Praktyczne wskazówki - BHP i praca zdalna

• Praca zdalna w KP - od 7 kwietnia 2023 r.
• Jak przeprowadzać kontrolę wykonywania pracy zdalnej?
• Naruszenie miru domowego a kontrola pracy zdalnej
• Gdzie określa się zasady kontroli w zakresie BHP przy pracy zdalnej?
• Szkolenie BHP przy pracy zdanej
• Ocena ryzyka zawodowego – co to jest?
• Co z opieką nad dzieckiem czy psem w trakcie pracy zdalnej?

Praca zdalna w KP - od 7 kwietnia 2023 r.

Od 7 kwietnia 2023 r. obowiązują przepisy dotyczące pracy zdalnej! Telepraca została całkowicie uchylona z Kodeksu Pracy. Rozdział IIc regulujący pracę zdalną został dodany ustawą z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 240).

Jak przeprowadzać kontrolę wykonywania pracy zdalnej?

1. Oczywiście pracodawca ma prawo przeprowadzać kontrolę przestrzegania przez pracownika zdalnego stosowania się do BHP.
2. Kontroli nie można przeprowadzać nagle i bez uprzedzenia. Kontrolę przeprowadza się po uprzednim porozumieniu z pracownikiem w miejscu wykonywania pracy zdalnej. Kontrola musi mieć miejsce w godzinach pracy pracownika.
3. Pracodawca dostosowuje sposób przeprowadzania kontroli do miejsca wykonywania pracy zdalnej i jej rodzaju.
4. Wykonywanie czynności kontrolnych nie może naruszać prywatności pracownika wykonującego pracę zdalną i innych osób ani utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem (pracodawca nie może naruszać miru domowego). 
5. Jeżeli pracodawca w trakcie kontroli, stwierdzi uchybienia w przestrzeganiu BHP:

• zobowiązuje pracownika do usunięcia stwierdzonych uchybień we wskazanym terminie albo
• cofa zgodę na wykonywanie pracy zdalnej przez tego pracownika. W przypadku wycofania zgody na wykonywanie pracy zdalnej pracownik rozpoczyna pracę w dotychczasowym miejscu pracy w terminie określonym przez pracodawcę.

Naruszenie miru domowego a kontrola pracy zdalnej

Pracodawcy czy osoby działające w jego imieniu muszą pamiętać, że kontrola pracy zdalnej musi się odbywać zgodnie z prawem. Wykonywanie czynności kontrolnych nie może naruszać prywatności pracownika wykonującego pracę zdalną i innych osób ani utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. Nie może dojść do naruszenia tzw. miru domowego. 

Zgodnie z art. 193 Kodeksu Karnego - kto wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Przez pojęcie miru domowego należy rozumieć prawo niezakłóconego korzystania z domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia lub ogrodzonego terenu, a więc czynienia w tych miejscach tego, co dysponent dobrem sobie zażyczy, i nie będzie stanowiło to naruszenia norm prawnych. Oprócz tego tylko on jest uprawniony do podejmowania decyzji o tym, jakie osoby postronne, kiedy i na jakich warunkach mogą w tych pomieszczeniach przebywać (por. T. Bojarski, Mir domowy, s. 155 i n.; tenże, Karnoprawna ochrona, s. 22 i n.; A. Sakowicz, Prawnokarne gwarancje, s. 353). Ochrona miru domowego jest wyrazem ochrony prywatności, czyli sfery odosobnienia, w której np. pracownik czy domownicy z nim zamieszkujący, korzystając z prawa do prywatności, kształtuje własną osobowość, decyduje o sprawach osobistych – fizycznych i psychicznych – wtedy, gdy sobie tego życzy. Pracodawca musi więc rozdzielić sferę prywatną od sfery zawodowej i nie może dokonywać kontroli np. w innych pomieszczeniach niż praca praca zdalna jest świadczona, np. w sypialni pracownika.

Gdzie określa się zasady kontroli w zakresie BHP przy pracy zdalnej?

Zasady wykonywania pracy zdalnej, w tym zasady kontroli w zakresie BHP i przestrzegania wymogów bezpieczeństwa określa się w:

1. porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową czy organizacjami związkowymi;
2. regulaminie wydanym przez pracodawcę (jeżeli nie doszło do zawarcia porozumienia);
3. jeżeli nie wydano powyższych, to wówczas w poleceniu wykonywania pracy zdalnej albo w porozumieniu zawartym z pracownikiem.

Szkolenie BHP przy pracy zdanej

Jeżeli pracownik i pracodawca ustalają przy zawieraniu umowy o pracę, że praca będzie świadczona w formie zdalnej i będzie to praca na stanowisku administracyjno-biurowym, szkolenie wstępne w zakresie BHP przyjmowanej do pracy osoby może być przeprowadzone w całości za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Pracownik potwierdza w postaci papierowej lub elektronicznej odbycie szkolenia.

Ocena ryzyka zawodowego – co to jest?

Przed dopuszczeniem do wykonywania pracy zdalnej pracownik potwierdza w oświadczeniu składanym w postaci papierowej lub elektronicznej zapoznanie się z przygotowaną przez pracodawcę oceną ryzyka zawodowego oraz informacją zawierającą zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej oraz zobowiązuje się do ich przestrzegania.

Przy ocenie ryzyka zawodowego pracownika wykonującego pracę zdalną uwzględnia się m.in. wpływ tej pracy na wzrok, układ mięśniowo-szkieletowy oraz uwarunkowania psychospołeczne tej pracy. Na podstawie wyników tej oceny pracodawca opracuje informację zawierającą:

1) zasady i sposoby właściwej organizacji stanowiska pracy zdalnej, z uwzględnieniem wymagań ergonomii;

2) zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej;

3) czynności do wykonania po zakończeniu wykonywania pracy zdalnej;

4) zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego.

Jeżeli pracodawca uzyska od pracownika oświadczenie (w postaci papierowej lub elektronicznej) potwierdzające, że na stanowisku pracy zdalnej w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą są zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki tej pracy, dopiero wówczas będzie mógł dopuścić pracownika do pracy.

Polecamy: „Praca zdalna. Praktyczny komentarz z przykładami"

Co z opieką nad dzieckiem czy psem w trakcie pracy zdalnej?

Ustawodawca w uzasadnieniu do ustawy wprowadzające pracę zdalną wskazał, że: „Chociaż w trakcie wykonywania pracy zdalnej pracownik nie powinien zajmować się opieką nad dziećmi czy zwierzętami, nie można wykluczyć zagrożeń na stanowisku pracy związanych z przebywaniem w tym samym mieszkaniu dzieci, zwierząt czy innych domowników. Z tego powodu ocena ryzyka zawodowego powinna uwzględniać także zagrożenia związane z tego rodzaju sytuacjami.”.