REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zwolnienie dyscyplinarne - obowiązki pracodawcy

Ewa Tomala
Aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie
Zwolnienie dyscyplinarne. /Fot. Fotolia
Zwolnienie dyscyplinarne. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Zwolnienie dyscyplinarne jest to potoczne określenie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. W tym trybie może zostać rozwiązana przez pracodawcę każda umowa o pracę (na przykład: na czas określony, na zastępstwo, na okres próbny), z każdym pracownikiem, nawet szczególnie chronionym przez przepisy prawa pracy.

Jest to wyjątkowy tryb, który może być zastosowany tylko wówczas, kiedy wystąpi jedna z trzech przyczyn, wskazanych w Kodeksie pracy. O tym, że jest to tryb szczególny, świadczy również fakt, że nawet kiedy zachodzi podstawa do jego zastosowania, pracodawca nie ma obowiązku wypowiadania umowy o pracę. Ta decyzja należy do jego swobodnego uznania. Pracodawca, który zdecyduje się na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, powinien pamiętać o tym, iż muszą zostać spełnione łącznie wszystkie warunki, aby zastosowanie tego szczególnie dotkliwego dla pracownika trybu, było zasadne i skuteczne.

REKLAMA

Autopromocja

Warunek pierwszy: musi zachodzić podstawa do zwolnienia dyscyplinarnego

Przede wszystkim, musi zachodzić jedna z trzech podstaw, które zostały wskazane w Kodeksie pracy w art. 52 § 1. Tylko następujące przyczyny uzasadniają zwolnienie pracownika w trybie natychmiastowym:

  • pracownik dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych;
  • w czasie trwania umowy o pracę, pracownik popełnił przestępstwo, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, pod warunkiem, że przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
  • pracownik ze swojej winy utracił uprawnienia konieczne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Polecamy również: Forum Kadry - Zwolnienie dyscyplinarne

Warunek drugi: zachowanie terminu wypowiedzenia umowy

Rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie nie może nastąpić po upływie miesiąca od dnia, w którym pracodawca dowiedział się o przewinieniu pracownika, które uzasadniałoby rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jeżeli wypowiedzenie umowy nastąpi po upływie tego terminu, sąd uzna je za niezgodne z prawem. To na pracodawcy spoczywa ciężar udowodnienia faktu, kiedy uzyskał wiadomość o ciężkim naruszeniu obowiązków pracowniczych. Inaczej jest w przypadku popełnienia przestępstwa przez pracownika. Wówczas termin miesięczny liczy się od daty uprawomocnienia się wyroku skazującego. Warto pamiętać, że w celu zachowania terminu miesięcznego, pracodawca ma prawo wypowiedzieć umowę o pracę nawet wówczas, gdy pracownik korzysta z urlopu wypoczynkowego czy przebywa na urlopie wychowawczym.

Warunek trzeci: konsultacja zamiaru zwolnienia pracownika ze związkami zawodowymi

Ten warunek musi zostać spełniony tylko w przypadku pracowników, którzy są reprezentowani przez zakładowe organizacje związkowe. Pracodawca podejmuje decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę w trybie natychmiastowym, dopiero po uprzedniej konsultacji zamiaru zwolnienia konkretnego pracownika z reprezentującą go zakładową organizacją związkową. Pracodawca powinien przedstawić organizacji związkowej przyczynę, która uzasadnia rozwiązanie umowy. Organizacja związkowa powinna niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu trzech dni, zgłosić zastrzeżenia co do zasadności rozwiązania umowy. Jeżeli w tym terminie pracodawca nie otrzyma żadnej odpowiedzi, wówczas nie jest związany opinią związku.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Warto podkreślić, że związki zawodowe mają prawo reprezentować nie tylko swoich członków, ale też pracowników niezrzeszonych, którzy otrzymali zgodę związku na obronę swoich praw w sprawach pracowniczych. 

Zobacz również serwis: Związki zawodowe

Każdy pracodawca powinien pamiętać, iż to na nim ciąży obowiązek sprawdzenia, czy dany pracownik jest reprezentowany przez związek zawodowy, czy nie. Jeżeli pracodawca nie posiada takiej informacji o pracowniku, którego zamierza zwolnić, jest zobligowany zwrócić się do wszystkich organizacji związkowych działających na terenie zakładu pracy o udzielenie pisemnej informacji o liście pracowników, którzy korzystają z ich obrony. Tę kwestię reguluje art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych. Jeżeli w ciągu pięciu dni pracodawca nie uzyska takiej informacji od związku, zostaje zwolniony z obowiązku współdziałania z daną organizacją związkową w sprawie konkretnego pracownika.

