Kategorie

Świadczenia dla bezrobotnych w prawie UE

Agnieszka Zwolińska
W przypadku świadczeń przyznawanych osobom bezrobotnym zasadę sumowania okresów ubezpieczenia stosuje się pod warunkiem, że bezrobotny ubiega się o świadczenie w państwie, w którym ukończył ostatni okres ubezpieczenia.

Zasady odnoszące się do świadczeń dla bezrobotnych reguluje rozporządzenie nr 883/2004.

W którym państwie przysługują świadczenia

Określenie, w którym państwie bezrobotny może ubiegać się o świadczenia, determinuje warunki nabycia prawa do tych świadczeń, które w prawach krajowych poszczególnych państw członkowskich są uregulowane odmiennie (np. różnice co do długości okresu ubezpieczenia wymaganego do nabycia prawa do świadczeń dla bezrobotnych). Nabycie, zachowanie, odzyskanie lub kontynuacja prawa do świadczeń dla bezrobotnych mogą być uzależnione od posiadania okresów ubezpieczenia.

WAŻNE!

Reklama

Przez „okresy ubezpieczenia” rozumie się okresy składkowe, okresy zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, tak jak je określa lub uznaje za okresy ubezpieczenia ustawodawstwo, w którego ramach zostały spełnione lub zostały uznane za spełnione, oraz wszelkie okresy traktowane jako takie, jeśli są uznane przez to ustawodawstwo za równorzędne z okresami ubezpieczenia (art. 1 lit. t rozporządzenia).

Nie zawsze okres ubezpieczenia w państwie, w którym bezrobotny ubiega się o świadczenia, będzie wystarczający, aby nabyć tam prawo do świadczeń. Wówczas zgodnie z art. 61 rozporządzenia należy uwzględnić, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia ukończone w innym państwie członkowskim, tak jakby zostały ukończone na podstawie prawa stosowanego przez organ przyznający świadczenie. Zasadę tę (tzw. zasadę sumowania okresów ubezpieczenia), jeżeli chodzi o świadczenia dla bezrobotnych, stosuje się pod warunkiem, że bezrobotny ubiega się o świadczenie w państwie, w którym ukończył ostatni okres ubezpieczenia.

Przykład

Bezrobotny mieszka w Polsce i tu ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych. Przed złożeniem wniosku był zatrudniony i wykonywał pracę w Polsce i tu podlegał ubezpieczeniu. Wcześniej wykonywał pracę i był ubezpieczony w Niemczech. Jeżeli złoży wniosek o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce, to organ rozpatrujący ten wniosek, gdy będzie taka potrzeba, powinien również uwzględnić okres ubezpieczenia w Niemczech. Okresy ubezpieczenia w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym bezrobotny ubiega się o świadczenia, potwierdza formularz U1 (dawny E 301).

Ustalenie, w którym państwie bezrobotny powinien ubiegać się o świadczenia, zależy po pierwsze od tego, czy mamy do czynienia z osobą bezrobotną częściowo lub w pewnym okresie czy też bezrobotną całkowicie.

W przypadku osoby częściowo lub okresowo bezrobotnej właściwe będzie państwo, w którym jest ona zatrudniona, nawet jeśli mieszka w innym państwie członkowskim.

W przypadku osoby bezrobotnej całkowicie (w pełnym wymiarze) odpowiedź jest bardziej złożona. Jeżeli osoba ta podlegała ostatnio ubezpieczeniu w państwie członkowskim, w którym mieszka, to powinna ubiegać się o świadczenia dla bezrobotnych w tym państwie. Jeżeli okres ubezpieczenia w tym państwie nie wystarczy do nabycia prawa do świadczeń, znajdzie zastosowanie zasada sumowania okresów ubezpieczenia.


Reklama

Natomiast gdy osoba całkowicie bezrobotna w okresie ostatniego ubezpieczenia mieszkała w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym była ubezpieczona, to najpierw trzeba określić, czy jest ona pracownikiem przygranicznym. Przez „pracownika przygranicznego” rozumie się osobę wykonującą pracę najemną lub na własny rachunek w państwie członkowskim, która zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego, gdzie co do zasady powraca każdego dnia lub co najmniej raz w tygodniu (art. 1 lit. f rozporządzenia).

Bezrobotny całkowicie, będący pracownikiem przygranicznym, otrzymuje świadczenia w państwie, w którym mieszka, tak jakby podlegał tam ubezpieczeniu w okresie ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek (zob. art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia). Co istotne, w takim przypadku zastosowanie zasady sumowania okresów ubezpieczenia nie jest uzależnione od ukończenia ostatniego okresu ubezpieczenia w państwie, w którym bezrobotny ubiega się o świadczenia. Pobierając świadczenia w państwie miejsca zamieszkania, bezrobotny dodatkowo może zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy w państwie, w którym ostatnio pracował.

Przykład

Osoba mieszkająca w Szczecinie przez ostatnie dwa lata pracowała w Niemczech. Każdego dnia po zakończonej pracy wracała do Polski. Jest więc pracownikiem przygranicznym. W związku z tym powinna ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce. Jednocześnie może ona zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy w Niemczech. W takim przypadku świadczenia nadal będzie wypłacać polski organ.

Jeżeli osoba całkowicie bezrobotna nie jest pracownikiem przygranicznym, a w ostatnim okresie ubezpieczenia mieszkała w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym była ubezpieczona, to może ona zarejestrować się i wnioskować o świadczenia w państwie, w którym ostatnio pracowała albo w państwie, w którym ma miejsce zamieszkania (zob. art. 65 ust. 5 lit. b rozporządzenia).

Tzw. eksport świadczeń dla bezrobotnych

W związku z obowiązywaniem zasady swobody przepływu osób powstaje pytanie, czy całkowicie bezrobotny, który pobiera świadczenia dla bezrobotnych w jednym państwie członkowskim (państwo A), zachowa prawo do tych świadczeń w czasie poszukiwania pracy w innym państwie członkowskim (państwo B).

Kwestię tę (tzw. eksport świadczeń dla bezrobotnych) reguluje art. 64 rozporządzenia. Przepis ten uzależnia zachowanie świadczeń od spełnienia następujących warunków formalnych:

  • bezrobotny jest zarejestrowany w państwie A jako osoba poszukująca pracy co do zasady przez 4 tygodnie,
  • bezrobotny poinformował instytucję państwa A o zamiarze poszukiwania pracy w innym państwie członkowskim i uzyskał od niej formularz U2 (dawny E 303),
  • po przybyciu do państwa B bezrobotny zarejestrował się tam jako osoba poszukująca pracy co do zasady w ciągu 7 dni od dnia opuszczenia państwa A.

Po spełnieniu ww. warunków bezrobotny zachowa prawo do świadczeń co do zasady przez okres 3 miesięcy poszukiwania pracy w państwie B (licząc od dnia opuszczenia państwa A). Oczywiście łączny okres pobierania świadczeń nie może przekroczyć czasu, na jaki przyznano świadczenia w państwie A. Jeżeli bezrobotny nie znajdzie pracy w państwie B, to aby po powrocie do państwa A zachować prawo do świadczeń, powinien do niego wrócić co do zasady w chwili zakończenia lub przed upływem 3-miesięcznego okresu.

Podstawa prawna:

  • rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (DzUrz UE L 166 z 30.04.2004 r., s. 1, DzUrz UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 5, t. 5, s. 72).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.