Kategorie

Wybieranie rad pracowników przez związki zawodowe jest sprzeczne z konstytucją

Trybunał Konstytucyjny orzekł w wyroku z 1 lipca 2008 r. (sygn. akt K 23/07) o niezgodności z konstytucją trybu powoływania rad pracowników przez związki zawodowe. Jednocześnie przesunął utratę mocy tych niekonstytucyjnych przepisów na okres 12 miesięcy od daty publikacji wyroku. Przestaną one zatem obowiązywać od 9 lipca 2009 r. Trybunał nie zakwestionował natomiast ważności mandatów już wybranych członków rad pracowników z udziałem związków zawodowych.

Ustawa o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji przewiduje 3 tryby powoływania rady pracowników:

• związkowy, oparty na art. 4 ust. 1-2 ustawy; w tym trybie radę pracowników wybiera zarząd reprezentatywnej organizacji związkowej, przy czym gdy w zakładzie pracy działają dwie lub więcej takich organizacji, to związki wspólnie dokonują wyboru rady pracowników,

Reklama

• mieszany, uregulowany w art. 4 ust. 3 ustawy; w tym trybie radę pracowników powołuje się tylko wówczas, gdy organizacje związkowe nie zawrą porozumienia w sprawie wspólnego wyboru członków rady; wtedy wyboru rady dokonuje ogół pracowników, ale tylko spośród kandydatów zgłoszonych przez reprezentatywne organizacje związkowe,

• załogowy, określony w art. 4 ust. 4 ustawy; w tym trybie jest wybierana rada pracowników wtedy, gdy u danego pracodawcy nie działa żadna reprezentatywna organizacja związkowa mogąca wybierać radę w powyżej przedstawionym trybie związkowym; w takim przypadku radę pracowników wybiera załoga przedsiębiorstwa spośród kandydatów zgłoszonych przez grupy pracowników.

Tryb załogowy ma jednak ograniczone znaczenie. Wybrana w tym trybie rada pracowników ulega rozwiązaniu, a mandat jej członków wygasa po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym pracodawca, u którego nie działała do tej pory organizacja związkowa, został powiadomiony na piśmie o objęciu go zakresem działania takiej organizacji oraz o liczbie członków organizacji związkowej będących pracownikami.

Sposób powoływania rad pracowników zależy zatem od tego, czy w danym zakładzie funkcjonują związki zawodowe czy nie.

W wyroku z 1 lipca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że tryby związkowy i mieszany wyboru rad pracowników odbierają pracownikom niezrzeszonym w związkach zawodowych ich przedstawicielskie prawo do informacji o sprawach zakładu. Odebranie tego prawa jest zdaniem TK nadużyciem wolności związkowej, a zatem stanowi naruszenie art. 59 ust. 1 Konstytucji RP, który zapewnia wolność zrzeszania się w związkach zawodowych.

Skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Reklama

Konsekwencją wyroku Trybunału jest przede wszystkim podważenie podstawy prawnej powoływania rad pracowników w trybie związkowym i mieszanym. Nie oznacza to jednak automatycznej utraty mandatu przez wybrane w powyższe sposoby rady pracowników. Wynika to z dwóch przyczyn:

• po pierwsze, TK sam odroczył wejście w życie wyroku, zakwestionowane przepisy utracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (przestaną obowiązywać od 9 lipca 2009 r.),

• po drugie, uzasadniając wyrok TK wskazał, że co do zasady kadencja rady pracowników trwa 4 lata i wybrani pracownicy powinni pełnić mandat do końca kadencji.

W praktyce oznacza to, że jeżeli pracownicy już zostali wybrani do rady i pełnią swoje funkcje, to powinni je pełnić do końca i wyrok nie pozbawia ich utraty mandatów. Nie tracą oni także uprawnień z tytułu szczególnej ochrony stosunku pracy.

WAŻNE!

Do momentu uchylenia niekonstytucyjnych przepisów, czyli do 8 lipca 2009 r., wybory do rad pracowników mogą się odbywać na dotychczasowych zasadach.

W przedsiębiorstwach, w których działają związki zawodowe, mogą one nadal powoływać rady pracowników do czasu uchylenia przepisów zakwestionowanych przez TK.

Ponadto jeszcze do 8 lipca 2009 r. będzie obowiązywać zasada, że rada pracowników ulega rozwiązaniu po upływie 6 miesięcy od dnia powiadomienia na piśmie o objęciu pracodawcy zakresem działania organizacji związkowej oraz o liczbie członków organizacji będących pracownikami.

Konieczna zmiana ustawy o radach pracowników

Trybunał Konstytucyjny zdecydował o odroczeniu wejścia w życie wyroku mając na uwadze głównie konieczność przeprowadzenia odpowiednich zmian legislacyjnych.

Zarazem jednak TK uznał możliwość uregulowania w przepisach przejściowych ustawy nowelizującej ustawę o radach pracowników, że rady wybrane w trybie związkowym i mieszanym przed ogłoszeniem wyroku zakończą swoją działalność w określonym terminie, przed upływem dotychczasowej kadencji. A zatem tylko w takim przypadku (uchwalenia stosownej zmiany ustawy) pracownicy - członkowie rad utracą swoje mandaty wcześniej niż przed upływem kadencji.

• art. 4 ustawy z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (DzU nr 79, poz. 550 ze zm.),

• wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2008 r., sygn. akt K 23/07 (DzU nr 120, poz. 778),

• art. 59 ust. 1 Konstytucji RP.

Michał Culepa

specjalista w zakresie spraw pracowniczych

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?