Warunek czwarty: zachowanie formy pisemnej

Istotnym elementem jest forma oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę. Musi mieć ona formę pisemną. Poza tym w oświadczeniu powinna być wskazana przyczyna, która uzasadnia rozwiązanie umowy. Pracodawca powinien zwrócić szczególną uwagę na wskazanie wszystkich okoliczności, gdyż właśnie z nich wynika zasadność wypowiedzenia. W przypadku odwołania się pracownika od tej decyzji pracodawcy, sąd w szczególności zwraca uwagę właśnie na ten punkt. W oświadczeniu powinna się znaleźć również data, z którą nastąpi rozwiązanie stosunku pracy. Kolejnym ważnym elementem tego oświadczenia jest zawarcie w nim pouczenia o przysługującym pracownikowi prawie do odwołania się do sądu pracy.

Przyczyny uzasadniające zastosowanie trybu natychmiastowego

1. Ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych

REKLAMA

Warto zaznaczyć, że nie każde naruszenie obowiązków pracowniczych może być uznane za ciężkie, czyli takie, które uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jako przykłady ciężkich naruszeń można przytoczyć: nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, spożywanie alkoholu w miejscu pracy, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości, zniszczenie mienia, kradzież czy na przykład działanie na szkodę pracodawcy, nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bhp. Ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych może polegać zarówno na działaniu, jak i na zaniechaniu pewnych czynności. Ważne jest to, że naruszenie obowiązków musi być umyślne i następuje z winy pracownika. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że przyczyną, która uzasadnia rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy może być także zawinione i bezprawne zachowanie pracownika, które może powodować samo zagrożenie interesów pracodawcy.

To pracodawca ma udowodnić, że doszło do ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Może w tym celu przeprowadzić postępowanie wyjaśniające okoliczności, w których doszło do naruszenia.

Zobacz również: Szczególne przypadki rozwiązania umowy o pracę w świadectwie pracy

2. Popełnienie przestępstwa

Nie każde popełnione przez pracownika przestępstwo będzie stanowiło podstawę do rozwiązania z nim stosunku pracy. Po pierwsze, musi zostać popełnione w trakcie trwania stosunku pracy.

Po drugie, musi być albo oczywiste, albo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Po trzecie charakter popełnionego przestępstwa musi dyskwalifikować pracownika do pracy na danym stanowisku. Przykładem takich przestępstw może być, na przykład, kradzież mienia pracodawcy przez pracownika magazynu czy spowodowanie wypadku drogowego przez pracownika, zatrudnionego na stanowisku kierowcy dostawcy.

3. Utrata uprawnień kierowniczych do zajmowanego stanowiska

Utrata uprawnień do zajmowania stanowiska pracy musi być zawiniona przez pracownika. Zastosowania trybu z art. 52 Kodeksu pracy nie uzasadnia utrata uprawnień spowodowana,
na przykład, stanem zdrowia pracownika. Typowym przykładem, kiedy utrata uprawnień może stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę w trybie natychmiastowym, jest utrata prawa jazdy przez zawodowego kierowcę czy zakaz wykonywania zawodu przez lekarza, orzeczony jako środek karny w postępowaniu karnym.

Zobacz również: Uprawnienia do wykonywania pracy - utrata podczas urlopu

Podsumowanie

O rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika decyduje sam pracodawca, dlatego to na nim spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy zachodzą podstawy do zastosowania tego trybu. Pracodawca powinien rozważyć ten sposób rozwiązania umowy, gdyż jest on najbardziej dotkliwy dla pracownika. Informacja o sposobie rozwiązania umowy o pracę jest wpisywana do świadectwa pracy, a poza tym pracownik traci większość uprawnień. W przypadku, kiedy pracodawca zdecyduje się na rozwiązanie umowy w trybie art. 52 Kodeksu pracy, powinien pamiętać o tym, żeby zachować wszystkie warunki, które są konieczne w tym przypadku. W razie niezachowania któregoś z tych warunków, w przypadku odwołania pracownika, sąd będzie mógł uznać takie wypowiedzenie za niezgodne z prawem, co może mieć dla pracodawcy negatywne konsekwencje.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

REKLAMA

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

REKLAMA

4 dni albo 35 godzin tygodnia pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali a efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA