Kategorie

Czy pracodawca może zażądać zwrotu wypłaconej odprawy?

Damian Skowron
Wypłata odprawy pracownikowi. /Fot. Fotolia
Wypłata odprawy pracownikowi. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Odprawa jaką pracodawca wypłaca pracownikowi przy zwolnieniu z pracy jest roszczeniem opartym na ustawowych przesłankach. W określonych sytuacjach, gdy odpadną ustawowe przesłanki, pracodawca może domagać się zwrotu wypłaconej na rzecz pracownika odprawy.

Odprawa przy zwolnieniu z pracy

Reklama

W określonych sytuacjach pracodawca wypowiadając umowę o pracę pracownikowi będzie zobowiązany wypłacić mu odprawę. Jest to dodatkowe świadczenie pieniężne, którego wysokość jest uzależniona od stażu pracy u danego pracodawcy. W praktyce zatem pracownik otrzymuje wynagrodzenie za pracę w okresie wynagrodzenia oraz odprawę, jako świadczenie dodatkowe.

Odprawa przysługuje pracownikowi w sytuacji, gdy umowa została mu wypowiedziana z przyczyn jego niedotyczących. Przykładów takich sytuacji jest wiele. Co do zasady pracownik nabywa roszczenie o odprawę, gdy wypowiedzenie jest związane z likwidacją zakładu pracy, zwolnieniami grupowymi, czy też likwidacją stanowiska pracy. Odprawa jest wypłacana na podstawie ustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Ustawa ta przewiduje dwa tryby: grupowy (w sytuacji zwolnień grupowych) oraz indywidualny. Ten drugi, na podstawie art. 10 tej ustawy, przewiduje roszczenie pracownika o odprawę w sytuacji, gdy pracodawca zwalnia go, zaś przyczyny niedotyczące go osobiście (np. likwidacja stanowiska) są wyłączne. 

Zobacz serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Wysokość odprawy

Wysokość odprawy ustalona jest w art. 8 w/w ustawy i zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Zgodnie z tym przepisem za okres pracy do dwóch lat u danego pracodawcy, pracownikowi przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Jeżeli pracownik przepracował u danego pracodawcy od 2 do 8 lat, wtedy też ma prawo do odprawy w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia. Przy stażu pracy powyżej 8 lat, odprawa przysługuje w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

Ważne

Do tak liczonego stażu pracy zalicza się także staż pracy u poprzedniego pracodawcy, jeżeli stosunek pracy z obecnym pracodawcą został nawiązany w wyniku przejęcia zakładu pracy.

Kiedy odprawa przysługuje?

Odprawa przysługuje w sytuacji rozwiązania umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika. Roszczenie o odprawę przysługuje zarówno przy wypowiedzeniu przez pracodawcę, jak i w sytuacji zawarcia między pracodawcą a pracownikiem porozumienia. Warunkiem jest jednak, by przyczyny nie dotyczyły pracownika. Odprawa będzie przysługiwała również w przypadku rozwiązania umowy bez wypowiedzenia przez pracownika z powodu rażącego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę.

Przykład

Rażącym naruszeniem obowiązków pracodawcy będzie np. zwłoka z wypłatą wynagrodzenia.

Co do zasady odprawa przysługuje także w sytuacji rozwiązania umowy wskutek braku akceptacji wypowiedzenia zmieniającego przez pracownika. Niemniej w takiej sytuacji decydujące znaczenie może mieć ocena, czy taka odmowa zmianie warunków pracy i płacy była uzasadniona. Jeżeli nie była, wtedy pracownik uprawnienia do odprawy nie nabędzie.

Zobacz: Wypowiedzenie warunków umowy

Przesłanki odprawy

Niezasadność roszczenia o odprawę wynikać może przede wszystkim z racji niespełnienia przesłanek uprawniających do takiego roszczenia. Przede wszystkim ma to znaczenie w przypadku indywidualnych zwolnień, kiedy to – zgodnie z art. 10 ustawy – odprawa przysługuje w sytuacji, gdy przyczyny niedotyczące pracownika są wyłączne. W orzecznictwie sądowym takiej wyłączności nadaje się znaczenie, jako niewystępowaniu innej przyczyny (dotyczącej pracownika), która mogłaby współdecydować o rozwiązaniu stosunku pracy.
W tej mierze dużym wyjaśnieniem może być wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2000 roku o sygn. I PKN 728/99, zgodnie z którym ocena wyłączności przyczyny rozwiązania stosunku pracy, powinna również uwzględniać, czy jednym z motywów rozwiązania stosunku pracy jest odmowa przez pracownika przyjęcia nowych warunków pracy i płacy. Jeżeli jego odmowa nie zasługuje na aprobatę, to brak jest wyłączności przyczyny niedotyczącej pracownika, a zatem odprawa się nie należy.

Przykład

Pracodawca oferuje pracownikowi inne stanowisko, z uwagi na brak uprawnień do zajmowania obecnego z uwagi na rozszerzenie działalności przez pracodawcę.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.