REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop wychowawczy a ochrona trwałości stosunku pracy

Agnieszka Śniegowska
Urlop wychowawczy, a ochrona trwałości stosunku pracy / Fot. Fotolia
Urlop wychowawczy, a ochrona trwałości stosunku pracy / Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Przy spełnieniu określonych warunków pracownik będący rodzicem ma prawo wystąpienia z wnioskiem o udzielenie urlopu wychowawczego. Pozostając na urlopie wychowawczym, pracownik objęty jest ochroną trwałości stosunku pracy.

Jednym z uprawnień pracownika związanych z rodzicielstwem jest możliwość pracy w obniżonym etacie z jednoczesną ochroną przed rozwiązaniem stosunku pracy. Przewidują je art. 1867 i art. 1868 k.p.. Zgodnie z nimi pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może żądać od pracodawcy obniżenia wymiaru czasu pracy. Wymogiem formalnym jest, by pracownik zwrócił się o to na piśmie, na dwa tygodnie przed planowanym rozpoczęciem wykonywania przez niego pracy w obniżonym wymiarze, a obniżony wymiar nie był niższy niż połowa pełnego etatu w okresie, w którym pracownik mógłby korzystać z urlopu wychowawczego. Wymóg ten jest przy tym mocno odformalizowany, ponieważ późniejszy wniosek powoduje tylko tyle, że wymiar czasu pracy zostaje obniżony najpóźniej z dniem upływu dwóch tygodni liczonych od dnia faktycznego jego złożenia (zamiast w planowanej dacie), a brak zachowania formy pisemnej (np. w razie zgłoszenia wniosku ustnie) nie wpływa na jego skuteczność, jako że forma ta nie została zastrzeżona pod rygorem nieważności.

Autopromocja

Uprawnienia pracownika występującego z wnioskiem o urlop wychowawczy

Skutki wystąpienia z powyższym wnioskiem są dla pracownika bardzo istotne. Podlega on bowiem ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Okres ochronny trwa od dnia złożenia przez pracownika wniosku aż do dnia powrotu do nieobniżonego (poprzedniego) wymiaru czasu pracy, ale nie dłużej jednak niż łączny okres 12 miesięcy. Wyłączenie spod ochrony i rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy oraz w przypadku, w którym następuje ono bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 k.p.). Ponadto, pewne możliwości po stronie pracodawcy w tym zakresie przewiduje również ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników z dnia 13 marca 2003 roku (Dz. U. Nr 90, poz. 844 ze zm.), tzw. ustawa o zwolnieniach grupowych.

Zobacz także: Zmiany w urlopach wychowawczych

Omawiany przepis w swej treści jest dość ogólny i wskazuje, że z wnioskiem może wystąpić każdy pracownik, który tylko spełnia uprawnienia do skorzystania z urlopu wychowawczego, a obniżenie wymiaru czasu pracy nie będzie niższe niż połowa etatu obowiązującego pracownika w okresie, w którym mógłby korzystać z urlopu wychowawczego (przykładowo z pełnego na połowę etatu). Przepis nie określa natomiast minimalnego czasu, o jaki można żądać obniżenia wymiar czasu pracy (przykładowo o 1/8 czy o 1/40 część etatu). Ocena w tym zakresie jest istotna dla obu stron. Dla pracodawcy z uwagi na to, czy jest zobligowany do obniżenia etatu, a w konsekwencji objęty zakazem rozwiązania (wypowiadania) stosunku pracy, a dla pracownika - czy wniosek taki będzie skuteczny i czy będzie podlegał ochronie trwałości stosunku pracy. 


Wydaje się, że intencją przepisu było stworzenie pracownikowi możliwości połączenia pracy ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem (por. art. 186 k.p., zgodnie z którym pracownik ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem). Decyzję o tym, ile czasu pracownik zamierza przeznaczyć na pracę w tym okresie pozostawiono jemu samemu. Pracownik wskazuje we wniosku niższy wymiar oraz okres, przez który zmierza w nim pracować (maksymalnie 12 miesięcy). Zgodnie z przepisem pracodawca jest wnioskiem związany i nie dokonuje jego oceny. Należałoby zatem sądzić, że nawet w sytuacji, w której pracownik ma potrzebę sprawowania opieki nad dzieckiem jedynie przez niewielką część etatu (jak wskazana powyżej celem przykładu) wniosek nadal powinien być zasadny oraz skutkować obniżeniem wymiaru czasu pracy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przeczytaj również: Urlop tacierzyński i urlop ojcowski

