Kategorie

Prawo do zasiłku macierzyńskiego po rozwiązaniu umowy o pracę z pracownicą w ciąży z powodu likwidacji pracodawcy

Alicja Kozłowska
Prawo do zasiłku macierzyńskiego po rozwiązaniu umowy o pracę z pracownicą w ciąży z powodu likwidacji pracodawcy. / fot. Fotolia
Prawo do zasiłku macierzyńskiego po rozwiązaniu umowy o pracę z pracownicą w ciąży z powodu likwidacji pracodawcy. / fot. Fotolia
Zatrudniamy 8 pracowników, w tym 1 kobietę we wczesnej ciąży, oraz 4 zleceniobiorców. Prowadzona przez nas działalność zostanie niebawem zlikwidowana. Pracownica w ciąży ma wątpliwości, czy po rozwiązaniu umowy o pracę nabędzie prawo do zasiłku chorobowego, a następnie do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.

PROBLEM

Zatrudniamy 8 pracowników, w tym 1 kobietę we wczesnej ciąży, oraz 4 zleceniobiorców. Prowadzona przez nas działalność zostanie niebawem zlikwidowana. Pracownica w ciąży ma wątpliwości, czy po rozwiązaniu umowy o pracę nabędzie prawo do zasiłku chorobowego, a następnie do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.

RADA

Jeżeli z powodu likwidacji zakładu pracy zostanie rozwiązany z pracownicą w ciąży stosunek pracy i w okresie po rozwiązaniu umowy o pracę nie zostanie jej zapewnione inne zatrudnienie, do dnia porodu pracownicy przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Prawo do zasiłku macierzyńskiego pracownica nabędzie również za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Szczegóły w uzasadnieniu.

Polecamy: Prawo pracy i ZUS 2020 - pakiet PREMIUM

UZASADNIENIE

Uchylenie ochrony zatrudnienia. Ochrona przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę z kobietą w ciąży zostaje wyłączona w przypadku upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takiej sytuacji pracodawca ma prawo wypowiedzieć jej umowę o pracę. Termin rozwiązania tej umowy pracodawca ma obowiązek uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową, jeżeli taka działa u pracodawcy. W przeciwnym wypadku (brak reprezentacji związkowej lub brak organizacji związkowej w zakładzie pracy) decyzję w zakresie terminu rozwiązania umowy podejmuje samodzielnie pracodawca.

Świadczenia zasiłkowe w razie niezapewnienia innego zatrudnienia. W razie niemożności zapewnienia pracownicy w okresie ciąży innego zatrudnienia przysługują jej świadczenia określone w odrębnych przepisach (art. 177 § 4 Kodeksu pracy). Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2011 r. (II UK 374/10) taką odrębną regulacją w rozumieniu wskazanego art. 177 § 4 Kodeksu pracy jest art. 30 ustawy zasiłkowej, a świadczeniem określony w nim zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, który przysługuje pracownicy do dnia porodu (art. 30 ust. 3 ustawy zasiłkowej). Jednocześnie w ww. wyroku SN uznał, że:

SN

(...) przez "zapewnienie innego zatrudnienia" w rozumieniu art. 30 ust. 3 ustawy zasiłkowej należy rozumieć przedstawienie pracownicy w okresie ciąży realnej propozycji nawiązania stosunku pracy na stanowisku odpowiadającym jej kwalifikacjom zawodowym, niestanowiącego zagrożenia dla stanu ciąży i uwzględniającego jej sytuację osobistą oraz rodzinną. (…) ustawa zasiłkowa nie wskazuje, kto (jaki podmiot) ma zapewnić takie zatrudnienie pracownicy zwalnianej z pracy w okresie ciąży z powodu likwidacji pracodawcy, ani nie precyzuje, jakim cechom powinno takie zatrudnienie odpowiadać. (…) obowiązek zapewnienia innego zatrudnienia nie polega na wskazaniu przez pracodawcę jakiegokolwiek dowolnego zatrudnienia, lecz proponowane zatrudnienie powinno odpowiadać kwalifikacjom zawodowym pracownicy, nie może stanowić zagrożenia dla stanu ciąży i musi uwzględniać sytuację osobistą i rodzinną pracownicy. Niespełnienie tych warunków uprawnia pracownicę do odmowy przyjęcia proponowanego zatrudnienia, bez utraty prawa do zasiłku przewidzianego w art. 30 ust. 3 ustawy zasiłkowej.

Pracownica w ciąży, z którą rozwiązano stosunek pracy z powodu likwidacji pracodawcy, nabędzie zatem po tym okresie i do dnia poprzedzającego poród prawo do zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego zarówno w sytuacji, gdy nie zapewniono jej innej pracy, jak i wówczas, gdy pracodawca nie podjął żadnych działań w tym zakresie. Natomiast w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości pracodawcy, od dnia porodu takiej pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński przez okres ustalony jako urlop macierzyński, a następnie urlop rodzicielski. Potwierdził to Rzecznik ZUS w odpowiedzi z 31 stycznia 2020 r. na pytanie redakcji MPPiU:

Stanowisko ZUS w zakresie prawa do świadczeń zasiłkowych przysługujących pracownicy w ciąży w razie upadłości lub likwidacji pracodawcy

Przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1040, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.", przewidują szczególną ochronę pracownic, które są w ciąży. Z pracownicą będącą w ciąży umowa o pracę nie może zostać rozwiązana, z wyjątkiem sytuacji określonych przepisami k.p. Tymi wyjątkowymi sytuacjami są upadłość lub likwidacja pracodawcy (art. 177 § 4 k.p.).

Przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2019 r. poz. 645, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą zasiłkową", gwarantują w takim przypadku prawo do świadczeń. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej zasiłek macierzyński przysługuje w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje wówczas za okres ustalony przepisami k.p. jako okres urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego.

Ponadto pracownicy, z którą rozwiązano stosunek pracy z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy w okresie ciąży i której nie zapewniono innego zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego (art. 30 ust. 3 ustawy zasiłkowej).

Prawo do zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego oraz jego wysokość będzie ustalał ZUS na podstawie dokumentacji złożonej przez płatnika składek i ubezpieczoną pracownicę.

Dokumenty niezbędne do przyznania i wypłaty świadczeń z tytułu macierzyństwa w przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy

Zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego przysługującego w razie rozwiązania z pracownicą stosunku pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy

Zasiłek macierzyński za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży, z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy

zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku stwierdzające stan ciąży w okresie zatrudnienia złożone w formie papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego uwierzytelnionego z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu lub profilu zaufanego ePUAP na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS

świadectwo pracy lub inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy

oświadczenie ubezpieczonej, że nie zapewniono jej innego zatrudnienia złożone w formie papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego uwierzytelnionego z wykorzystaniem kwalifikowanego certyfikatu lub profilu zaufanego ePUAP na elektroniczną skrzynkę podawczą ZUS

odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem przez płatnika składek albo przez ZUS

zaświadczenie płatnika składek (ZUS Z-3)

PODSTAWA PRAWNA:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.