Ten dzień jest świętem państwowym ale czy nowym dniem wolnym od pracy? Co z 11 lipca w 2026?

• Ten dzień jest świętem państwowym ale czy nowym dniem wolnym od pracy? Co z 11 lipca w 2026?
• Czy 11 lipca to święto?
• Dlaczego 11 lipca zostało świętem państwowym?
• Czy 11 lipca jest dniem wolnym od pracy?
• 11 lipca – wolne wyłącznie na wniosek pracownika
• Dlaczego nie każde święto państwowe oznacza dzień wolny?

Ten dzień jest świętem państwowym ale czy nowym dniem wolnym od pracy? Co z 11 lipca w 2026?

W roku 2026 r. wprawdzie 11 lipca przypada w sobotę, ale w ten dzień wiele osób pracuje. Stąd też pracownicy zaczęli się zastanawiać, czy ustanowienie tego dnia świętem państwowym oznacza jednocześnie dodatkowy dzień ustawowo wolny od pracy i czasami szansę na przedłużony weekend. W 2026 r. pracownicy mogliby odebrać bowiem święto wypadające w sobotę w inny dzień. Poniżej wyjaśniamy, czym jest to święto i jakie niesie za sobą konsekwencje.

Czy 11 lipca to święto?

Tak, ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o ustanowieniu 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2025 r., poz. 891) ustanawia 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Od wielu lat pojawiały się apele o to, by formalnie uczcić pamięć Polaków – ofiar ludobójstwa ze strony ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA na Kresach Wschodnich II RP w okresie 1939–1946. W tamtym czasie życie straciło ponad 100 tysięcy Polaków, przede wszystkim mieszkańców obszarów wiejskich. Szczyt mordów przypadł na lipiec 1943 roku.

Dlaczego 11 lipca zostało świętem państwowym?

Ustawa pełni funkcję symboliczną i nie generuje dodatkowych kosztów ani nowych obowiązków po stronie instytucji publicznych. Jej celem jest trwałe uhonorowanie pamięci ofiar oraz realizacja wieloletnich postulatów środowisk kresowych. W 2016 roku Sejm RP podjął uchwałę upamiętniającą ofiary, lecz nie miała ona rangi ustawy – nowy akt prawny wypełnia tę lukę. Jakie są społeczne skutki tej regulacji? Przede wszystkim:

• umacnianie pamięci historycznej i poczucia tożsamości narodowej,
• oficjalne uznanie cierpienia ofiar oraz ich bliskich,
• stworzenie ram do organizowania przedsięwzięć edukacyjnych i kulturalnych przez instytucje oraz społeczności lokalne – ze świadomością, że 11 lipca jest świętem państwowym.

Dochodziło do mordów bezpośrednio w świątyniach – między innymi w Porycku (dzisiejsza Pawliwka) i Kisielinie. Około 50 katolickich kościołów na Wołyniu spalono lub zburzono. Zbrodnie na Polakach cechowało niejednokrotnie skrajne okrucieństwo: ofiary palono żywcem, wrzucano do studni, posługiwano się siekierami i widłami, stosowano wymyślne tortury przed uśmierceniem; kobiety gwałcono. Historycy szacują, że samego 11 lipca mogło zginąć około 8 tysięcy Polaków – głównie kobiet, dzieci i osób starszych.

Atak UPA stanowił kulminację fali mordów i wypędzeń trwającej od początku 1943 r., w wyniku której na Wołyniu i w Galicji Wschodniej śmierć poniosło ok. 100 tys. Polaków. Za tę zbrodnię odpowiadają Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów – frakcja Stepana Bandery, podległa jej Ukraińska Powstańcza Armia oraz część ludności ukraińskiej biorąca udział w mordach na polskich sąsiadach. OUN-UPA określała swoje działania mianem „antypolskiej akcji" – termin ten ukrywał zamiar wymordowania i wypędzenia Polaków.

Czy 11 lipca jest dniem wolnym od pracy?

Nie, mimo statusu święta państwowego, 11 lipca nie jest dniem wolnym od pracy. Kancelaria Prezydenta wprost informuje: nowo ustanowione święto państwowe nie stanowi dnia ustawowo wolnego od pracy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 296).

11 lipca – wolne wyłącznie na wniosek pracownika

Osoba pragnąca uczestniczyć w uroczystościach organizowanych 11 lipca z okazji Narodowego Dnia Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA może oczywiście wziąć dzień wolny, jednak jest to indywidualna decyzja pracownika (np. urlop na wniosek), a nie wolne wynikające z ustawy o dniach wolnych od pracy.

Dlaczego nie każde święto państwowe oznacza dzień wolny?

Przede wszystkim dlatego, że świąt państwowych jest stosunkowo dużo i gdyby każde z nich wiązało się z wolnym dniem, konsekwencje finansowe dla państwa byłyby ogromne. Po drugie – nie każde święto państwowe musi automatycznie być dniem wolnym i jest to uzasadnione. Święto państwowe to uroczystość ustanowiona w celu upamiętnienia istotnych wydarzeń lub postaci historycznych. Natomiast dzień ustawowo wolny od pracy to taki, w którym pracownicy co do zasady nie pracują, zachowując prawo do wynagrodzenia. Bywa jednak, że oba statusy się pokrywają – przykładem jest 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja), będące jednocześnie świętem państwowym i dniem wolnym.