Kategorie

Ustalanie wysokości odprawy emerytalnej i rentowej

Ewelina Tusińska
Odprawa emerytalna lub rentowa jest świadczeniem jednorazowym. Może się jednak zdarzyć, że pracownik otrzyma dwie odprawy, np. gdy jest zatrudniony w dwóch zakładach pracy i w związku z przejściem na emeryturę jednocześnie rozwiąże obie umowy o pracę.

Prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługuje pracownikowi, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę (art. 921 k.p.). Wysokość odprawy to równowartość 1-miesięcznego wynagrodzenia pracownika, chociaż przepisy wewnątrzzakładowe danego pracodawcy mogą przewidywać odprawę w wyższej wysokości. Przepisy płacowe nie mogą za to przewidywać odprawy w niższym wymiarze, gdyż takie postanowienie będzie niezgodne z Kodeksem pracy i jako takie będzie nieobowiązujące.

Prawo do odprawy

Reklama

Pracownik, aby otrzymać odprawę, musi spełnić wymagania określone w art. 921 k.p. Pierwszym warunkiem jest spełnienie wymagań uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, drugim ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę.

Prawo do odprawy emerytalnej istnieje nie tylko wtedy, gdy nabycie uprawnień emerytalnych lub rentowych następuje po rozwiązaniu stosunku pracy, ale także gdy je poprzedza. W konsekwencji pracownikowi przysługuje odprawa, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z jego przejściem na rentę lub emeryturę, choćby tę emeryturę (rentę) już wcześniej pobierał (wyroki SN z: 6 czerwca 2000 r., I PKN 700/99 oraz z 6 maja 2003 r., I PK 223/02).

Co do zasady odprawa emerytalna lub rentowa jest świadczeniem jednorazowym. Pracownik, który otrzymał odprawę emerytalną lub rentową, nie może ponownie nabyć do niej prawa w związku z przejściem na emeryturę lub rentę wskutek rozwiązania kolejnego stosunku pracy. Przepisy Kodeksu pracy wykluczają możliwość wielokrotnego nabycia prawa do odprawy z tytułu ustania kolejnego stosunku pracy zawartego po skorzystaniu z odprawy emerytalnej lub rentowej (wyrok SN z 5 czerwca 2007 r., I PK 58/07).


Podstawa obliczania odprawy

Na wysokość odprawy emerytalnej mają wpływ otrzymywane przez pracownika składniki wynagrodzenia.

Reklama

W związku z tym wysokość odprawy ustala się na podstawie wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem tych wskazanych w § 6 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego (...).

Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości pracodawca uwzględnia w wysokości należnej w momencie nabycia prawa do odprawy. Natomiast składniki wynagrodzenia, które przysługują pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc uzyskane przez pracownika w okresie 3 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy, uwzględnia się przy ustalaniu wysokości odprawy w przeciętnej wysokości z okresu 3 miesięcy. W średniej wysokości uwzględnia się także składniki wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za okresy dłuższe niż 1 miesiąc wypłacone w okresie 12 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy.

Sposób obliczania odprawy

Obliczając odprawę, stosujemy zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy z pewnymi wyjątkami. Różnica między obliczeniem odprawy emerytalno-rentowej a ekwiwalentu za urlop polega na tym, że sumy uzyskanych przez pracownika miesięcznych wynagrodzeń nie dzieli się przez ustalany corocznie współczynnik w celu obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za dzień urlopu (uchwała SN z 9 maja 2000 r., III ZP 12/00).

W związku z tym, aby obliczyć odprawę rentową lub emerytalną, należy:

•  ustalić miesięczne wynagrodzenie z uwzględnieniem:

– przysługującego pracownikowi wynagrodzenia w stałej stawce miesięcznej, w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do odprawy rentowej,

– przysługującego wynagrodzenia za okresy 1-miesięczne wynikające ze zmiennych składników, w średniej wysokości z 3 ostatnich miesięcy,

– przysługującego wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, w średniej wysokości z ostatnich 12 miesięcy, a następnie

•  zsumować otrzymane ww. wielkości.


Przykłady

Pracownik jest wynagradzany stałą stawką miesięczną w wysokości 2460 zł oraz premią w zmiennej wysokości (w sierpniu 2010 r. – 564 zł, we wrześniu 2010 r. – 672 zł, w październiku 2010 r. – 490 zł). W listopadzie 2010 r. pracownik nabył uprawnienia emerytalne i rozwiązał stosunek pracy, aby przejść na emeryturę. W związku z tym przysługuje mu odprawa w wysokości:

2460 zł + [(564 zł + 672 zł + 490 zł): 3] = 2460 zł + (1726 zł : 3) = 2460 zł + 575,30 zł = 3035,30 zł.

***

Pracownik jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. W listopadzie 2010 r. nabył prawa emerytalne i chce rozwiązać umowę w związku z przejściem na emeryturę. Na wynagrodzenie pracownika składa się stawka godzinowa w wysokości 12 zł/godz., a także premia w wysokości 17% wynagrodzenia zasadniczego.

Aby obliczyć odprawę należy:

•  zsumować wynagrodzenia za okres od sierpnia do października 2010 r.:

176 x 12 zł = 2112 zł – wynagrodzenie za sierpień,

176 x 12 zł = 2112 zł – wynagrodzenie za wrzesień,

168 x 12 zł = 2016 zł – wynagrodzenie za październik,

2112 zł + 2112 zł + 2016 zł = 6240 zł,


•  zsumować premię za analogiczne miesiące:

premia za sierpień 17% x 2112 zł = 359,04 zł,

premia za wrzesień 17% x 2112 zł = 359,04 zł,

premia za październik 17% x 2016 zł = 342,72 zł,

359,04 zł + 359,04 zł + 342,72 zł = 1060,80 zł,

•  tak obliczone składniki podzielić przez 3:

(6240 zł + 1060,8 zł) : 3 = 7300,80 : 3 = 2433,60 zł.

Pracownik powinien otrzymać odprawę w wysokości 2433,60 zł.

Podstawa prawna:

  • art. 921 Kodeksu pracy,
  • § 6, § 16 ust. 1 rozporządzenia MPiPS z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.),
  • § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 6 czerwca 2000 r. (I PKN 700/99, OSNP 2001/15/486),
  • wyrok SN z 6 maja 2003 r. (I PK 223/02, Prok. i Pr. – wkł. 2004/1/41),
  • wyrok SN z 5 czerwca 2007 r. (I PK 58/07, M.P.Pr. 2007/9/479),
  • uchwała SN z 9 maja 2000 r. (III ZP 12/00, OSNP 2000/22/806).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Urlopy wypoczynkowe – udzielanie i rozliczanie w dobie COVID-19 (PDF)
Urlopy wypoczynkowe – udzielanie i rozliczanie w dobie COVID-19 (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.