Płatne szkolenia dla pracowników

• Zmiany w KP w zakresie szkoleń dla pracowników
• Skąd wynikają zmiany w KP? 
• Obowiązek informacyjny pracodawcy o dostępie pracowników do szkoleń
• Szkolenia po zmianach w KP
• Czy czas szkolenia odbywanego poza normalnymi godzinami pracy pracownika wlicza się do czasu pracy?
• Korzystanie ze szkoleń nie może stanowić przyczyny zwolnienia
• Zaznajamianie nowych pracowników z obowiązkami
• Wykroczenie przeciwko prawo pracownika - szkolenia

Zmiany w KP w zakresie szkoleń dla pracowników

W dniu 23 marca 2023 r. Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks Pracy oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa). Ustawa wprowadza bardzo ważne zmiany w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 ze zmianami, dalej: KP), w szczególności dotyczące szkoleń dla pracowników. Ustawa wchodzi w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia. Jeżeli więc ogłoszenie nastąpi w najbliższym czasie, ustawa wejdzie w życie jeszcze w kwietniu 2023 r.

Skąd wynikają zmiany w KP? 

Do zmian musiało dojść na skutek wdrożenia do polskiego porządku prawnego postanowień dwóch dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE):

1) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej;

2) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE.

Zmiana związana ze szkoleniami pracowniczymi stanowi wdrożenie art. 13 dyrektywy 2019/1152. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku gdy na mocy prawa Unii lub prawa krajowego lub umów zbiorowych pracodawca zobowiązany był do zapewnienia pracownikowi szkolenia dla celów wykonywania pracy, do której został zatrudniony, szkolenie takie:

1) zapewnione zostało pracownikowi nieodpłatnie

2) liczyło się jako czas pracy

3) odbywało się w godzinach pracy (w miarę możliwości).

Te trzy przesłanki musiały być wprowadzone do polskiego porządku prawnego. 

Obowiązek informacyjny pracodawcy o dostępie pracowników do szkoleń

Zgodnie z nowymi przepisami rozszerzył się obowiązek informacyjny pracodawcy. Pracodawca zobowiązany jest informować pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej i to nie później niż w terminie 7 dni od dnia dopuszczenia pracownika do pracy o prawie pracownika do szkoleń, jeżeli pracodawca je zapewnia, w szczególności o ogólnych zasadach polityki szkoleniowej pracodawcy.

Szkolenia po zmianach w KP

DO KP został dodany przepis art. 94¹³, który wskazuje, że jeżeli:

obowiązek pracodawcy przeprowadzenia szkoleń pracowników niezbędnych do:

- wykonywania określonego rodzaju pracy

- lub pracy na określonym stanowisku

wynika z:

1) postanowień układu zbiorowego pracy

2) lub innego porozumienia zbiorowego

3) lub z regulaminu

4) albo przepisów prawa

5) lub umowy o pracę

6) oraz w przypadku szkoleń odbywanych przez pracownika na podstawie polecenia przełożonego

- szkolenia takie odbywają się na koszt pracodawcy oraz, w miarę możliwości, w godzinach pracy pracownika. 

Czy czas szkolenia odbywanego poza normalnymi godzinami pracy pracownika wlicza się do czasu pracy?

Tak, Czas szkolenia odbywanego poza normalnymi godzinami pracy pracownika wlicza się do czasu pracy.

Korzystanie ze szkoleń nie może stanowić przyczyny zwolnienia

Co istotne, korzystanie przez pracownika z uprawnień związanych ze szkoleniami nie może stanowić:

• przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę
• lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę
• przyczyny uzasadniającej przygotowanie do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy bez wypowiedzenia
• albo przyczyny zastosowania działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem umowy o pracę.

Zaznajamianie nowych pracowników z obowiązkami

Na pracodawcy ciąży obowiązek zaznajamiania pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami. Oczywiście podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest również zaznajamianie pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac. Pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy. Powyższe ma miejsce na początku zatrudnienia i związane jest z przeszkoleniem przygotowującym do świadczenia pracy.

Co ważne, wykonanie obowiązku pracodawcy zaznajamiania pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków i sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach nie może jednak polegać na zobowiązaniu pracownika w regulaminie pracy do zapoznawania się z innymi regulaminami, instrukcjami i przepisami obowiązującymi na jego stanowisku pracy (por. wyr. SN z 29.5.2007 r., II PK 317/06). Aktualnie obowiązujące przepisy nie doprecyzowują kiedy mają się odbywać szkolenia, czy są płatne i czy czas szkolenia odbywanego poza normalnymi godzinami pracy pracownika wlicza się do czasu pracy.

Polecamy: „Kodeks pracy 2023. Praktyczny komentarz z przykładami”. Książka z aktualizowanym serwisem online 

Wykroczenie przeciwko prawo pracownika - szkolenia

Ustawodawca dodał w katalogu wykroczeń przeciwko prawo pracownika, postanowienia dot. tego, że jeżeli pracodawca narusza przepisy dotyczące pokrywania przez pracodawcę kosztów szkoleń, o którym mowa w art. 94¹³ KP podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.