REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zakwaterowanie dla pracowników delegowanych do pracy za granicę bez podatku – wyrok NSA

doktor prawa, nauczyciel akademicki i radca prawny. Specjalizuje się w prawie podatkowym i karnym, prowadząc liczne zajęcia i szkolenia w tym zakresie. Autor wielu publikacji internetowych i książkowych
Zakwaterowanie dla pracowników delegowanych do pracy za granicę bez podatku – wyrok NSA
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Zapewnienie pracownikowi delegowanemu, zwłaszcza na krótki czas, nieodpłatnego zakwaterowania i pokrycia kosztów podróży nie powoduje powstania po jego stronie przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych – wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r. (II FSK 270/21).

Stan faktyczny

Spółka świadczy specjalistyczne usługi związane z montażem, remontem oraz konserwacją technologicznych linii produkcyjnych. Usługi te wykonywane są na terenie różnych państw na całym świecie, w tym w krajach członkowskich UE. Z reguły wykonywanie usług w jednym miejscu nie trwa dłużej niż miesiąc, a spółka realizuje równocześnie kilkadziesiąt tego typu kontraktów. W celu wykonywania tych usług spółka zatrudnia w Polsce pracowników. Stałym miejscem pracy tych osób jest siedziba spółki. Pracownicy zatrudnieni przy zleceniach zagranicznych wykonują swoją pracę w ramach przeniesienia służbowego, tj. czasowej zmiany miejsca wykonywania pracy dokonywanej za zgodą pracownika (dalej: oddelegowanie). Oddelegowanie odbywa się na podstawie porozumienia (aneksu) do umowy o pracę, czasowo zmieniającego miejsce wykonywania pracy (które jest wskazywane jako określona miejscowość, region lub obszar całego państwa, do którego następuje oddelegowanie), na okres nieprzekraczający kilku miesięcy. Co do zasady kolejna zmiana miejsca wykonywania pracy odbywa się jeszcze przed upływem okresu wskazywanego w pierwotnym porozumieniu (aneksie), na podstawie którego pracownik został oddelegowany. Pracownik z bardzo krótkim wyprzedzeniem informowany jest o tym, że z uwagi na posiadane przez niego umiejętności oraz zapotrzebowanie kontrahenta jest on potrzebny w ramach innego kontraktu, w miejscu oddalonym o kilkadziesiąt lub nawet kilkaset kilometrów od pierwotnie przyjmowanego miejsca oddelegowania, i że musi zostać oddelegowany do kolejnego miejsca. Pracownicy spółki są informowani już podczas procesu rekrutacji, że charakter i specyfika ich zatrudnienia wiążą się z nieprzewidywalną koniecznością częstej i nagłej zmiany miejsca wykonywania pracy. Oddelegowanie przez spółkę każdego z pracowników następuje na okres łącznie nieprzekraczający kilku miesięcy w roku kalendarzowym. 

Autopromocja

W czasie i w związku z wykonywaniem pracy przez oddelegowanych pracowników spółka udostępnia im bezpłatnie zakwaterowanie lub pokrywa w całości koszty związane z ich zakwaterowaniem w miejscu i na warunkach wybranych przez spółkę. Oddelegowany pracownik nie ma żadnego wpływu na wybór miejsca zakwaterowania, warunków lokalowych, w jakich odbywa się to zakwaterowanie, a także na to, z kim jest w danym miejscu zakwaterowany oraz ile osób jest zakwaterowanych razem z nim w tym miejscu (często w tym samym pokoju). O tym wszystkim decyduje arbitralnie spółka jako pracodawca. 

Spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji podatkowej, pytając organ podatkowy, czy zapewnienie nieodpłatnego zakwaterowania w tych okolicznościach stanowi dla pracowników przychód ze stosunku pracy. Zdaniem spółki należy udzielić odpowiedzi przeczącej, a więc spółka nie jest zobowiązana ustalać przychodu z tego tytułu. 

