REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy pracodawca może zażądać zwrotu wypłaconej odprawy?

Damian Skowron
Wypłata odprawy pracownikowi. /Fot. Fotolia
Wypłata odprawy pracownikowi. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Odprawa jaką pracodawca wypłaca pracownikowi przy zwolnieniu z pracy jest roszczeniem opartym na ustawowych przesłankach. W określonych sytuacjach, gdy odpadną ustawowe przesłanki, pracodawca może domagać się zwrotu wypłaconej na rzecz pracownika odprawy.

Odprawa przy zwolnieniu z pracy

REKLAMA

Autopromocja

W określonych sytuacjach pracodawca wypowiadając umowę o pracę pracownikowi będzie zobowiązany wypłacić mu odprawę. Jest to dodatkowe świadczenie pieniężne, którego wysokość jest uzależniona od stażu pracy u danego pracodawcy. W praktyce zatem pracownik otrzymuje wynagrodzenie za pracę w okresie wynagrodzenia oraz odprawę, jako świadczenie dodatkowe.

Odprawa przysługuje pracownikowi w sytuacji, gdy umowa została mu wypowiedziana z przyczyn jego niedotyczących. Przykładów takich sytuacji jest wiele. Co do zasady pracownik nabywa roszczenie o odprawę, gdy wypowiedzenie jest związane z likwidacją zakładu pracy, zwolnieniami grupowymi, czy też likwidacją stanowiska pracy. Odprawa jest wypłacana na podstawie ustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Ustawa ta przewiduje dwa tryby: grupowy (w sytuacji zwolnień grupowych) oraz indywidualny. Ten drugi, na podstawie art. 10 tej ustawy, przewiduje roszczenie pracownika o odprawę w sytuacji, gdy pracodawca zwalnia go, zaś przyczyny niedotyczące go osobiście (np. likwidacja stanowiska) są wyłączne. 

Zobacz serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Wysokość odprawy

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wysokość odprawy ustalona jest w art. 8 w/w ustawy i zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Zgodnie z tym przepisem za okres pracy do dwóch lat u danego pracodawcy, pracownikowi przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Jeżeli pracownik przepracował u danego pracodawcy od 2 do 8 lat, wtedy też ma prawo do odprawy w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia. Przy stażu pracy powyżej 8 lat, odprawa przysługuje w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

Ważne

Do tak liczonego stażu pracy zalicza się także staż pracy u poprzedniego pracodawcy, jeżeli stosunek pracy z obecnym pracodawcą został nawiązany w wyniku przejęcia zakładu pracy.

Kiedy odprawa przysługuje?

Odprawa przysługuje w sytuacji rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. Roszczenie o odprawę przysługuje zarówno przy wypowiedzeniu przez pracodawcę, jak i w sytuacji zawarcia między pracodawcą a pracownikiem porozumienia. Warunkiem jest jednak, by przyczyny nie dotyczyły pracownika. Odprawa będzie przysługiwała również w przypadku rozwiązania umowy bez wypowiedzenia przez pracownika z powodu rażącego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę.

Przykład

Rażącym naruszeniem obowiązków pracodawcy będzie np. zwłoka z wypłatą wynagrodzenia.

Co do zasady odprawa przysługuje także w sytuacji rozwiązania umowy wskutek braku akceptacji wypowiedzenia zmieniającego przez pracownika. Niemniej w takiej sytuacji decydujące znaczenie może mieć ocena, czy taka odmowa zmianie warunków pracy i płacy była uzasadniona. Jeżeli nie była, wtedy pracownik uprawnienia do odprawy nie nabędzie.

Zobacz: Wypowiedzenie warunków umowy

Przesłanki odprawy

Niezasadność roszczenia o odprawę wynikać może przede wszystkim z racji niespełnienia przesłanek uprawniających do takiego roszczenia. Przede wszystkim ma to znaczenie w przypadku indywidualnych zwolnień, kiedy to – zgodnie z art. 10 ustawy – odprawa przysługuje w sytuacji, gdy przyczyny niedotyczące pracownika są wyłączne. W orzecznictwie sądowym takiej wyłączności nadaje się znaczenie, jako niewystępowaniu innej przyczyny (dotyczącej pracownika), która mogłaby współdecydować o rozwiązaniu stosunku pracy.
W tej mierze dużym wyjaśnieniem może być wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2000 roku o sygn. I PKN 728/99, zgodnie z którym ocena wyłączności przyczyny rozwiązania stosunku pracy, powinna również uwzględniać, czy jednym z motywów rozwiązania stosunku pracy jest odmowa przez pracownika przyjęcia nowych warunków pracy i płacy. Jeżeli jego odmowa nie zasługuje na aprobatę, to brak jest wyłączności przyczyny niedotyczącej pracownika, a zatem odprawa się nie należy.

Przykład

Pracodawca oferuje pracownikowi inne stanowisko, z uwagi na brak uprawnień do zajmowania obecnego z uwagi na rozszerzenie działalności przez pracodawcę.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Przynajmniej 4650 zł płacy minimalnej w 2025 roku (postulat wszystkich związkowców). Czy rząd ustąpi?

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

Odpowiedzialność pracodawcy za pogorszenie stanu zdrowia pracowników w czasie upału. Jaka jest, czy polisa ochroni

Jeżeli pracownik zasłabnie lub dozna udaru słonecznego lub cieplnego w czasie pracy, pracodawca naraża się na ewentualne roszczenie z żądaniem wypłaty odszkodowania. Przed tego rodzaju finansowymi konsekwencjami upałów firmy mogą się ubezpieczyć. Słuzy do tego polisa OC pracodawcy.

REKLAMA

Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co robić?

Dlaczego pracownicy niezadowoleni z pracy wciąż w niej tkwią? Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co można zrobić, aby podnieść swoją atrakcyjność na rynku pracy? Jak rozwijać kompetencje i szkolić się u dotychczasowego pracodawcy? Dlaczego tak mało pracowników decyduje się na rozmowę o podwyżce wynagrodzenia? Oto wskazówki eksperta rynku pracy, Mateusza Żydka.

Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

REKLAMA

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

Zmiana zasad obliczania stażu pracy. Jak to wpłynie na uprawnienia pracownika [przykłady]

Na podstawie stażu pracy ustalane są przysługujące pracownikowi uprawnienia, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy okres wypowiedzenia. Jeżeli do stażu pracy będą wliczane także inne okresy, np. prowadzenia działalności gospodarczej czy świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia, sposób ustalania uprawnień pracowniczych radykalnie się zmieni.

REKLAMA