być wyłącznie odpowiedzialny. Jednak regulacje Kodeksu pracy wprowadzające w tym przypadku odpowiedzialność pracodawcy mają na celu ochronę osoby trzeciej oraz ochronę pracownika. Po pierwsze, poszkodowana osoba trzecia nie będzie musiała poszukiwać (ustalać danych personalnych) pracownika, który wyrządził jej szkodę (co w niektórych przypadkach może okazać się niełatwe), gdyż będzie mogła od razu zwrócić się do pracodawcy i od niego dochodzić odszkodowania (jest to o wiele wygodniejsze, gdyż pracodawca może podlegać odpowiedniemu ubezpieczeniu lub być po prostu bardziej wypłacalny niż jego pracownik). Po drugie, ustawodawca wychodzi z założenia, że to na pracodawcy spoczywa ryzyko prowadzenia działalności i tym samym ryzyko odpowiedzialności za swojego pracownika.

Autopromocja

Podmiot odpowiedzialny

W razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca (art. 120 k.p.). Analizując brzmienie art. 120 k.p., należy wskazać, że odpowiedzialność pracodawcy powstaje wobec osoby trzeciej, jeśli pracownik wyrządzi jej szkodę w ramach wykonywania przez niego obowiązków pracowniczych. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z 5 maja 1998 r. (I CKU 110/97), z którego wynika, iż „art. 120 § 1 k.p. stanowi, że w razie wyrządzenia szkody przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca (...). Obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez pracownika osobie trzeciej nie obciąża zakładu pracy, gdy wyrządzenie tej szkody nastąpiło jedynie przy sposobności zatrudnienia w zakładzie pracy, tj. nie przy wykonywaniu powierzonych pracownikowi zadań w stosunku pracy”.

Pojęcie szkody

Co do zasady przyjmuje się, że pracownik wyrządza szkodę przy wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych wówczas, gdy szkoda ta pozostaje w normalnym, funkcjonalnym związku przyczynowym z powierzonymi mu czynnościami, które podjął w ramach wykonywania zadań związanych z przedmiotem działalności pracodawcy (dokonanie kradzieży w remontowanym przez pracownika mieszkaniu, który został zatrudniony przez pracodawcę trudniącego się remontami, nie pozostaje w normalnym funkcjonalnym związku przyczynowym).

Odpowiedzialność pracownika

Jednocześnie należy podkreślić, że odpowiedzialność pracodawcy wobec osoby trzeciej nie oznacza, że pracownik unika odpowiedzialności za wyrządzoną przez siebie szkodę. Fakt odpowiedzialności pracodawcy wobec osoby trzeciej nie wyklucza odpowiedzialności pracownika wobec pracodawcy. Odpowiedzialność pracownika ma jedynie charakter wewnętrzny i skierowana jest wobec pracodawcy, nie zaś osoby trzeciej, której wyrządził szkodę. Zakres tej odpowiedzialności jest różny, zależnie od tego, czy pracownik wyrządził szkodę umyślnie czy też nieumyślnie. W przypadku nieumyślnego wyrządzenia szkody odszkodowanie należne pracodawcy ustala się co prawda w wysokości wyrządzonej szkody (w wysokości zapłaconego przez pracodawcę odszkodowania), jednak nie może ono przewyższać kwoty 3-miesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody (art. 120 w zw. z art. 119 k.p.). Natomiast w sytuacji wyrządzenia przez pracownika szkody osobie trzeciej z winy umyślnej, pracownik będzie zobowiązany do zwrócenia odszkodowania pracodawcy w pełnej wysokości (art. 122 k.p.). Co więcej obowiązek naprawienia szkody w pełnej wysokości oznacza bardzo szeroki zakres odpowiedzialności pracownika, gdyż pracownik będzie ponosić odpowiedzialność nie tylko za rzeczywiste straty pracodawcy, lecz także za utracone przez pracodawcę korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Należy jednocześnie pamiętać, że pracodawca będzie mógł dochodzić naprawienia szkody od swojego pracownika (zwrócić się z roszczeniem regresowym) dopiero wtedy, gdy sam naprawi szkodę osobie trzeciej. Co więcej, od tego dnia liczony będzie bieg terminu przedawnienia roszczenia regresowego pracodawcy wobec pracownika. Problemem tym zajął się Sąd Najwyższy, który w wyroku z 16 września 1997 r. (I PKN 261/97) stwierdził, że „roszczenie regresowe pracodawcy w stosunku do pracownika, który przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych wyrządził szkodę osobie trzeciej, powstaje z chwilą zaspokojenia przez pracodawcę roszczeń osoby trzeciej. Termin przedawnienia roszczenia regresowego pracodawcy liczy się od chwili naprawienia szkody, a nie od chwili jej wyrządzenia przez pracownika”.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeżeli naprawienie szkody następuje na podstawie ugody między pracodawcą i pracownikiem, wysokość odszkodowania może być obniżona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności stopnia winy pracownika i jego stosunku do obowiązków pracowniczych (art. 121 k.p.). Właściwie należy przyjąć, że wobec pracownika, który wyrządził szkodę umyślnie, nie ma zastosowania powyższa regulacja (bada się stopień winy pracownika). Ponadto obniżenie wysokości odszkodowania nie jest automatyczne, ma charakter uznaniowy (w razie sporu decyduje sąd).

