Pracownik

Pracownik - to osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Pracownikiem może być tylko osoba fizyczna. Nie będzie więc pracownikiem osoba, która świadczy pracę odpłatnie na rzecz drugiej osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, ale zatrudniającej pracowników, jeżeli praca jest wykonywana w ramach stosunków cywilnoprawnych, np. na podstawie umowy o dzieło czy umowy-zlecenia.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że o uznaniu za pracownika w rozumieniu przepisów prawa pracy decyduje pozostawanie w stosunku pracy, bez względu na trwałość tej więzi, jak również bez względu na to, czy jest to zajęcie główne czy uboczne i jaką odgrywa rolę jako podstawa utrzymania.

Podobny status mają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz pracownicy młodociani wykonujący pracę na podstawie umowy o naukę zawodu, a także w innym celu niż przygotowanie zawodowe, osoby odbywające praktykę absolwencką na podstawie ustawy z 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (DzU nr 127, poz. 1052) oraz pracownicy tymczasowi, których zatrudnia agencja pracy tymczasowej wyłącznie w celu świadczenia pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika. Agencja pracy tymczasowej może również zatrudniać pracowników, którzy nie będą traktowani jako pracownicy tymczasowi.

Pracownikiem nie może stać się osoba, która nie ma zdolności do czynności prawnych, tj. taka, która nie ukończyła 13 lat lub została ubezwłasnowolniona całkowicie (art. 12 k.c.).

Pracownikiem może być natomiast osoba mająca ograniczoną zdolność do czynności prawnych w wieku od 13 do 16 lat lub z powodu częściowego ubezwłasnowolnienia. Przedstawiciel ustawowy takiej osoby może za zezwoleniem sądu opiekuńczego rozwiązać stosunek pracy, jeśli sprzeciwia się on dobru tej osoby.

Natomiast osiągnięcie wieku emerytalnego nie stanowi przesłanki utraty statusu pracownika, a praca może być w dalszym ciągu kontynuowana. Niekiedy jednak zyskanie prawa do emerytury uważa się za przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę, w tym przypadku pracodawca może być jednak posądzony o dyskryminację ze względu na wiek.