Czy diety w podróży służbowej będą wyższe?

Wyższe kwoty diet w podróży służbowej?

Poseł Aleksander Miszalski dnia 14 maja 2022 r. zgłosił skierowaną do ministra rodziny i polityki społecznej interpelację nr 32254 w sprawie urealnienia stawek należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej.

Zgodnie z art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, minister właściwy do spraw pracy za pomocą rozporządzenia ustala wysokość oraz warunki określania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej. Poseł Aleksander Miszalski podkreśla, że rosnący koszt życia (żywności, paliw, energii) oraz wysoka inflacja stanowią poważne trudności dla wielu gospodarstw domowych. Tymczasem stawki aktualnych diet odbiegają od rzeczywistej sytuacji rynkowej.

W związku z powyższym problemem zwraca się do Minister Rodziny i Polityki Społecznej z następującymi pytaniami:

1. Czy zdaniem ministerstwa zasadne jest urealnienie stawek należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej w związku z rosnącymi kosztami życia w Polsce?
2. Jak ministerstwo ustosunkuje się do postulatu urealnienia stawek należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej w związku z rosnącymi kosztami życia w Polsce?
3. Czy ministerstwo przewiduje urealnienie stawek należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej w związku z rosnącymi kosztami życia w Polsce?
4. Czy ministerstwo prowadzi prace nad urealnieniem stawek należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej w związku z rosnącymi kosztami życia w Polsce?

Wysokość diety w podróży służbowej - trwają prace nad zmianą

Minister Marlena Maląg dnia 23 marca 2022 r. wystosowała odpowiedź na powyższą interpelację. Podkreśla, że w ministerstwie trwają prace nad opracowaniem projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167) w zakresie, w jakim dotyczy ono zmiany diety przysługującej pracownikowi w czasie podróży krajowej. Warto zaznaczyć również, że rozporządzenie to dotyczy wysokości i warunków ustalania diet za podróże służbowe dla pracowników zatrudnionych w sferze budżetowej.

Pracodawca spoza sfery budżetowej może ustalić wyższe diety

W przypadku podmiotów spoza sfery budżetowej pracodawcy mogą ustalać własne warunki wypłacania pracownikom należności z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju i poza jego granicami. Robią to w drodze postanowień układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę (art. 77⁵ § 3 Kodeksu pracy).

Co istotne, przepisy wewnątrzzakładowe mogą przewidywać inne warunki zwrotu należności za podróże służbowe, niż wynikające z rozporządzenia. Podstawowym warunkiem prawa pracy jest jednak zasada niepogarszania sytuacji pracownika względem przepisów ponadzakładowych. Pracodawcy mogą więc ustalać diety wyższe, ale nie dopuszcza się, aby obniżali diety względem kwot określonych dla pracownika sfery budżetowej. Obecnie jest to 30 zł za dobę podróży służbowej (art. 77⁵ § 4 k.p).

Minister Marlena Maląg tłumaczy, że nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby pracodawca spoza sfery budżetowej zgodnie z art. 77⁵ § 3 Kodeksu pracy ustalił we własnym zakresie warunki wypłacania pracownikom należności z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju i poza jego granicami. Może określić dietę za dzień w podróży służbowej w wysokości wyższej niż 30 zł. Natomiast jeśli w danym zakładzie pracy ani układ zbiorowy pracy, ani regulamin wynagradzania czy nawet umowa nie posiada tego typu postanowień, dopiero wówczas pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej według przepisów rozporządzenia.

Dieta krajowa pokrywa zwiększone koszty wyżywienia

Na koniec minister Marlena Maląg w odniesieniu do problemu poruszonego w interpelacji wyjaśnia, że ustalona w § 7 ust. 1 rozporządzenia dieta krajowa przeznaczona jest na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia, a nie całkowitych. Jej celem nie jest więc zaspokojenie pełnych, całodobowych potrzeb finansowych pracownika w zakresie posiłków w czasie delegacji. Dieta krajowa ma zrekompensować wydatki podwyższone z tego tytułu, że pracownik nie dokonuje konsumpcji w domu. Zwykle wiąże się to z wyższymi wydatkami.