REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Unijne przepisy dotyczące ochrony sygnalistów

Unijne przepisy dotyczące ochrony sygnalistów/fot. Fotolia
Unijne przepisy dotyczące ochrony sygnalistów/fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Komisja Europejska pracuje nad przepisami zapewniającymi odpowiedni standard ochrony dla sygnalistów. Jakie obowiązki nakładać będzie na pracodawców dyrektywa?

Dnia 23 kwietnia Komisja Europejska wystąpiła z nowym, ciekawym projektem zmian legislacyjnych. Przepisy, zawarte w projekcie Dyrektywy Komisji Europejskiej w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa unijnego, mają na celu zapewnienia odpowiedni standard ochrony dla tzw. sygnalistów.

REKLAMA

Autopromocja

Inicjatywa prawodawcza Unii w tym zakresie, spowodowana jest niedawnymi skandalami takimi jak Panama Papers, Cambridge Anlalityca oraz LuxLeaks. Wszystkie powyższe działania sprzeczne z prawem, zostały wykryte dzięki osobom z wewnątrz, często pracownikom, którzy postanowili powiadomić o nieprawidłowościach w ich miejscach pracy, opinię publiczną.

Z uwagi na fakt, iż większość nieprawidłowości została wykryta właśnie dzięki osobom pracującym w danych przedsiębiorstwach, unijny prawodawca postanowił otoczyć ich szczególną ochroną. Bez wątpienia zmiany w prawie, mają skłonić do informowania o działaniach niezgodnych z prawem w jego miejscu pracy. Osoba taka nie będzie musiała obawiać się negatywnych konsekwencji od pracodawcy. Oczywistym jest, iż często pracownicy z obawy przed represjami pracodawcy, nie decydują się na podjęcie takiego ryzyka i milcząco akceptują działania sprzeczne z prawem.

Polecamy: RODO dla kadrowych i HR. Wzory dokumentów z objaśnieniami

W preambule projektu dyrektywy jako ratio legis unormowań wskazuje się także konieczność uszczelnienia prawa konkurencji w Unii Europejskiej, wskazując, że procedura tzw. leniency, funkcjonująca już od kliku lat, jest niewystarczająca.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zgłoszenie jakich naruszeń wiązać będzie się z ochroną sygnalisty?

REKLAMA

Artykuł pierwszy dyrektywy, wskazuje, że sygnalista uzyska ochronę na podstawie przepisów dyrektywy, w przypadku, gdy naruszenia dotyczyć będą: zamówień publicznych, usług finansowych, prania pieniędzy, finansowania terroryzmu, bezpieczeństwa produktów, bezpieczeństwa transportu, ochrony środowiska, bezpieczeństwa nuklearnego, bezpieczeństwa żywności, ochrony prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych.

W świetle dyrektywy, zgłoszeniu podlegać będą takie zachowania, które stanowią naruszenia prawa unijnego, a także takie działania, które naruszają  regulacje prawne tylko w sposób pośredni.

Kim jest sygnalista?

Projekt dyrektywy wskazuje, iż jest to osoba zgłaszająca zauważone w swym miejscu pracy zachowania, które mogą naruszać interes publiczny np. szkodzić środowisku, zdrowiu publicznemu, prawom konsumenta oraz finansów publicznych UE. W projekcie wyszczególniono, że ochronę będzie mógł uzyskać pracownik, osoba podejmująca współpracę na zasadach samozatrudnienia, udziałowcy oraz osoby wchodzące w skład zarządu spółki, jakiekolwiek osoby pracujące pod nadzorem i kierunkiem wykonawcy, podwykonawcy lub dostawcy. Co szczególnie „niebezpieczne” dla pracodawcy, z ochrony przewidzianej dla sygnalistów skorzystać będą mogli także wolontariusze i nie otrzymujący wynagrodzenia stażyści, a nawet osoby uczestniczące w procesie rekrutacji lub negocjacjach przed zawarciem umowy z pracodawcą.

Podsumowując - nowe przepisy mają zapewniać ochronę jak najszerszemu gronu podmiotów.

Których pracodawców dotyczyć będą przepisy dyrektywy?

Przede wszystkim, przepisy znajdą zastosowanie do wszystkich osób prawnych zarówno w sektorze publicznym jak i prywatnym, zatrudniającym co najmniej 50 pracowników lub takich których roczny zysk wynosi co najmniej 10 mln EUR. Przepisy znajdą zastosowanie do wszystkich osób prawnych w sektorze prywatnym, działających w sektorze usług finansowych lub szczególnie narażonych na zjawisko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Jaki system zgłaszania naruszeń prawa unijnego przewiduje projekt dyrektywy ?

Unijny ustawodawca przewiduje trójstopniowy model zgłaszania naruszeń. Pierwszym będzie poziom wewnętrzny. Pracodawcy zobowiązani będą do ustanowienia odpowiednich mechanizmów zgłaszania naruszeń w swych przedsiębiorstwach.

Drugim poziomem, będzie procedura zewnętrzna. Państwa unijne zostaną zobowiązane do wskazania bądź ustanowienia organów kompetentnych do otrzymywania zgłoszeń i ich rozpatrywania.

Poza tym, sygnalista będzie mógł korzystać z ochrony, również w przypadku zgłoszenia naruszeń mediom i opinii publicznej. Jednakże, ochrona ta będzie mogła zostać udzielona tylko, gdy systemy zgłoszenia wewnętrznego i zewnętrznego nie spowodowały zaprzestania naruszeń, a także gdy istnieje ryzyko wystąpienia nieodwracalnej szkody lub realne ryzyko zagrożenia interesu publicznego.

Jakie obowiązki nakładać będzie na pracodawców dyrektywa?

