Urlop tacierzyński i urlop ojcowski

Urlop ojcowski 2021 – wniosek, ile płatny, dokumenty, Urlop macierzyński dla ojca dziecka - poradnik (cz. 1)

Pracownik ojciec

Ustawodawca wprowadzając do przepisów instytucję urlopu ojcowskiego i tzw. urlopu tacierzyńskiego umożliwił pracownikom ojcom sprawowanie osobistej opieki nad dziećmi. Należy jednak pamiętać, iż są to uprawnienia przyznawane wyłącznie pracownikom w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, co oznacza, że nie mogą z nich skorzystać osoby wykonujące pracę na podstawie np. umowy o dzieło czy umowy zlecenia.

Wspólną cechą urlopu ojcowskiego i tacierzyńskiego jest to, że gwarantują one pracownikom ojcom możliwość sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem bez obawy o utratę zatrudnienia i są udzielane na wniosek. Zasadnicza różnica pomiędzy nimi polega zaś na tym, że urlop ojcowski jest udzielany niezależnie od urlopu macierzyńskiego przysługującego matce dziecka, natomiast przy urlopie tacierzyńskim warunkiem jego udzielenia jest rezygnacja w części urlopu macierzyńskiego przez matkę dziecka. Jeśli chodzi natomiast o wymiar urlopu to w przypadku urlopu ojcowskiego jest to 2 tygodnie, natomiast przy urlopie tacierzyńskim, jego długość zależy od tego ile urlopu wykorzystała matka dziecka. Przyjrzyjmy się jednak bliżej tym dwóm instytucjom.

Urlop tacierzyński

Pojęcie urlopu tacierzyńskiego nie występuje w Kodeksie pracy. Jest to część urlopu macierzyńskiego niewykorzystana przez matkę dziecka, którą przejmuje ojciec. Zgodnie z obowiązującymi przepisami pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu. W takim przypadku niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego udziela się pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek.

Wniosek pracownika

Pracownik ojciec we wniosku w sprawie udzielenia urlopu powinien wskazać, iż to on opiekuje się dzieckiem, datę urodzenia dziecka i oświadczenie, w jaki wymiarze matka dziecka wykorzystała urlop macierzyński. Do takiego wniosku najlepiej więc załączyć zaświadczenie z zakładu pracy, w którym jest zatrudniona matka dziecka z informacją, jaką część urlopu wykorzystała oraz akt urodzenia dziecka.

Forum Kadry

Wniosek pracownicy

Pracownica matka, która chce zrezygnować z urlopu macierzyńskiego i przekazać pozostałą jego część ojcu, powinna skierować wniosek na piśmie do pracodawcy w sprawie rezygnacji najpóźniej na 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie pracodawcy zatrudniającego pracownika-ojca wychowującego dziecko, potwierdzające termin rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przez pracownika, wskazany w jego wniosku o udzielenie urlopu, przypadający bezpośrednio po terminie rezygnacji z części urlopu macierzyńskiego przez pracownicę.

Pracownica wymagająca opieki szpitalnej

Po wykorzystaniu przez pracownicę po porodzie urlopu macierzyńskiego w wymiarze 8 tygodni, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym pracownica uprawniona do urlopu wymaga opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. W takim przypadku urlop macierzyński pracownicy przerywa się na okres, w którym z takiego urlopu korzysta pracownik-ojciec wychowujący dziecko.

Wymiar urlopu

Aby obliczyć wymiar urlopu dla pracownika ojca wychowującego dziecko (urlopu macierzyńskiego) trzeba ustalić jaki urlop przysługuje matce dziecka. Należy bowiem wyjaśnić, iż łączny wymiar urlopu macierzyńskiego, z którego korzysta pracownik ojciec nie może przekroczyć wymiaru urlopu macierzyńskiego, który jest uzależniony od liczby urodzonych dzieci i wynosi odpowiednio:

1. 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
2. 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
3. 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
4. 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
5. 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu.

Dla kogo urlop ojcowski

Z urlopu ojcowskiego mogą skorzystać zarówno ojcowie biologiczni jak i adopcyjni. Prawo do urlopu ojcowskiego przysługuje w wymiarze 2 tygodni, nie dłużej jednak niż w przypadku ojca biologicznego - do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia, a w przypadku ojca adopcyjnego - do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

Urlop ojcowski może być udzielany równolegle z urlopem macierzyńskim. Warunkiem udzielenia urlopu jest złożenie odpowiedniego wniosku. Pracownik powinien go złożyć pracodawcy w formie pisemnej co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia urlopu. Wniosek ten jest wiążący dla pracodawcy zarówno wtedy, gdy chodzi o sam fakt udzielenia tego urlopu, jak i jego termin.