Kategorie

Praca zdalna w Tarczy 4.0 – regulaminy wewnętrzne sposobem na wątpliwości

Julia Janik
aplikant adwokacki w Kancelarii Brzezińska Narolski Adwokaci (http://bnadwokaci.pl/). Zajmuje się sprawami z zakresu szeroko pojętego prawa pracy i obsługą klientów korporacyjnych. Specjalizuje się we wspieraniu zespołów HR, opracowywaniu umów i dokumentacji pracowniczej. Skupia się m.in. na kwestiach mobbingu, nierównego traktowania, oraz zatrudniania cudzoziemców
Praca zdalna w Tarczy 4.0 została uregulowana, ale niewystarczająco – regulaminy wewnętrzne mogą okazać się sposobem na wątpliwości.
Kolejna Tarcza Antykryzysowa, choć uszczegółowiła dotychczasowe przepisy dotyczące pracy zdalnej, nadal nie spełnia oczekiwań pracodawców i pracowników. Konieczne może się okazać wprowadzanie w zakładach pracy wewnętrznych regulaminów, które pozwolą na precyzyjne i bezpieczne dla obu stron określenie kwestii, których nie rozstrzyga aktualnie obowiązujące prawo.

Specustawa z dnia 2 marca 2020 r.[1] uchwalona w celu przeciwdziałania COVID-19, przyznała pracodawcom możliwość polecenia pracownikowi wykonywania pracy zdalnej. Początkowo bardzo lakoniczne brzmienie przepisu wywoływało wiele wątpliwości interpretacyjnych. Ustawodawca zdecydował się więc doprecyzować regulację w drodze ostatniej nowelizacji, ale wprowadzone zmiany nie rozwiązały problemów i wątpliwości dotyczących pracy na odległość.

Polecamy: Kodeks pracy 2020 PREMIUM

Praca zdalna według specustawy

Tarcza 4.0 przewiduje, że pracodawca może polecić wykonywanie pracy zdalnej wyłącznie wtedy, gdy pracownik posiada umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do jej wykonywania, a ponadto gdy rodzaj pracy pozwala na jej wykonywanie w formie zdalnej. Ustawa nie określa jednak sposobu, w jaki pracodawca miałby zweryfikować warunki lokalowe pracownika, czy możliwości techniczne jakimi dysponuje. Jeśli zatem pracownik oświadczy, że nie ma warunków do pracy na odległość, może skutecznie ograniczyć pracodawcy prawo do zarządzenia pracy zdalnej, chyba że szef zapewni podwładnemu nadający się do tego lokal. Ustawa nie precyzuje też, jakie umiejętności powinien posiadać pracownik, aby pracować zdalnie. Do pracodawcy należy więc ocena i decyzja, czy pracownik posiada odpowiednie cechy i wiedzę, które pozwolą mu efektywnie wykonywać czynności zawodowe poza zakładem pracy.

Jakie czynności obejmuje praca na odległość?

Ustawodawca jedynie przykładowo wskazał, co może być przedmiotem pracy zdalnej. I tak, są to m.in.: czynności z wykorzystaniem  środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (np. laptop, telefon), wykonywanie części wytwórczych lub usług materialnych (np. przygotowywanie dokumentów, projektów pism, przygotowanie korespondencji, porządkowanie dokumentów). Wśród licznych, innych pytań o pracę zdalną, to, co może być wykonywane zdalnie budziło jednak najmniej wątpliwości.

Kto może zlecić pracę poza zakładem?

Uprawnienie do polecenia wykonywania pracy zdalnej zostało przyznane wyłącznie pracodawcy. Pracownik nie może więc wystąpić z takim roszczeniem wobec pracodawcy. Jeśli chodzi o formę polecenia, to ustawa nie przewiduje specjalnych wymagań. Należy więc przyjąć, że decyzja o przejściu na pracę poza zakładem może zostać zakomunikowana pracownikowi nawet ustnie. Zgodnie z art. 100 § 1 Kodeksu pracy, pracownik ma obowiązek stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Z tego przepisu wynika, że pracownik, którego zobligowano do wykonywania pracy na odległość powinien potraktować to jako polecenie określone w przepisach pracy, a niezastosowanie się może skutkować nałożeniem kary porządkowej (nagany lub upomnienia).

A co z ochroną i poufnością danych?

