Kategorie

Przestrzeganie przepisów o stawce godzinowej - wyniki kontroli PIP

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łuksza Guza
Przestrzeganie przepisów o stawce godzinowej - wyniki kontroli PIP
Fotolia
Za nieprzestrzeganie przepisów o minimalnej stawce godzinowej, pracodawcom grożą wysokie kary. Zdecydowana większość pracodawców przestrzega nowych wymogów - wynika z kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Wysokość stawki godzinowej w 2017 roku wynosi 13 zł brutto.

Tylko co siódma skontrolowana firma nie wypłacała ustawowego minimum. Nieliczni starają się obchodzić wymóg poprzez potrącenia z pensji.

Reklama

Jest dobrze, ale może być jeszcze lepiej – tak w skrócie można skomentować wyniki kontroli przedsiębiorstw w zakresie wypłacania minimalnej, 13-złotowej stawki godzinowej dla zlecenio- i usługobiorców. Od początku roku Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła 9 tys. takich wizytacji (do końca roku ma być ich 20 tys.). Jakiekolwiek nieprawidłowości ujawniono w 28 proc. sprawdzonych firm. Najczęściej naruszenia dotyczyły jednak formalnych wymogów związanych z zapewnieniem płacowego minimum (np. określania w umowie sposobu potwierdzania godzin pracy lub prowadzenia ewidencji). Cięższe zarzuty kierowano wobec mniejszej liczby przedsiębiorców.

– Zaniżenie stawki godzinowej ujawniliśmy w 14 proc. przypadków. Odsetek ten nie jest wysoki, ale będziemy robić wszystko, aby był on jeszcze niższy – wskazuje Roman Giedrojć, główny inspektor pracy.

Okazuje się też, że sami zlecenio- i usługobiorcy nie boją się walczyć o swoje wynagrodzenie. Do tej pory PIP otrzymała ponad 1 tys. skarg od nich na zaniżanie lub niewypłacanie ustawowego minimum (łącznie takie naruszenia PIP ujawniła w przypadku 8,9 tys. osób).

Polecamy książkę: Umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne w 2017 r.

Ludzki rynek

Reklama

Wyniki kontroli wskazują, że zdecydowana większość firm jest w stanie zapewnić godziwą płacę na umowie cywilnoprawnej, nawet jeśli zatrudniane na tej podstawie osoby często wykonują prace proste, które do tej pory były bardzo nisko wynagradzane. Stawki w wysokości 2–4 zł np. w branży ochroniarskiej lub sprzątającej odchodzą w przeszłość.

– To pozytywne dane, które wskazują, że zdecydowana większość pracodawców przestrzega nowych wymogów i nie są one niemożliwe do osiągnięcia. Sytuacja na rynku pracy wymusza nie tylko podwyższanie wynagrodzeń, ale też stosowanie innych zachęt do podejmowania zatrudnienia, w tym np. umów bezterminowych. Rynek pracownika jest dobrym regulatorem – podkreśla Elżbieta Rafalska, minister rodziny, pracy i polityki społecznej.

Pozytywną informacją jest też to, że tylko nieliczni pracodawcy starają się obchodzić nowe prawo poprzez wykorzystywanie cywilnoprawnej formuły zatrudnienia. Teoretycznie strony umowy-zlecenia lub o świadczenie usług mogą przewidzieć w niej np. wysokie kary umowne za nieprawidłowe wykonanie powierzonych obowiązków albo potrącenia z wynagrodzenia (np. za wypożyczenie sprzętu do pracy). W praktyce takie rozwiązania mogłyby pozbawić wiele osób ustawowego minimum. PIP podkreśla, że to dla inspektorów priorytetowa kwestia.

– Obowiązuje zasada: zero tolerancji dla prób zaniżania ustawowego minimum. Potrącenia mogą być stosowane, ale tylko powyżej zagwarantowanej stawki – tłumaczy Roman Giedrojć.

Skuteczność nowych przepisów oraz nadzór nad ich przestrzeganiem doceniają też związki zawodowe. Podkreślają dobrą współpracę z PIP w omawianym zakresie. Do tej pory związkowe centrale (NSZZ „Solidarność” i OPZZ) przekazały inspekcji łącznie ponad 600 sygnałów o potencjalnych naruszeniach nowych regulacji.

– Zatrudniający otrzymali jasny sygnał, że nieprawidłowości nie będą tolerowane. Sądzę jednak, że skuteczność nowych rozwiązań można będzie lepiej ocenić w przyszłym roku, gdy znane będą wyniki kontroli za cały 2017 r. – uważa Norbert Kusiak, dyrektor wydziału polityki gospodarczej i funduszy strukturalnych OPZZ.

Podkreśla, że interesujące będą bardziej szczegółowe dane PIP, tzn. informacja o tym, jakie firmy częściej zaniżają stawki (mikroprzedsiębiorstwa czy też większe podmioty) oraz w jakich branżach najczęściej dochodzi do nieprawidłowości.

– Ciekawe mogą być też dane dotyczące zamówień publicznych. Dotyczą one często usług słabiej wynagradzanych, np. ochrony i utrzymania porządku, więc interesujące jest to, czy skala naruszeń w ramach wykonania zamówień jest większa niż na zwykłym rynku – dodaje ekspert OPZZ.

Są pytania

To niejedyne uwagi co do skuteczności przepisów o minimalnej stawce godzinowej. Dane PIP są optymistyczne, ale nie da się też nie zauważyć, że niektóre nowe rozwiązania wywołują problemy. Chodzi przede wszystkim o wspomniane już potwierdzanie godzin pracy zlecenio- i usługobiorców. Przepisy przewidują taki obowiązek, ale nie precyzują, jak należy go realizować (czy np. konieczne jest szczegółowe ewidencjonowanie godziny pracy każdego dnia, czy też wystarczające jest bardziej ogólne wskazywanie czasu wykonywania usług w danym okresie czasu). Dane PIP wyraźnie wskazują, że zatrudniający nie do końca wiedzą, jak mają spełniać ten ustawowy wymóg.

– Na pewno więcej problemów w tej kwestii mają firmy małe, które nie korzystają z rozbudowanej obsługi kadrowej. Część przedsiębiorców nie do końca zdaje sobie sprawę ze wszystkich wymogów, jakie są związane z zapewnieniem 13-złotowej stawki i nie przyzwyczaiła się jeszcze do zmian – tłumaczy Robert Lisicki, radca prawny, ekspert Konfederacji Lewiatan.

Ze wstępnych informacji PIP wynika też, że wprowadzenie ustawowego minimum nie wpłynęło w istotny sposób na ograniczenie stosowania kontraktów cywilnoprawnych i zastępowanie ich umowami o pracę. Te pierwsze wciąż są popularne (wg ostatnich dostępnych danych – za 2015 r. – wyłącznie na umowach-zleceniach i umowach o dzieło pracuje ok. 1,3 mln osób, a 1,1 mln to samozatrudnieni). To prowokuje pytanie o konieczność podjęcia innych czynności, które przeciwdziałałyby nadużyciom na rynku (np. zwiększenia uprawnień PIP w zakresie przekształcania kontraktów cywilnoprawnych w umowy o pracę).

Zobacz serwis: Urlop macierzyński

– Trzeba przypomnieć, że ograniczanie zatrudnienia niepracowniczego nie było jednak głównym celem wprowadzenia stawki godzinowej. W tym zakresie obowiązują przepisy k.p., które wyraźnie definiują warunki, w jakich należy zatrudniać wyłącznie na umowach o pracę – podsumowuje Robert Lisicki. ⒸⓅ

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.