Przygotowanie zawodowe młodocianych - jakie zmiany od 1 września 2017 r.

Od roku szkolnego 2017/2018 rozpoczęło się wygaszanie gimnazjów, do których nie była już prowadzona rekrutacja. Ostatni rocznik dzieci klas III ukończy gimnazjum w roku szkolnym 2018/2019. Zatem od 1 września 2019 r. w ustroju szkolnym nie będą funkcjonować gimnazja.

Ponadto od 1 września 2017 r. dotychczasowa zasadnicza szkoła zawodowa stała się branżową szkołą I stopnia. Na rok szkolny 2017/2018 nie przeprowadzano już postępowania rekrutacyjnego do I klasy dotychczasowej zasadniczej szkoły zawodowej. W latach szkolnych od 2017/2018 do 2019/2020 w branżowej szkole I stopnia będą prowadzone klasy dotychczasowej zasadniczej szkoły zawodowej aż do czasu likwidacji tych klas.

Polecamy książkę: Ochrona danych pracowników. Praktyczny poradnik dla pracodawców 

W wyniku tych zmian wprowadzona została nowelizacja rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Ma ona charakter wyłącznie dostosowujący do reformy oświatowej. Zmiany polegają na zastąpieniu "zasadniczej szkoły zawodowej" - "branżową szkołą I stopnia" (w § 5, § 10 ust. 1 pkt 1 oraz w § 11 ust. 2 i § 12 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania) oraz na zastąpieniu "gimnazjum" - "ośmioletnią szkołą podstawową" (w § 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania).

Dostosowanie odesłań do obowiązujących aktów prawnych

Od 1 września 2017 r. kształcenie w branżowej szkole I stopnia odbywa się w zawodach ujętych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, dla których przewidziano kształcenie w tym typie szkoły. Przewiduje się, że wszystkie zawody przyporządkowane do tego typu szkoły są zawodami jednokwalifikacyjnymi, przy czym część z nich ma kwalifikację wspólną z zawodem nauczanym na poziomie technikum.

Z tego powodu w rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania brzmienie § 11 ust. 2 i 4 dostosowano do obowiązujących aktów prawnych, tj. rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie oraz rozporządzenia w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych.

Przepisy przejściowe

W celu zachowania przejrzystości przepisów dotyczących przygotowania zawodowego młodocianych wprowadzono przepisy przejściowe odnoszące się do pracowników młodocianych, którzy rozpoczęli przygotowanie zawodowe przed 1 września 2017 r. Umożliwiają im one ukończenie tego dokształcania na dotychczasowych zasadach. Konieczne jest bowiem zagwarantowanie ciągłości kształcenia dla tej grupy osób, co pozwoli im na ukończenie dokształcania opartego na treściach nauczania stanowiących kontynuację rozpoczętej nauki.

Zgodnie z przepisami przejściowymi młodociani, którzy rozpoczęli dokształcanie teoretyczne w zakresie zasadniczej szkoły zawodowej, realizowane w dotychczasowej zasadniczej szkole zawodowej lub w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego albo u pracodawcy, od 1 września 2017 r. kontynuują to dokształcanie na podstawie dotychczasowej podstawy programowej kształcenia w zawodach oraz dotychczasowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.

Ponadto w przepisach przejściowych uregulowano sytuację młodocianych zatrudnionych u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem, którzy rozpoczęli dokształcanie teoretyczne przed 1 września 2017 r. odpowiednio w dotychczasowej zasadniczej szkole zawodowej bądź w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego albo u pracodawcy i będą przystępowali do egzaminów zawodowych. Przepis przejściowy uwzględnia zmiany dotyczące struktury egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (redukcja kwalifikacji w zawodach z 3 do 1, a co za tym idzie - zmniejszenie liczby egzaminów w danym zawodzie z 3 do 1).W przypadku młodocianych dokształcających się w dotychczasowej zasadniczej szkole zawodowej przyjęto, że osoby te będą zdawały egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie zgodnie z dotychczasowymi zasadami (egzamin przeprowadzany odrębnie z zakresu każdej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie).

W odniesieniu do młodocianych dokształcających się w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego lub u pracodawcy przyjęto, że osoby te będą zdawały egzamin eksternistyczny potwierdzający kwalifikacje w zawodzie (przeprowadzany odrębnie z zakresu każdej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie).

Ponadto zgodnie z przepisami przejściowymi młodociany, który rozpoczął:

• naukę zawodu przed 1 września 2017 r. u pracodawcy będącego rzemieślnikiem, będzie zdawał egzamin kwalifikacyjny na tytuł czeladnika przeprowadzany przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych na zasadach obowiązujących 31 sierpnia 2017 r.,
• przyuczenie do wykonywania określonej pracy przed 1 września 2017 r., kontynuuje przyuczenie na dotychczasowych zasadach.

Podstawa prawna:

§ 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 sierpnia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania - Dz.U. z 2017 r. poz. 1641

§ 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 27 kwietnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie - Dz.U. z 2015 r. poz. 673

§ 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 stycznia 2017 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego, przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych - Dz.U. z 2017 r. poz. 89; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 1607