Istotnym zapisem dodanym w drodze nowelizacji specustawy, jest wyraźne nałożenie na pracodawcę obowiązku zapewnienia narzędzi i materiałów, a także obsługi logistycznej potrzebnych do wykonania pracy zdalnej. Pracownik będzie mógł używać własnego sprzętu technicznego (m. in. komputera, telefonu), jedynie pod warunkiem zapewnienia ochrony informacji poufnych, takich jak chociażby dane osobowe czy tajemnica przedsiębiorstwa. Chociaż nie istnieją regulacje zakazujące świadczenia pracy w innej formie niż wykonywana w zakładzie pracy, należy mieć na uwadze przepisy szczególne dotyczące ochrony danych osobowych, w tym RODO[2]. Wynika z nich, że podmioty przetwarzające dane osobowe mają obowiązek wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby zapewnić odpowiedni stopień bezpieczeństwa tych danych. W konsekwencji pracodawca w trosce o prawidłowe zabezpieczenie wszelkich informacji służbowych powinien uregulować kwestię odpowiedniego zabezpieczania i ochrony  danych osobowych w czasie pracy zdalnej np. w regulaminie pracy lub innym wewnętrznym dokumencie oraz zapewnić pracownikowi narzędzia pozwalające spełnić te wymagania.

Koszty i BHP – kwestie nadal nie rozwiązane

Reklama

Problemem, który pozostaje po stronie pracowników wykonujących pracę zdalną, ponieważ nie został rozwiązany w ostatniej nowelizacji jest kwestia ponoszonych przez nich kosztów związanych z wykonywaniem pracy we własnym miejscu zamieszkania, w tym również kosztów eksploatacji prywatnego sprzętu. Strony stosunku pracy mogą uzgodnić sposób rozliczeń poniesionych przez pracownika wydatków, ale jeśli tego nie zrobią, otwarta pozostaje kwestia ewentualnych roszczeń pracownika o zwrot wydatków, o ile będzie w stanie wykazać ich wysokość i związek z wykonywaną pracą.  

Przepisy znowelizowanej ustawy nadal nie regulują kwestii bezpieczeństwa i higieny pracy oraz postępowania w przypadku ewentualnych wypadków przy pracy. Pomimo, że ustawa nie zawiera wyraźnych regulacji w tym zakresie, pracodawcę obowiązuje przestrzeganie jednej z podstawowych zasad prawa pracy, jaką jest obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, określony szczegółowo w art. 207 Kodeksu pracy. W braku uregulowania ustawowego, znowu na pracodawcy spoczywa obowiązek określenia, jak zorganizować bezpiecznie pracę poza zakładem.

Przepisy, który wyważają otwarte drzwi

Reklama

Nowelizacja wprowadziła dwa zaskakujące rozwiązania. Pierwsze z nich nie zmienia nic w sytuacji pracodawcy i pracownika. Otóż w świetle zmienionej ustawy pracodawca może polecić pracownikowi prowadzenie ewidencji wykonywanej przez pracownika pracy, zawierającej w szczególności: opis wykonywanych czynności, datę i czas ich wykonania. Wybór formy i częstotliwości wykonywania takiej ewidencji zależy wyłącznie od decyzji pracodawcy. Tymczasem nawet wtedy, gdyby tego przepisu nie wprowadzono, pracodawca mógłby takie polecenie wydać – mieści się ono bowiem w zakresie uprawnień kierowniczych pracodawcy.

Drugi przykład niepotrzebnej regulacji, to zapis tarczy 4.0 przyznający pracodawcy uprawnienie do cofnięcia polecenia o wykonywaniu pracy zdalnej w każdym czasie. Taka możliwość wynika z samej istoty polecenia, które nie zmienia treści stosunku pracy, a więc może być cofnięte w każdym czasie.

Praca zdalna – póki co, tylko do 4 września br.

Trzeba pamiętać, że możliwość wprowadzenia pracy zdalnej jest ograniczona czasowo, gdyż art. 3 nowelizowanej ustawy obowiązuje od dnia 8 marca 2020 r. przez 180 dni, czyli tylko do 4 września 2020 r.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Brexit a ubezpieczenia i rozliczenia podatkowe pracowników

    Brexit - jakie są skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych i rozliczeń podatkowych pracowników? Wszystko o zaświadczeniu A1.

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów - byłych pracowników

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów będących byłymi pracownikami - jak obliczyć? Jak ustalić status tych osób i wysokość zwiększenia?

    Ostatni dzień na wdrożenie PPK!

    PPK - 10 maja 2021 r. to ostatni dzień na wdrożenie PPK czyli zawarcie umowy o prowadzenie PPK z wybraną instytucją finansową.

    Praca zdalna - przepisy prawne

    Praca zdalna - przepisy prawne regulujące home office znajdują się w ustawie covidowej. Kodeks pracy wciąż nie zawiera przepisów dotyczących pracy zdalnej.