Stanowisko organu podatkowego

Organ podatkowy uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Zdaniem organu zapewnienie zakwaterowania stanowi przychód ze stosunku pracy w postaci nieodpłatnego świadczenia, które korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych do wysokości nieprzekraczającej 500 zł miesięcznie.

Stanowisko WSA 

WSA oddalił skargę spółki, przyznając rację organowi podatkowemu. Zdaniem sądu wydatki ponoszone przez pracodawcę na zapewnienie noclegów dla pracownika w miejscu wykonywania przez niego pracy, z wyłączeniem podróży służbowej, stanowią dla pracownika przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o pdof, od którego płatnik jest zobowiązany pobrać zaliczkę na podatek. Ponoszenie w takiej sytuacji wydatków na zapewnienie noclegów pracownikowi jest świadczeniem poniesionym w interesie tego pracownika. Umożliwia mu bowiem zapewnienie właściwych warunków socjalnych, które powinien sfinansować z uzyskiwanych dochodów. To pracownikowi przynosi konkretną i wymierną korzyść w postaci uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Stanowisko NSA

Sąd II instancji uwzględnił skargę kasacyjną spółki, uchylając wyrok WSA. Uzasadnienie sąd rozpoczął od przytoczenia stabilnej linii orzeczniczej, według której w sytuacji gdy mimo braku obowiązku prawnego zakład pracy zapewni oddelegowanemu pracownikowi bezpłatne zakwaterowanie lub pokryje koszty związane z jego zakwaterowaniem, wartość tych świadczeń stanowi dla pracownika przychód z nieodpłatnych świadczeń. Ta linia orzecznicza zasługuje co do zasady na akceptację. Jednak należy wziąć pod uwagę specyfikę pracy świadczonej przez pracowników spółki i związane z jej wykonywaniem przepisy unijne. Chodzi tu w szczególności o art. 3 ust. 1 lit. h oraz i dyrektywy 96/71 z 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług (Dz.U. UE. L. z 1997 r. Nr 18, str. 1), które nakazują pracodawcy zapewnić zakwaterowanie pracownikom znajdującym się daleko od ich zwykłego miejsca pracy. Przy tym są to świadczenia odrębne od wynagrodzenia za pracę, jednak obowiązkowe dla pracodawcy. Obowiązek pokrycia takich wydatków spoczywa na pracodawcy delegującym pracownika do innego państwa UE także w przypadku, gdy zostały one poniesione w interesie pracodawcy przez samego pracownika. 

Pracownicy delegowani nie mieliby – gdyby nie oddelegowanie – powodu do ponoszenia kosztów noclegu poza miejscem stałego zamieszkania. Natomiast przyjmując stanowisko prezentowane przez organ podatkowy i zaakceptowane przez WSA, pracownik delegowany pomimo unijnych regulacji zostałby nie tylko faktycznie obciążony obowiązkiem zorganizowania we własnym zakresie odpowiednich i optymalnych warunków zapewniających pełne wykorzystanie czasu pracy, ale i poniósłby koszt tej organizacji, który stanowiłby dla niego przysporzenie majątkowe. Stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę na podstawie przywołanych wyżej regulacji unijnych. Zapewnienie przez pracodawcę pracownikowi delegowanemu zarówno noclegu, jak i transportu do odległego miejsca wykonywania pracy, zwłaszcza w przypadku krótkotrwałych pobytów, służy wyłącznie realizacji obowiązku pracowniczego. Ponadto z opisu stanu faktycznego wynika, że pracownik delegowany nie ma żadnej swobody w zarządzaniu i rozporządzaniu świadczeniami zapewnianymi przez pracodawcę, a wykorzystuje je tylko w celu wykonania swoich obowiązków pracowniczych. To powoduje, że zapewnienie pracownikom delegowanym usług zakwaterowania i podróży leży wyłącznie w interesie pracodawcy delegującego pracownika z terytorium Polski do innego państwa UE, a nie pracowników delegowanych.