Ochrona trwałości stosunku pracy podczas urlopu wychowawczego

Drugą kwestią pozostaje natomiast ochrona trwałości stosunku pracy. Z uwagi na to, że przepis uprawnia pracownika nie tylko do pracy w obniżonym etacie, ale także do ochrony przez rozwiązaniem (wypowiedzeniem) stosunku pracy, i nie zawiera przy tym dodatkowych warunków czy wyłączeń, żądanie pracownika może podlegać dodatkowo ocenie w kontekście społeczno-gospodarczego przeznaczenia tego prawa oraz zasad współżycia społecznego (art. 8 k.p.). Działanie pracownika, które jest z nimi sprzeczne (narusza je) nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. W tym przypadku negatywna ocena działania (wniosku) pracownika właśnie ze względu jego racjonalność, użyteczność czy normy moralne i obyczajowe mogłaby się wiązać z wyłączeniem 12-miesięcznej ochrony trwałości stosunku pracy. Ocena działania pracownika winna być zindywidualizowana i odniesiona do konkretnych okoliczności, potrzeb i sytuacji pracownika. Wielkość obniżenia etatu w jednym przypadku może być uzasadniona (zwłaszcza, gdy wynika z konkretnych dokumentów czy czynności), w innym już nie. Dlatego też nie da się jednoznacznie stwierdzić, kiedy i jakie żądanie pracownika odpowiada istocie i funkcji omawianej regulacji oraz nie naraża pracownika na wyłączenie spod ochrony. Ważne zatem, by w danym przypadku było ono racjonalne, a pracownik mógł je uargumentować.

Zadaj pytanie: Forum Kadry

www.ghmw.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    4-dniowy tydzień pracy [WYWIAD]

    4-dniowy tydzień w pracy w Polsce? Czy to możliwe na gruncie przepisów Kodeksu pracy? Czy 4 dni pracy to mniejsza liczba godzin pracy i niższe wynagrodzenie? Jak krótszy tydzień pracy wpływa na zaangażowanie i wydajność pracowników?

    Składka zdrowotna przedsiębiorcy 2024 - podstawa wymiaru

    Podstawa wymiaru składki zdrowotnej przedsiębiorcy w 2024 roku zależy od formy opodatkowania - skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt, karta podatkowa. Jaka jest wysokość składki zdrowotnej w tych przypadkach?

    Podwyżki dla pracowników sfery budżetowej. Będzie wyrównanie od 1 stycznia 2024 r.

    Fala podwyżek dla pracowników sfery budżetowej przybiera na sile. Trwają prace nad zmianą rozporządzenia w sprawie zasad wynagradzania pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionych w urzędach administracji rządowej i pracowników innych jednostek.

    Emeryt może dorobić do emerytury 5278,30 zł bez zmniejszenia świadczenia. Zawieszenie świadczeń emerytalno-rentowych od 9802,50 zł przychodu. Nowe kwoty obowiązują od 1 marca 2024 r.

    Próg przychodowy, po przekroczeniu którego następuje zmniejszenie świadczeń emerytalno-rentowych wzrósł 1 marca 2024 r. z 5036,50 zł do 5278,30 zł. Zawieszenie wypłaty świadczeń następu po przekroczeniu progu 9802,50 zł. Poprzednio było to 9353,50 zł.

    REKLAMA

    Pracownicy zatrudnieni na część etatu: Praca ponad wymiar czasu pracy nie jest pracą w godzinach nadliczbowych

    Normy czasu pracy nie ulegają proporcjonalnemu obniżeniu w razie zatrudnienia pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ma to zasadnicze znaczenie przy ustalaniu rekompensaty za pracę ponad wymiar czasu pracy.

    Dodatek pielęgnacyjny 2024

    Dodatek pielęgnacyjny przysługuje do emerytury lub renty. Dla kogo przewidziany jest dodatek pielęgnacyjny? Ile wynosi dodatek do emerytury lub renty wypłacany przez ZUS?

    Legitymacja emeryta–rencisty w aplikacji mObywatel. Nowy wzór mLegitymacji

    W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powstał projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie legitymacji emeryta-rencisty. Zmiana ma na celu dostosowanie przepisów rozporządzenia do rozwiązań wynikających z ustawy o aplikacji mObywatel.

    Czy 17 marca 2024 to niedziela handlowa?

    Czy 17 marca 2024 to niedziela handlowa? Czy w marcu 2024 jest niedziela handlowa? Kiedy wypadają niedziele handlowe w 2024 roku? Jakie kary za pracę w dni niehandlowe?

    REKLAMA

    Ciąża w okresie wypowiedzenia. Przepisy, orzecznictwo

    Nierzadko zdarza się, że kobieta nie wie o tym, że w chwili otrzymania wypowiedzenia umowy o pracę jest w ciąży. Może się zdarzyć także sytuacja, że co prawda w chwili otrzymania wypowiedzenia kobieta nie była w ciąży, ale zaszła w ciąże w okresie biegu wypowiedzenia.

    Nowe przepisy BHP 2024 – pracodawcy muszą zdążyć ze zmianami do 17 maja

    Pracodawcom zostały już tylko dwa miesiące na reorganizację środowiska pracy zgodnie z nowymi przepisami BHP. Znowelizowane rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, które weszło w życie 17 listopada 2023 r, wprowadza istotne zmiany w wyposażeniu stanowisk pracy. Pracodawcy muszą zdążyć ze zmianami do 17 maja 2024 r.

    REKLAMA