Nielegalne wymagania pracodawcy - posiadanie konta w banku

Nie, takie działanie pracodawcy nie jest zgodne prawem. Narusza bowiem przepisy Kodeksu pracy co do formy wypłaty wynagrodzenia oraz ogranicza swobodę pracownika co do wyboru banku, w którym będzie lokował swoje dochody.

Pracodawca jest zobowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy (art. 86 k.p.). Wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej. Częściowe spełnienie wynagrodzenia w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. Obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. A zatem inny sposób wypłaty wynagrodzenia niż do rąk pracownika (m.in. przelewem bankowym na rachunek) jest dopuszczalny tylko wówczas, gdy pracownik wyrazi na to zgodę na piśmie albo jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego pracownik może cofnąć zgodę lub zmienić dyspozycję w zakresie wypłaty wynagrodzenia, a zachowanie takie nie jest naruszeniem obowiązku lojalności pracownika wobec pracodawcy (wyrok SN z 21 lutego 2002 r., I PKN 917/00, OSNP 2004/4/61).

Komentowany przepis, dotyczący zgody na wypłatę wynagrodzenia w formie bezgotówkowej, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Dlatego postanowienie regulaminu pracy dopuszczające wyrażenie przez pracownika ustnie zgody na wypłatę wynagrodzenia w inny sposób niż do jego rąk jest nieważne (wyrok SN z 24 września 2003 r., I PK 324/02, OSNP 2004/18/313).

---

Z pytania nie wynika, czy u pracodawcy istnieje układ zbiorowy pracy, który stanowi o przekazywaniu wynagrodzenia na konto pracownika. Gdyby jednak tak było, to przekazywanie wynagrodzenia pracownika na konto bankowe byłoby zgodne z prawem. Nie oznacza to jednak, że pracodawca mógłby narzucić pracownikowi konkretny bank, w którym pracownik ma mieć założony rachunek.

Pracownik sam decyduje o tym, czy chce mieć konto i ewentualnie, w którym banku. O tym, że pracownik musi mieć konto, może zdecydować zapis układu zbiorowego pracy obowiązujący u danego pracodawcy, ale jego zapis nie może nigdy zdecydować o tym, w jakim banku pracownik ma mieć konto. Działanie pracodawcy zmuszające pracownika do założenia konta w danym banku nie znajduje potwierdzenia w prawie pracy.