    Bezrobocie w kwietniu 2021 r.

    Bezrobocie - w kwietniu 2021 r. w Polsce odnotowano spadek bezrobocia. Gdzie jest najwyższe bezrobocie, a gdzie najniższe?

    Emerytury stażowe - obywatelska inicjatywa ustawodawcza

    Emerytury stażowe będą przedmiotem obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. NSZZ "Solidarność" apeluje o liczne podpisy.

    4 urlopy dla ojca po urodzeniu dziecka

    Urlopy dla ojca - po urodzeniu dziecka ojciec może skorzystać z 4 rodzajów urlopów - ojcowskiego, okolicznościowego, tacierzyńskiego i rodzicielskiego.

    Przymusowy urlop wypoczynkowy - jaka forma?

    Przymusowy urlop wypoczynkowy - w jakiej formie pracodawca powinien polecić pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego?

    Idealny pierwszy dzień pracy - model First Day Experience

    Pierwszy dzień w nowej pracy - jak wygląda w modelu First Day Experience? Jak mógłby wyglądać idealny pierwszy dzień pracy?

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym wchodzi w życie - Izrael i Turcja

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym podpisana między Polską i Izraelem oraz umowa podpisana między Polską a Turcją wchodzą w życie dnia 1 maja i 1 czerwca 2021 r.

    Czym jest informacja starosty?

    Informacja starosty to dokument związany z zatrudnianiem cudzoziemców. To tzw. test rynku pracy. Czemu służy? Kiedy jest wymagana, a kiedy nie?

    Badanie pracowników na obecność alkoholu i narkotyków a prawo

    Badanie pracowników na obecność alkoholu i narkotyków będzie zgodne z prawem? MRPiT pracuje nad projektem ustawy.

    Zgłoszenie do ubezpieczeń - zmiana od 16 maja 2021 r.

    Zgłoszenie do ubezpieczeń - jaka zmiana od 16 maja 2021 r.? W ZUS ZUA i ZUS ZZA należy wskazać kod zawodu. Będą nowe wzory formularzy ZUS.

    Urlopy rodzicielskie 2022 - ważne zmiany

    Urlopy rodzicielskie w 2022 r. czekają ważne zmiany. Urlop rodzicielski dla ojca będą określać nowe zasady. Polska musi dostosować Kodeks pracy do unijnej dyrektywy work-life balance.

    Czy postojowe to pomoc publiczna?

    Postojowe z ZUS - czy to jest pomoc publiczna? Odpowiedź znajduje się w art. 15zzzh ust 1 ustawy covidowej.

    Zarobki studentów w 2021 r. [RAPORT]

    Zarobki studentów w 2021 r. zmalały. Ile zarabiają studenci w czasie pandemii? Jakie mają problemy?

    Kogo pracodawca powinien zapisać do PPK?

    PPK - kogo pracodawca powinien zapisać? 10 maja 2021 r. mija termin na zawarcie umowy o prowadzenie PPK. To już ostatni etap wdrażania PPK.

    Jak wybrać system kadrowo-płacowy?

    System kadrowo-płacowy powinien być dostosowany do działalności firmy. Jak wybrać? Oto garść użytecznych wskazówek.

    O co chodzi z tym kapitałem początkowym?

    Kapitał początkowy ma wpływ na wysokość emerytury. Jak to się dzieje? O co w tym wszystkim chodzi?

    Kodeks pracy 2021 a praca zdalna - zmiany

    Kodeks pracy w 2021 r. czekają zmiany. Znajdzie się w nim praca zdalna. Co się zmieni?

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przedłużony do 23 maja 2021 r.

    Dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przedłużony do 23 maja 2021 r. Kiedy przysługuje?

    Niedziela handlowa - maj 2021

    Niedziela handlowa - maj 2021 r. ma aż 5 niedziel. Czy 2 maja, 9 maja, 16 maja, 23 maja lub 30 maja jest niedziela handlowa? Czy dzisiaj/jutro jest niedziela handlowa?

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" [RAPORT]

    Wynagrodzenia wypłacane "pod stołem" - ile wynagrodzeń w Polsce wypłacanych jest na czarno? Jakie są skutki takiego procederu?

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi [PORADNIK]

    Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi czyli szybka droga do legalizacji zatrudnienia w Polsce dla obywateli sześciu państw. Jak krok po kroku zatrudnić na podstawie oświadczenia?

    Wsparcie z urzędu pracy dla osoby niepełnosprawnej

    Wsparcie z urzędu pracy - z jakich usług i instrumentów pomocy może skorzystać osoba niepełnosprawna?