Podsumowując, krajowe przepisy i ich wykładnia w zakresie rozpoznawania nieodpłatnych świadczeń dla pracowników uzyskujących je z tytułu zakwaterowania od pracodawcy pozostają w sprzeczności z przepisami UE. Należy zwrócić uwagę, że w przypadku nieprawidłowej implementacji dyrektyw unijnych do krajowego porządku prawnego (co zachodzi w przypadku przepisów ustawy z 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług) należy stosować bezpośrednio postanowienia dyrektywy.

Co więcej, mając na uwadze charakter wykonywanych przez pracowników spółki obowiązków, które także w przypadku delegowania poza UE lub na terenie Polski niczym nie różnią się od tych wykonywanych w państwach UE, należy przyjąć, że również w takich przypadkach nie ma podstawy do przyjęcia, iż uzyskują oni nieodpłatne świadczenia. Trudno byłoby bowiem znaleźć racjonalne powody, dla których ten sam pracownik przez część miesiąca, czy nawet roku podatkowego, miałby uzyskiwać nieodpłatne świadczenia z tytułu zapewnianego przez pracodawcę zakwaterowania, a przez część roku nie otrzymywałby tych świadczeń. Jedynym kryterium różnicującym byłoby miejsce delegowania. To prowadziłoby do pośredniej dyskryminacji pracowników w zależności od miejsca wykonywania pracy. Z punktu widzenia pracownika trudno przyjąć, aby to samo świadczenie w postaci zakwaterowania raz miało, a innym razem nie miało dla niego charakteru nieodpłatnego świadczenia. Zatem w realiach rozpatrywanej sprawy wszystkie świadczenia związane z zakwaterowaniem pracowników przez spółkę należy uznać za ponoszone w interesie pracodawcy. Wobec tego nie powodują one w ogóle obowiązku podatkowego z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Na uwagę zasługuje także to, iż wykonywanie usług przez pracowników w jednym miejscu nie trwa z reguły dłużej niż jeden miesiąc. Ponadto pracownik delegowany może być przeniesiony w ramach delegowania z jednego do innego miejsca, które jest oddalone o kilkadziesiąt lub nawet kilkaset kilometrów od pierwotnego miejsca oddelegowania. To upodabnia świadczenie pracy pracownika delegowanego do podróży służbowej pracownika, a należności z nią związane korzystają przecież ze zwolnienia z opodatkowania.

Od redakcji

Można zaryzykować stwierdzenie, że omawiany wyrok ma charakter precedensowy. Faktycznie stanowi on odstępstwo od konsekwentnej dotychczas, lecz niekorzystnej dla pracowników linii orzeczniczej. Jednak trudno ocenić, czy ten wyrok spowoduje zmianę kierunku orzeczniczego na korzyść delegowanych pracowników. Należy jednak podkreślić, że NSA zajął stanowisko odnośnie do delegowania stosunkowo krótkiego, a ściślej – na tyle długiego, aby nie uznać go za podróż służbową i nie było przy tym przenoszenia centrum życiowego pracownika za granicę. Zasadniczym argumentem przemawiającym za stanowiskiem przyjętym przez NSA jest jego zgodność z prawem UE. A zatem dotyczy ono przede wszystkim delegowania na terytorium Unii, a dopiero konieczność honorowania zasady równości wobec prawa czy zakazu dyskryminacji nakazuje stosowanie tej wykładni do wszystkich krótkotrwałych okresów oddelegowania, niezależnie od ich miejsca.

Głównym przedmiotem kontrowersji było zapewnienie zakwaterowania pracownikom delegowanym, ale NSA wyraźnie zajął to samo stanowisko w odniesieniu do kosztów podróży służbowych, które są ponoszone w interesie pracodawcy.

