Ważna zmiana Kodeksu pracy. Pracodawcy ochronią pracowników przed substancjami szkodliwymi dla funkcji seksualnych i płodności

• Publikacja ustawy w Dzienniku Ustaw
• Na czym polega nowelizacja
• Wejście w życie nowelizacji

Publikacja ustawy w Dzienniku Ustaw

W Dzienniku Ustaw pod poz. 878 została opublikowana ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy.

Nowelizacja Kodeksu pracy ma na celu dostosowanie polskiego prawa do przepisów UE. Dzięki niej możliwe będzie pełne wdrożenie do polskiego systemu prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/431 z dnia 9 marca 2022 r. zmieniającej dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy.

Dyrektywa rozszerza wykaz szkodliwych czynników o substancje reprotoksyczne, czyli szkodliwe m.in. dla płodności i funkcji seksualnych kobiet i mężczyzn. Chodzi tu m.in. o toluen, styren, etoksyetanol, nitrobenzen, tlenek węgla, bisfenol A, estry kwasu ftalowego i o niektóre metale. Substancje te występują przede wszystkim przy produkcji i stosowaniu pestycydów, produkcji i przetwórstwie tworzyw sztucznych, w przemyśle gumowym, farmaceutycznym, metalurgicznym, kosmetycznym. Występują także w budownictwie, w placówkach ochrony zdrowia, w zakładach fryzjerskich, kosmetycznych i warsztatach samochodowych.

Na czym polega nowelizacja

Nowelizacja dotyczy art. 222 Kodeksu pracy. Obecnie przepis ten reguluje obowiązki pracodawców w przypadku zatrudniania pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Ponadto na podstawie art. 222 § 3 Kodeksu pracy wydane jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 156). 

Po wejściu w życie nowelizacji zawarty w art. 222 Kodeksu pracy katalog szkodliwych substancji zostanie rozszerzony o substancje reprotoksyczne. W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, pracodawca będzie zobowiązany zastępować je mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosować inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

Taka zmiana pozwoli na wydanie rozporządzenia przez ministra zdrowia, umożliwiając wdrożenie przepisów dyrektywy 2022/431 oraz objęcie ochroną pracowników pracujących również w narażeniu na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu reprotoksycznym. 

Wejście w życie nowelizacji

Nowelizacja Kodeksu pracy wejdzie w życie 29 czerwca 2024 r.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze, czyli rozporządzenie w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, zachowuje moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie znowelizowanego art. 222 Kodeksu pracy. Nie może to jednak trwać dłużej niż do 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy.