Kategorie

Obowiązek wykonania badań sanitarno-epidemiologicznych

Donata Hermann-Marciniak
Specjalistka z zakresu Prawa Pracy. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Obowiązek wykonania badań sanitarno-epidemiologicznych/fot.Fotolia
Obowiązek wykonania badań sanitarno-epidemiologicznych/fot.Fotolia
Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych przeprowadza się u uczniów, studentów, doktorantów kształcących się do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby oraz u osób podejmujących lub wykonujących prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

W związku z koniecznością uzyskania zdolności do wykonywania prac przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, lekarz wydaje stosowne orzeczenie lekarskie. Nie obowiązują już przepisy zobowiązujące do posiadania książeczki do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Reklama

Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wiąże się z koniecznością podjęcia wielopoziomowych działań po stronie pracodawcy, które zostały wyraźnie wskazane przepisami Kodeksu pracy (m.in. w art. 94 ust. 4, art. 207 Kodeksu pracy).

Jednym z obowiązków pracodawcy w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy jest kierowanie pracownika na badania profilaktyczne, które obejmują badania wstępne, badania okresowe i badania kontrolne. Pracodawca jest również zobowiązany do tego aby pracownik nie został dopuszczony do pracy bez ważnego orzeczenia lekarskiego.

Redakcja poleca: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Warto pamiętać, że na mocy odrębnych przepisów, pracownik podlega obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym, jeśli podejmuje pracę, przy której wykonywaniu istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

Badania sanitarno-epidemiologiczne

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej u.z.l.) pracownicy podejmujący lub wykonujący prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, podlegają obowiązkowo badaniom sanitarno-epidemiologicznym.

Ponadto zgodnie z Ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia, osoby pracujące, które w ramach powierzonych obowiązków mają styczność z żywnością, również podlegają obowiązkowo badaniom do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Reklama

Badania sanitarno-epidemiologiczne przeprowadzają lekarze podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarze wykonujący zadania służby medycyny pracy. Po przeprowadzeniu niezbędnych badań, lekarz wydaje orzeczenie lekarskie w dwóch egzemplarzach, dla pracownika i pracodawcy lub osoby zlecającej wykonanie badań.

Orzeczenie lekarskie stwierdza zdolność do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby lub czasowe bądź trwałe przeciwwskazania do wykonywaniu tego typu prac.

Koszt badań

Zarówno koszt badań profilaktycznych jak i badań do celów sanitarno-epidemiologicznych pokrywa pracodawca. Kwestia ponoszenia opłat za badania profilaktyczne została uregulowana w art. 229 § 6 Kodeksu pracy. Na mocy tego przepisu wspomniane badania przeprowadzane są na koszt pracodawcy. Pracodawca ponadto ponosi inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.

Zgodnie z art. 8 ust. 4  u.z.l. koszty badań sanitarno-epidemiologicznych są finansowane przez pracodawcę lub zlecającego wykonanie prac.

Książeczka do celów badań sanitarno-epidemiologicznych

Mimo, że od 2012 r. nie funkcjonują przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań do celów sanitarno-epidemiologicznych, to nadal istnieje przekonanie o konieczności wydawania książeczek sanitarno-epidemiologicznych, posiadania książeczek przez pracowników i zapisywania wyników badań w książeczkach.

Książeczka wydawana dla celów sanitarno-epidemiologicznych funkcjonowała przez kilka lat i zdążyliśmy się już do niej przyzwyczaić, była również bardzo praktyczna gdyż zawierała wszystkie wyniki badań koniecznych do wydania orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia  lub choroby zakaźnej na inne osoby.

Konieczność posiadania książeczki do celów sanitarno-epidemiologicznych, w aktualnym stanie prawnym, nie została uregulowana w żadnym akcie prawnym.

Uchylone zostało funkcjonujące od 2006 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań do celów sanitarno-epidemiologicznych. Lekarz był zobowiązany wpisywać wyniki wykonywanych badań laboratoryjnych oraz treść orzeczenia lekarskiego do książeczki badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych. Wzór książeczki badań do celów sanitarno-epidemiologicznych określał załącznik nr 2 do wspomnianego rozporządzenia.

W aktualnym stanie prawnym, na mocy przepisów u.z.l., lekarz jest zobowiązany jedynie do wydania orzeczenia lekarskiego o zdolności lub przeciwwskazaniach do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby. Treść orzeczenia lekarskiego wpisywana jest do karty badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych.

Ponadto należy zauważyć, że książeczka dla celów sanitarno-epidemiologicznych nie funkcjonuje jako dokument medyczny w myśl przepisów Rozporządzenia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.

Dołącz do nas na Facebooku!

Osoby zatrudnione na innej podstawie niż stosunek pracy

Zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu pracy, przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracownika, w tym poddawanie się wstępnym, okresowym, kontrolnym badaniom oraz innym zaleconym badaniom lekarskim, ciąży również na osobach fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, a także na osobach prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą, w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub inny podmiot organizujący pracę.

W związku ze specyfiką wykonywanych prac, zlecający prace może zobowiązać, np. zleceniobiorcę do posiadania aktualnego orzeczenia lekarskiego z przeprowadzonego badania lekarskiego do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Ponadto, zleceniodawca może obciążyć zleceniobiorcę kosztami tych badań.

W umowie zlecenia lub każdej inne umowie potwierdzającej rodzaj i zakres wykonywanej pracy, warto wprowadzić zapisy zobowiązujące „pracownika” do posiadania aktualnych badań lekarskich oraz konieczności poniesienia kosztów tych badań.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U.2013.947 j.t.)

- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U.2015.594 j.t. )

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2014.1502 j.t.)

- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U.2014.177 j.t.)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.