Kategorie

Czy pracę przy usuwaniu awarii należy wliczać do okresu, na jaki można powierzyć pracownikowi wykonywanie innej pracy

Katarzyna Wrońska-Zblewska
Jednej z naszych pracownic chcemy powierzyć wykonywanie innej pracy niż wynikająca z umowy o pracę, na okres 3 miesięcy na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu pracy (skierowanie do innej pracy bez zmiany umowy o pracę). W tym roku pracownica przez tydzień uczestniczyła w akcji ratunkowej w związku z awarią, jaka miała miejsce w naszym zakładzie. Cała załoga pomagała przy porządkowaniu magazynów firmy, które zostały zalane. Czy czas, w którym ta pracownica wykonywała inną pracę, niż określona w umowie, w związku z akcją ratowniczą, należy zaliczyć do limitu 3 miesięcy powierzenia innej pracy na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu pracy?

Praca wykonywana w związku z prowadzeniem akcji ratunkowej nie podlega limitom i ograniczeniom wynikającym z art. 42 § 4 Kodeksu pracy, choćby nawet czynności wykonywane w ramach takiej pracy były inne niż określone w umowie o pracę pracownika.

UZASADNIENIE

Reklama

Pracodawca w przypadkach uzasadnionych jego potrzebami ma prawo do powierzenia pracownikowi innej pracy niż określona w umowie o pracę. O tym, jakie sytuacje będą uzasadniały powierzenie pracownikowi innej pracy, decyduje pracodawca. Przy czym przeważnie będą to zdarzenia nagłe, których nie można było wcześniej przewidzieć, a które w znaczącym stopniu dezorganizują pracę w zakładzie. Takie powierzenie następuje na podstawie polecenia służbowego i nie wymaga zmian w umowie o pracę pod warunkiem, że wykonywanie innej pracy niż umówiona nie będzie trwało dłużej niż 3 miesiące w danym roku kalendarzowym (art. 42 § 4 Kodeksu pracy).

Powierzając inną pracę pracodawca musi ponadto zadbać, aby nowa praca odpowiadała kwalifikacjom danego pracownika i nie powodowała obniżenia jego dotychczasowego wynagrodzenia. W przeciwnym przypadku pracodawca naraża się na konieczność wypłaty odszkodowania pracownikowi (wyrok SN z 4 grudnia 1997 r., I PKN 418/97, OSNP 1999/2/44). Powierzona praca powinna odpowiadać pracownikowi nie tylko pod względem wykształcenia, posiadanego doświadczenia zawodowego, potrzebnych do jej wykonywania umiejętności oraz właściwości psychofizycznych. Musi także być dla niego odpowiednia ze względu na jego stan zdrowia (wyrok SN z 4 października 2000 r., I PKN 61/00, Pr. Pracy 2001/5/33).

Reklama

Natomiast prowadzenie akcji ratunkowej w celu zabezpieczenia lub ocalenia firmowego mienia (np. pomieszczeń zakładu pracy, surowców do produkcji, gotowych wyrobów oczekujących na transport do klientów, firmowych samochodów, maszyn, sprzętu, dokumentów itp.) oraz praca wykonywana w związku z taką akcją nie podlegają limitom i ograniczeniom przewidzianym dla pracy powierzanej w trybie art. 42 § 4 Kodeksu pracy.

W przeciwieństwie do powierzenia innej pracy na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu pracy, obowiązek wykonywania pracy (również innej niż określona w umowie o pracę) w razie akcji ratunkowej wynika z pracowniczego obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy oraz obowiązku ochrony jego mienia (art. 100 § 2 Kodeksu pracy). Szczególna sytuacja, jaką jest prowadzenie akcji ratunkowej, uprawnia pracodawcę do wydawania pracownikom poleceń dotyczących pracy, zgodnych z przepisami prawa, lecz niekoniecznie zgodnych z treścią zawartych umów o pracę, w szczególności w zakresie rodzaju wykonywanej pracy.


PRZYKŁAD

W budynku, w którym siedzibę ma firma transportowa, nastąpiła awaria instalacji wodnej, w wyniku czego woda zaczęła zalewać pomieszczenia firmy. Pracodawca polecił swoim pracownikom – 2 pracownicom biurowym i 8 kierowcom – zabezpieczenie dokumentów firmy oraz sprzętu komputerowego i przeniesienie ich do sąsiedniego budynku, w którym firma wynajmuje magazyn. Takie polecenie jest uzasadnione szczególną sytuacją, chociaż nie jest zgodne z zawartymi z tymi pracownikami umowami o pracę.

Przepisy nie określają warunków, jakim powinna odpowiadać praca w czasie akcji ratunkowej. W tym zakresie przepisy ograniczają się jedynie do wskazania celu takiej akcji, którym jest ochrona życia lub zdrowia ludzkiego, ochrona mienia lub środowiska, usunięcie awarii, oraz do kwestii związanych z czasem takiej pracy (m.in. dopuszcza nielimitowaną pracę nadliczbową, naruszenia norm odpoczynku dobowego i tygodniowego, pracę nocną czy pracę w niedzielę lub święto). W praktyce taka praca może być wykonywana do skutku, tj. do chwili zakończenia akcji ratunkowej, a pracownicy powinni wykonywać wszystkie niezbędne czynności i realizować konieczne polecenia pracodawcy. Ograniczeniem takiej pracy jest uprawnienie pracownika, pod pewnymi warunkami, do powstrzymania się od wykonywania pracy lub nawet do oddalenia się z miejsca pracy w sytuacji, gdy warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia (art. 210 § 1 i 2 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to jednak pracowników, których obowiązkiem pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.

WAŻNE!

Pracownicy, do których obowiązków pracowniczych należy ratowanie życia ludzkiego lub mienia, nie mogą odmówić wykonywania pracy nawet wówczas, gdy warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla ich życia i zdrowia.

Zważywszy na wyjątkowe okoliczności takiej sytuacji trudno byłoby ograniczyć nie tylko czas pracy (np. trakcie akcji pracownicy muszą nagle zakończyć wszystkie prace, ponieważ przekroczyli limity pracy nadliczbowej), ale i jej rodzaj (np. pracownicy mogą wykonywać jedynie prace zgodne z ich kwalifikacjami). W konsekwencji także trudno ograniczyć polecenia pracodawcy jedynie do poleceń zgodnych z zawartą umową o pracę (np. pracownicy nie mogą wykonywać żadnej innej pracy niż określona w umowie). Ponadto w praktyce konieczność prowadzenia akcji ratunkowej utrudnia lub nawet uniemożliwia analizę, czy dana praca, którą pracownik ma w tej chwili wykonać, jest zgodna z jego wykształceniem i doświadczeniem, a jest to warunek konieczny do powierzenia innej pracy na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu pracy.

Podstawa prawna

  • art. 42 § 4, art. 100 § 2, art. 132 § 2 pkt 2, art. 133 § 2, art. 151 § 1 pkt 1, art. 15110 pkt 1, art. 210 Kodeksu pracy.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?