Komu i w jaki sposób zapewnić minimalną stawkę godzinową?

Obowiązek zapewnienia minimalnej stawki godzinowej dotyczy tylko tej pracy, którą zleceniobiorca lub samozatrudniony prowadzący działalność gospodarczą wykonuje osobiście, bez pomocy innych osób. Jeżeli do wykonania pracy zatrudnia inne osoby, np. na podstawie umowy zlecenia, samozatrudniony nie ma gwarantowanej przynajmniej minimalnej stawki godzinowej. Natomiast taką gwarancję mają osoby, z którymi przedsiębiorca zawarł umowy zlecenia.

Roszczenie o rozliczenie wynagrodzenia z uwzględnieniem minimalnej stawki za godzinę mają też spadkobiercy zleceniobiorcy lub osoby świadczącej usługi, jeśli umowa zlecenia (o świadczenie usług) została zawarta przed 1 stycznia 2017 r. i trwała w tym dniu. Konieczność zapewnienia w tej sytuacji minimalnej stawki godzinowej powstanie nawet wtedy, gdy strony nie dokonały zmiany wysokości wynagrodzenia i zgodnie z umową jest ono niższe od 13 zł. Dotyczy to jednak wyłącznie wynagrodzenia przysługującego zleceniobiorcy za wykonywanie zlecenia począwszy od 1 stycznia 2017 r.

Ewidencja liczby przepracowanych godzin

Od 1 stycznia 2017 r. do umów zlecenia i umów o świadczenie usług należało wprowadzić zapisy określające sposób potwierdzania liczby godzin wykonania pracy na podstawie tych umów. Do ustalenia, czy osoba zatrudniona na umowę zlecenia (lub o świadczenie usług) otrzymuje w przeliczeniu na godzinę stawkę nie niższą od minimalnej, niezbędna jest informacja o liczbie godzin przepracowanych w danym miesiącu. Przepisy nie określają sposobu prowadzenia ewidencji czasu pracy dla zleceniobiorców oraz osób świadczących usługi. Zależy on od indywidualnych ustaleń między zleceniobiorcą a zleceniodawcą.

Strony mogą ustalić, że ewidencją będzie:

● zestawienie przepracowanych w każdym dniu godzin realizacji umowy sporządzane przez zleceniodawcę i potwierdzane przez zleceniobiorcę lub

● lista obecności, w której zleceniobiorca wskazuje godzinę rozpoczęcia i zakończenia świadczenia usług, lub

● oświadczenie zleceniobiorcy zawierające liczbę godzin wykonywania usług składane po wykonaniu zlecenia, nie rzadziej jednak niż raz w miesiącu, lub

● wskazanie liczby przepracowanych godzin na rachunku lub fakturze wystawianych przez zleceniobiorcę.

Zleceniobiorca lub osoba świadcząca usługi nie ma obowiązku umieszczania na fakturze czy rachunku stawki godzinowej i liczby przepracowanych godzin w celu wykazania, czy kwota wskazana na tych dokumentach zapewnia minimalną stawkę godzinową. Taki sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia (świadczenia usług) musi wynikać z ustaleń w umowie. W razie braku takich uzgodnień, a także w przypadku umów zawartych w formie ustnej, gdy nie doszło do pisemnego określenia tego sposobu, zleceniobiorca lub osoba świadcząca usługi w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia powinna przedkładać (w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej) informację o liczbie przepracowanych godzin.

Wypłata wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki godzinowej

W przypadku umów zlecenia i o świadczenie usług przepisy nie wskazują granicznej daty, do której powinna zostać wypłacona należność za dany miesiąc. Oznacza to, że termin wypłaty wynagrodzenia zależy od woli stron, przy czym jest on ograniczony obowiązkiem wypłaty wynagrodzenia co najmniej raz w miesiącu, w sytuacji gdy umowa została zawarta na okres dłuższy niż jeden miesiąc. Należy również podkreślić, że obowiązkiem wypłaty wynagrodzenia co najmniej raz w miesiącu jest objęta tylko ta część wynagrodzenia, która jest gwarantowana minimalną stawką godzinową. Natomiast ostateczne rozliczenie pozostałego do wypłaty wynagrodzenia może nastąpić po zakończeniu zlecenia.

Spółka zawarła ze zleceniobiorcą umowę o przeprowadzenie szkolenia od 5 stycznia do 21 marca 2017 r. w wymiarze 100 godzin zegarowych. Wynagrodzenie za godzinę szkolenia wynosi 60 zł i zostanie wypłacone w marcu 2017 r. Jednak za godziny przepracowane w styczniu i lutym wynagrodzenie w wysokości 13 zł brutto zostanie wypłacone ostatniego dnia każdego z tych miesięcy. Załóżmy, że w styczniu i lutym zleceniobiorca zrealizował po 35 godzin, a w marcu 30 godzin. W styczniu i lutym otrzymał po 455 zł (35 godz. x 13 zł), a w marcu pozostałą kwotę, tj. 5090 zł (6000 zł – 455 zł x 2 = 5090 zł). Takie postępowanie jest prawidłowe.

W przypadku gdy wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie nie zapewni przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi otrzymania za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnej stawki godzinowej, przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi będzie przysługiwało wynagrodzenie w wysokości obliczonej z uwzględnieniem minimalnej stawki godzinowej.

Zgodnie z zawartą umową zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości 390 zł. Od 1 stycznia 2017 r. wynagrodzenie może być wypłacone w tej wysokości pod warunkiem, że zleceniobiorca nie przepracuje w miesiącu więcej niż 30 godzin (390 zł : 30 godz. = 13 zł). W przypadku wykonywania zlecenia w wymiarze przekraczającym 30 godzin w miesiącu zleceniodawca będzie zobowiązany ustalić wynagrodzenie, mnożąc liczbę godzin przez stawkę minimalną, tj. 13 zł.

Aneksy do trwających umów zlecenia (o świadczenie usług)

Do umów zlecenia oraz umów o świadczenie usług zawartych przed 1 stycznia 2017 r. i trwających w tym dniu strony powinny wprowadzić aneksem regulacje dotyczące:

● wysokości wynagrodzenia – jeżeli wynagrodzenie określone w umowie nie gwarantuje minimalnej stawki godzinowej obowiązującej od 1 stycznia 2017 r.,

● sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług,

● terminu wypłaty wynagrodzenia – uwzględniającego obowiązek wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej co najmniej raz w miesiącu.

Wzór aneksu do umowy zlecenia zawartej na czas nie dłuższy niż 1 miesiąc dostosowujący umowę do przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2017 r.

Autor: Ewa Łukasik - ekspert z zakresu prawa pracy i bhp, autorka wielu publikacji z tej tematyki

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 8a–8b ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę – j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 2008; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1265

● obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 21 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2017 r. – M.P. z 2016 r. poz. 934

Zobacz: Wskaźniki i stawki