Zasady BHP w czasie pracy zdalnej

Praca zdalna

Jednym z najważniejszych postanowień ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych była możliwość nakazania pracownikom przez pracodawców pracy zdalnej (home office). Wielu przedsiębiorców skorzystało z tej możliwości, stając jednocześnie przed nie lada wyzwaniem, nie tylko zapewnienia całej infrastruktury, ale i określenia zasad jej świadczenia -  indywidualnych dla każdej organizacji. Praca zdalna nie jest bowiem uregulowana w Kodeksie Pracy.

Polecamy: Kodeks pracy 2020 PREMIUM

Bardzo często zdarza się, że home office jest błędnie utożsamiany z telepracą, tymczasem to dwa zupełnie odrębne pojęcia. Telepraca to szczególna forma zatrudnienia zdefiniowana w przepisach ustawy z 26.06.1974 r. Kodeksu Pracy. Jej istotą jest zdalne wykonywanie obowiązków służbowych za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie z art. 67⁵ k.p. dana praca może być uznana ze telepracę, jeżeli spełnia łącznie trzy następujące przesłanki:

• jest wykonywana regularnie
• odbywa się poza zakładem pracy
• przy wykonywaniu i przekazywaniu jej wyników wykorzystuje się środki komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z 18.07.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2020 r. poz. 344).

Szczegółowe warunki stosowania w zakładzie telepracy powinny zostać określone w układzie zbiorowym pracy lub – jeżeli takiego układu nie ma – w regulaminie.

Home office tymczasem ma charakter incydentalny, nieregularny i bardziej przypadkowy. Od telepracy różni się nie tylko brakiem właściwych regulacji prawnych, ale także brakiem regularnego świadczenia pracy poza firmą oraz dużą dozą swobody w zakresie czasu realizacji zadań.

Zasady bhp przy pracy zdalnej

Jednym z dylematów, przed którym stanęli pracodawcy było także określenie zasad BHP w czasie home office. Skoro samo zjawisko nie jest regulowane przez Kodeks Pracy, to czy pracownika, który pracuje z domu obowiązują zasady BHP? Zdania są podzielone. Niewątpliwie można uznać, że home office w czasie pandemii zaczął nosić znamiona telepracy – przede wszystkim w wymiarze czasowym, ponieważ można tu mówić o pewnej regularności. W związku z tym można założyć, że w czasie pandemii pracowników wykonujących pracę zdalną obowiązują podobne zasady BHP, jak przy telepracy. Aby nie było w tym aspekcie wątpliwości, warto by każdy pracodawca określił zasady BHP w regulaminie lub odrębnym dokumencie. Najważniejsze kwestie, na jakie należy zwrócić uwagę to:

• ustawienie biurka oraz krzesła zgodnie z zasadami ergonomii,
• drożność ciągów komunikacyjnych - kable, dywany i wykładziny nie powinny  odstawać, aby nie przeszkadzać w poruszaniu się po miejscu pracy zdalnej,
• oddzielenie miejsca spożywania posiłków od miejsca pracy,
• regularne przerwy po każdej godzinie przepracowanej przed komputerem.

Dobrą praktyką są także działania edukacyjne, budujące świadomość pracownika i mające na celu uświadomienie pracownikom, że przestrzeganie zasad BHP podczas pracy zdalnej ma duże znaczenie dla ich bezpieczeństwa oraz zdrowia.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (DZ.U.2019.1040)

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 875)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. 2003 nr 169 poz. 1650)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory (Dz. U. 1998 nr 148 poz. 973)