Krzysztof Janczukowicz
doktor prawa, nauczyciel akademicki i radca prawny, specjalizuje się w prawie podatkowym i karnym

 

Autopromocja
oprac. Wioleta Matela-Marszałek

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Gaslighting - jak się bronić i radzić sobie z manipulacją emocjonalną?

Czym jest gaslighting? Jak go rozpoznać, bronić się i radzić sobie z manipulacją emocjonalną? Oto 6 strategii na zdemaskowanie gaslightingu: rozpoznanie i przezwyciężanie manipulacji emocjonalnej.

Nastolatek też może mieć konto na PUE ZUS. Przyda się np. do ubezpieczenia zdrowotnego lub renty rodzinnej

ZUS informuje, że nie tylko osoby pełnoletnie mogą mieć swój profil na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Takie konto może też mieć nastolatek, który ukończył 13 lat. Aby je założyć musi mieć swój dokument tożsamości - dowód osobisty lub paszport. Do czego nastolatkowi może się przydać konto na PUE ZUS?

Zwolnienie ze świadczenia pracy, wypowiedzenie zmieniające lub rozwiązanie umowy o pracę? To może dotknąć tę grupę pracowników

Stwierdzenie przez lekarza medycyny pracy przeciwskazań do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownika powoduje brak możliwości jej wykonywania. Co powinien wówczas zrobić pracodawca?

Kilometrówka 2024 – ile wynosi stawka za kilometr?

Kilometrówka w 2024 roku wynosi 1,15 zł . Czy jest to stawka kilometrówki dla wszystkich pojazdów? Jaki jest wzór na wyliczenie, ile należy się pracownikowi za podróż prywatnym samochodem w celach służbowych w 2024 roku?

REKLAMA

Ryczałt samochodowy 2024 – kalkulator

Kalkulator ryczałtu samochodowego 2024 pozwala na szybkie wyliczenie należności pracownika za używanie samochodu prywatnego w celach służbowych. Jakie są stawki? Ile wynosi limit kilometrów na miesiąc?

ZUS: Konto na PUE ZUS może założyć także nastolatek

Założenie profilu na Platformie Usług Elektronicznych ZUS jest proste. Własny profil daje dostęp do wielu istotnych informacji, które znajdują się na koncie w ZUS. Niewiele osób wie, że konto na PUE ZUS może mieć nie tylko dorosły, ale też nastolatek, który ukończył 13. rok życia.

Emerytura matczyna a praca - czy można dorobić?

Emerytura matczyna - czy praca podczas pobierania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego jest dozwolona? Czy można dorabiać na emeryturze matczynej?

Sejm: Koniec tradycyjnych umów o pracę? Będzie ułatwienie dla pracowników nie pracujących w siedzibie firmy?

Do tej pory profil zaufany był ograniczony do kontaktów obywateli z urzędami. W Sejmie pojawił się postulat, aby można było przy jego pomocy podpisywać cyfrowo dokumenty między pracodawcą a pracownikiem. I wysyłać je zwykłym emailem

REKLAMA

Jaka będzie cena truskawki w tym roku? Wysoka, bo brakuje rąk do pracy

Jaka będzie cena truskawki w tym roku? Wysoka, bo brakuje rąk do pracy. Poszukiwani są pracownicy sezonowi. Dosłownie brakuje osób, które miałyby pracować przy zbiorach truskawek. Skąd to wynika? Z tego pracownicy sezonowi się cenią a ponadto wiele pracowników ze wschodu nie przyjedzie już na polskie plantacje. 

Kawa z INFORLEX: Stanowisko pracy wyposażone w monitor ekranowy po zmianie przepisów

Zapraszamy na bezpłatne spotkanie online z cyklu kawa z INFORLEX, które odbędzie się 23 kwietnia br. Tematem spotkania będzie omówienie nowych obowiązków pracodawców w zakresie organizacji stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe.

REKLAMA