Kategorie

Odszkodowanie i odprawa dla pracownika

Damian Skowron
Odszkodowanie oraz odprawa dla pracownika. /Fot. Fotolia
Odszkodowanie oraz odprawa dla pracownika. /Fot. Fotolia
Fotolia
Nieprawidłowe wypowiedzenie umowy o pracę daje pracownikowi możliwość domagania się stosownego odszkodowania. Niekiedy jednak może być to tylko jedno ze świadczeń, które powinien wypłacić pracodawca. Oprócz odszkodowania możesz dochodzić także wypłaty odprawy.

Sądowa kontrola wypowiadania umów

Przepisy kodeksu pracy dają możliwość pracownikowi odwołania się do sądu wobec wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę, co wynika z art. 44 kodeksu pracy. Sąd bada przyczyny wypowiedzenia umowy w dwóch płaszczyznach. Z jednej strony ustalenie dotyczy tego, czy przyczyny wskazane przez pracodawcę są uzasadnione. Sąd ogranicza się jednak tutaj do stwierdzenia prawdziwości przyczyn i rzeczywistego wpływu na decyzję pracodawcy. Warto pamiętać, iż sama przyczyna wypowiedzenia (w odróżnieniu do przyczyny rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 kodeksu pracy) nie musi mieć szczególnej doniosłości. Istotne jest to, by była realna i prawdziwa, a przy tym by nie posiadała cech arbitralności, czy też sprzeczności z zasadami współżycia społecznego czy z obiektywnego punktu widzenia była nieuzasadnioną przyczyną tak znaczącego kroku jak wypowiedzenie umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2001 r. o sygn. I PKN 715/00).

Druga płaszczyzna to zgodność dokonanego wypowiedzenia z przepisami o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 § 1 kodeksu pracy). W tym sensie sąd pracy bada formalną stronę dokonanej przez pracodawcę czynności. Sprawdza, czy przyczyny wskazane w treści oświadczenia wypowiadającego są na tyle konkretne, by były dla pracownika w pełni zrozumiałe. Po drugie czy pracodawca dochował wszelkich wymogów związanych z wypowiadaniem umów, jak również czy pracownik nie korzysta ze szczególnej ochrony przed wypowiadanie lub rozwiązywaniem umów.

Zobacz: Kiedy wypowiedzenie jest wadliwe?

Przykład

Ochrona przedemerytalna na podstawie art. 39 kodeksu pracy, na cztery lata przed uzyskaniem uprawnień emerytalnych. Ochrona kobiet w ciąży na podstawie art. 177 kodeksu pracy.

Odszkodowanie jako roszczenie pracownika

W przypadku odwołania się do sądu pracy przeciwko wypowiedzeniu pracownik może skorzystać z roszczeń, które przewiduje art. 45 kodeksu pracy. Stosownie do okoliczności może domagać się przywrócenia do pracy, ewentualnie uznania bezskuteczności wypowiedzenia.

Ważne

Przywrócenie do pracy to roszczenie w sytuacji, gdy wyrok sądu zapada już w sytuacji rozwiązania umowy po upływie okresu wypowiedzenia. Uznanie bezskuteczności wypowiedzenia może być treścią rozstrzygnięcia sądu w sytuacji, gdy stosunek pracy jeszcze istnieje.

Alternatywnie pracownik może również domagać się odszkodowania od pracodawcy, którego wysokość jest określona w art. 471 kodeksu pracy. Zgodnie z jego treścią odszkodowanie w przypadku nieprawidłowego wypowiedzenia „przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.”

Zobacz serwis: Zatrudnianie i zwalnianie

Kiedy przysługuje odprawa?

Pod pewnymi warunkami samo odszkodowanie nie jest jedynym świadczeniem, którego pracownik może dochodzić od pracodawcy. Przy spełnieniu przesłanek określonych w ustawie z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, pracownik ma bowiem również roszczenie o wypłatę odprawy.

Roszczenie to jest odrębne od roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w przepisach kodeksu pracy i nie jest przez nie „konsumowane”. Innymi słowy żądanie odszkodowania za bezprawne wypowiedzenie umowy nie oznacza, że pracownik nie może domagać się równocześnie wypłaty odprawy. Jak zaznacza to Sąd Najwyższy (wyrok 25 stycznia 2012 roku o sygn. II PK 102/11) „Pracodawca nie może wypłacić pracownikowi odszkodowania za bezprawne zwolnienie z pieniędzy przeznaczonych na jego odprawę. W takiej sytuacji pracownikowi należy się zarówno odszkodowanie, jak i odprawa”.

Ta druga zostanie wypłacona w sytuacji, gdy spełnione zostaną warunki jakie ustawa z 13 marca 2003 roku zakłada. Jeżeli zatem pracownik odwołując się do sądu od wypowiedzenia wskazuje, iż przyczyny wypowiedzenia wskazujące na winę pracownika są sfabrykowane przez pracodawcę, zaś prawdziwą przyczyną była likwidacja stanowiska pracy, wtedy też można domagać się dodatkowo wypłaty odprawy. Jeżeli w toku sprawy wykazane będzie, że rzeczywista i wyłączna przyczyna leżała po stronie pracodawcy, wtedy też roszczenie o odprawę jest zasadne.

Przykład

Pracodawca wypowiada pracownikowi umowę pod pozorem niezastosowania się do polecenia służbowego, gdy w rzeczywistości prawdziwym celem jest redukcja zatrudniania części kadry pracowniczej.

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
148,20 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?

    Odpis na ZFŚS 2022

    Odpis na ZFŚS w 2022 r. - jak zmienia się podstawa odpisu? O ile wzrośnie odpis podstawowy na ZFŚS w 2022 r.?