Przede wszystkim, pracodawcy zobowiązani będą do ustanowienia wewnętrznych procedur zgłaszania naruszeń, zapewniając poufność osobie zgłaszającej oraz ochronę przed wglądem w zgłoszenia osób nieuprawnionych. Pracodawca będzie zobowiązany także wskazać osobę lub dział, uprawniony do rozpatrywania otrzymanych zgłoszeń wraz ze wskazaniem czasu rozpatrzenia zgłoszenia i zawiadomienia zgłaszającego o wynikach przeprowadzonych działań (maksymalnie 3 miesiące). Pracodawca będzie zobowiązany do zapewnienia różnorodnych sposobów dokonywania zgłoszenia naruszeń (np. w formie pisemnej, elektronicznej, telefonicznej). Pracodawca zobowiązany będzie także do jasnego oraz łatwego dostępu do informacji związanych z procedurą dokonywania zgłoszenia. Fakultatywnie, możliwe będzie również powołanie tzw. „osoby zaufania”, do której zgłaszający będą mogli występować o uzyskanie poufnej porady.

Jakie środki ochrony unijny prawodawca przewidział dla sygnalisty?

Po pierwsze, dyrektywa przewiduje zasadę odwróconego ciężaru dowodowego. Oznacza to, że to pracodawca będzie musiał wykazać, iż działania wymierzone w pracownika - sygnalistę, nie stanowią formy represji za zgłoszenie przez niego naruszenia. Prawodawstwo państw członkowskich ma wykluczyć możliwości zawieszenia, zwolnienia, degradacji lub wstrzymania awansu w stosunku do zgłaszającego. Zabroniona ma być między innymi zmiana miejsca wykonywania pracy, obniżenie pensji lub zmiana godzin pracy czy pozbawienie możliwości wzięcia udziału w szkoleniach.  W projekcie dyrektywy szczegółowo wymienione zostały działania, których podjęcie przez pracodawcę będzie oznaczało zastosowanie negatywnych konsekwencji w stosunku do zgłaszającego. Przy czym należy pamiętać, iż jest to katalog otwarty, tak więc jako naruszenie praw sygnalisty, mogą zostać uznane także inne działania pracodawcy.

Jak do tej idei przystają polskie przepisy ?

W przypadku uchwalenia proponowanych przepisów, konieczna będzie zmiana polskich przepisów. Do tej pory, polski ustawodawca nie zdecydował się na kompleksową regulację prawną dotyczącą sygnalistów. Brak takiej regulacji jest zjawiskiem powszechnym w prawodawstwach państw członkowskich. Do tej pory tylko nieliczne kraje takie jak Francja, Włochy czy Litwa, posiadają jednolity system ochrony. Z tego względu wprowadzenie odpowiednich regulacji na szczeblu unijnym należy uznać za w pełni uzasadnione.

Aleksandra Sieradzka, Kancelaria Prawna Renata Urowska i Wspólnicy sp.k.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Główny Inspektor Pracy: Praca zdalna może wpływać na wydajność pracowników

Do Państwowej Inspekcji Pracy nie wpływa wiele skarg w związku z pracą zdalną. Zdaniem Głównego Inspektora Pracy, w praktyce najlepiej sprawdza się praca zdalna okazjonalna. Praca zdalna może wpływać na wzrost wydajności pracowników.

ZUS: ponad 1,1 mln cudzoziemców (w tym 771 tys. obywateli Ukrainy) płaci polskie składki na ubezpieczenia społeczne

Na koniec czerwca 2024 roku do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. W ciągu miesiąca przybyło ich blisko 10 tys. a od 2008 roku ponad 1 mln 140 tys. Takie dane podał 24 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Awaria uniemożliwiająca wykonywanie pracy, a wynagrodzenie pracownika

Awaria w miejscu pracy może skutecznie uniemożliwić wykonywanie obowiązków zawodowych, stając się poważnym problemem zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Niespodziewane problemy techniczne, takie jak przerwy w dostawie prądu, awarie sprzętu komputerowego, czy problemy z infrastrukturą, mogą prowadzić do przestojów i zakłóceń w normalnym funkcjonowaniu firmy. W artykule omówimy, jakie prawa przysługują pracownikom w przypadku wystąpienia awarii i jakie obowiązki mają pracodawcy w takich sytuacjach.

Jakie prawa ma pracownik niepełnosprawny?

Pracownikom niepełnosprawnym przysługują dodatkowe uprawnienia w miejscu pracy. Uprawnienia te przysługują od dnia złożenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.

REKLAMA

Jedno świadczenie w całości +15% drugiego (po zmarłym małżonku albo własnego). Rada Ministrów: wypłata renty wdowiej od 1 lipca 2025 r.

Na posiedzeniu 23 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła kierunkowo stanowisko dotyczące obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej.

Ponad milion ubezpieczonych cudzoziemców w ZUS. Ich liczba stale rośnie

Rzecznik prasowy ZUS Paweł Żebrowski poinformował, że na koniec czerwca bieżącego roku, do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. Pierwsze miejsce zajmują cudzoziemcy pochodzący z Ukrainy. 

Komu przysługuje darmowe sanatorium 2024 i 2025 r.?

Istnieje pewna grupa osób, którym przysługuje całkowicie darmowe sanatorium w 2024 r. i w 2025 r. Co więcej, można też skorzystać z bezpłatnej rehabilitacji leczniczej w ramach ZUS. Co ważne, osoba, która przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale w trakcie kontroli L4 orzecznik stwierdzi potrzebę rehabilitacji leczniczej, także może skorzystać z bezpłatnego wyjazdu. 

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

REKLAMA

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie. Jakie zmiany zaproponował rząd?

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

REKLAMA