Warto także pamiętać, że odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną pracodawcy-użytkownikowi przez pracownika tymczasowego zgodnie z zasadami omówionymi powyżej ponosi agencja pracy tymczasowej. Podstawa tej odpowiedzialności wynika z ustawy z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Agencja pracy tymczasowej jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej pracodawcy-użytkownikowi przez pracownika tymczasowego przy wykonywaniu pracy tymczasowej na zasadach i w granicach obowiązujących pracownika zgodnie z przepisami o odpowiedzialności materialnej pracowników.

Podstawa prawna:

- z 5 maja 1998 r., I CKU 110/97 (niepubl.),

- z 16 września 1997 r., I PKN 261/97 (OSNP 1998/18/535).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Babciowe - od 500 zł do 1900 zł miesięcznie na dziecko. Od października będą trzy nowe świadczenia dla rodziców

    Program „Aktywny rodzic” zakłada trzy rodzaje dofinansowania do opieki nad dziećmi do lat 3. Będą to świadczenia dla rodziców – aktywni rodzice w pracy, aktywnie w żłobku i aktywnie w domu. Program ma wejść w życie 1 października 2024 r.

    120 mln zł dla firm na poprawę BHP

    120 mln zł z ZUS dla firm na poprawę BHP - kto może trzymać dofinansowanie? Ile pieniędzy z ZUS można uzyskać? Ile razy można ubiegać się o środki na poprawę warunków pracy w firmie?

    Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Czy będzie waloryzacja?

    Pracodawcy przysługuje ze środków PFRON comiesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Wysokość dofinansowania zależy od stopnia niepełnosprawności pracownika.

    Zwolnienia grupowe wiszą w powietrzu

    Zwolnienia grupowe wiszą w powietrzu. Pracownicy mogą być zwalniani w przemyśle i IT. Jakie firmy zwalniają? Jakie są przyczyny zwolnień?

    REKLAMA

    ZUS: Dobra kondycja finansowa Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. To drugi taki rok od 25 lat

    Stabilna sytuacja na rynku pracy przełożyła się na dobrą kondycję finansową Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prognozy ZUS wskazują, że najbliższych latach nadal tak pozostanie.

    ZUS: Coraz więcej cudzoziemców pracuje w Polsce. Spadek zanotowano w jednym województwie

    Polska staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do pracy dla cudzoziemców. Liczba obcokrajowców ubezpieczonych w ZUS pod koniec marca przekroczyła 1,138 mln osób. To więcej o 10,7 tys. niż w grudniu 2023 r.

    Podwyższenie wieku emerytalnego. Ekspertka: To jest niezbędne. Gdzieniegdzie 70 lat w niedługiej perspektywie

    Z prognoz GUS wynika, że w 2060 r. liczba ludności w Polsce wyniesie 30,9 mln. Populacja zmniejszy się w większości regionów, najbardziej w śląskim. Wyjątkiem będzie region warszawski stołeczny, gdzie zakłada się wzrost liczby ludności.

    Diety zagraniczne 2024 - tabela

    Diety zagraniczne w 2024 roku – ile wynoszą stawki diety zagranicznej w takich państwach jak Niemcy, Hiszpania, Włochy, Francja? Tabela z załącznika do rozporządzenia wskazuje wysokość diety za dobę w podróży zagranicznej. Jak liczyć dietę zagraniczną? Jak jest kwota limitu za nocleg?

    REKLAMA

    Podwyżka emerytur i rent dwa razy w roku – 1 marca i 1 września. Jest projekt dodatkowej waloryzacji

    10 kwietnia 2024 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt nowelizacji zakłada m.in. wprowadzenie dodatkowej waloryzacji w przypadku, gdy wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku, w którym przeprowadzona była roczna waloryzacja od 1 marca przekroczy 5%.

    30 dni lub 36 dni urlopu wypoczynkowego. Kiedy pracownik ma prawo do urlopu w takim wymiarze?

    Zwykle pracownicy mają prawo do 20 dni lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, w zależności od ogólnego stażu pracy. Jednak niektórym pracownikom przysługuje urlop wypoczynkowy w powiększonym wymiarze.

    REKLAMA