REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umowa na zastępstwo

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Umowa na zastępstwo
Stosunek pracy
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czy warto iść do pracy na zastępstwo? Co daje umowa na zastępstwo? Jak długo można mieć umowę na zastępstwo? Ile dni urlopu na umowie na zastępstwo? Ile wynosi okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo? To najczęstsze pytania osób, które mają podjąć zatrudnienie w tej formie.
rozwiń >

Umowa na zastępstwo - formalnie nie ma takiego rodzaju umowy - to umowa na czas określony

Umowa na zastępstwo została wprowadzona do Kodeksu pracy w 2002 r. jednak po jakimś czasie została usunięta i niejako "wchłonięta" przez umowy na czas określony jako jej rodzaj (podtyp). Oczywiście pomimo tego można zawierać umowy na zastępstwo i mają one moc prawną. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP) nie znajdziemy jednak wiele przepisów na temat tej umowy. Umowa na zastępstwo powinna być zawarta na piśmie, z określeniem: stron stosunku pracy, rodzaju pracy, zakresu zastępstwa, wynagrodzenia, czasu pacy.

Autopromocja

Czy warto iść do pracy na zastępstwo? Co daje umowa na zastępstwo? 

Ważne
BRAK STABILNOŚCI ZATRUDNIENIA

 Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu: ten typ umowy wiąże się z najmniejszą stabilizacją zatrudnienia. Pracownik bowiem od początku jej zawarcia liczy się z tym, że jego zatrudnienie zakończy się wraz z powrotem osoby, którą zastępuje. Pracownik, który został zatrudniony na zastępstwo, wykonuje swoje obowiązki niejako „przez chwilę”, ponieważ kiedy wróci jego poprzednik, musi „oddać”, czy raczej „przekazać” swój etat.

Jeżeli komuś zależy na pewnym, stabilnym zatrudnieniu to nie warto zawierać umowy na zastępstwo, ale jeżeli tylko czasowo szuka się zatrudnienia i warunki pracy odpowiadają, to oczywiście, że warto.

Wady umowy na zastępstwo - najmniej stabilna forma zatrudnienia. 

Można powiedzieć, że umowa na zastępstwo jest przeciwieństwem umowy na czas nieokreślony, która daje gwarancję zatrudnienia i trwanie stosunku pracy, ponieważ nie ma terminu jej zakończenia. Często, w przypadku umowy na zastępstwo czas jej zakończenia nie jest znany w chwili jej zawierania. Skąd to wynika? Z tego, że umowy na zastępstwo są zwykle zawierane w celu zastępstwa pracownika, który: jest na zwolnieniu lekarskim, udał się na urlop bezpłatny, korzysta z urlopu macierzyńskiego czy wychowawczego. Często moment, kiedy dana osoba wróci z pracy, którą się zastępuje - nie jest jasno sprecyzowany. W tego typu umowach nie określa się jej terminu końcowego, poprzez wskazanie konkretnej daty, a podaje się, że umowa kończy się w momencie powrotu do pracy zastępowanego pracownika. W rubryce okres trwania umowy warto wskazać: „do czasu powrotu zastępowanego pracownika XYZ (dane zastępowane pracownika)”.

Przykład
ZASTĘPSTWO PRACOWNIKA, KTÓRY ZASTĘPUJE JUŻ INNEGO PRACOWNIKA - czyli np. zastępczyni zaszła w ciąże i trzeba ją zastąpić. Co zrobić?

Warto jednak wiedzieć, że umowa na zastępstwo nie musi zawierać nazwisk zastępowanych pracowników i powodu ich zastępowania, lecz może ograniczać się do wskazania przyczyny, dla której została zawarta, czyli konieczności zastępstwa nieobecnego pracownika. Niemniej jednak w praktyce zdarza się też tak, że zastępczyni zachodzi w ciążę i jest długotrwale nieobecna. Wówczas to na jej miejsce zatrudniana jest kolejna osoba. Może więc dojść do pewnego paradoksu, szczególnie jeżeli pierwszy zastępowany pracownik wróci a drugi już nie. Zatem brak podania imienia i nazwiska mógłby powodować problem w ustaleniu, która umowa o pracę na zastępstwo została rozwiązania w razie zakończenia usprawiedliwionej nieobecności tylko jednego spośród kilku nieobecnych, zastępowanych pracowników lub byłoby utrudnione ustalenie, co dzieje się z poszczególnymi pracownikami, w razie zmian w strukturach organizacyjnych pracodawcy, np. w razie likwidacji stanowiska pracy (zob. Komentarz do KP, I. Jaroszewska-Ignatowska).

Nadużywanie zawierania umów na zastępstwo

Niedopuszczalne jest zawarcie umowy na czas zastępstwa pracownika, który nie był nieobecny w pracy, a wykonywał jedynie powierzoną mu przez pracodawcę inną pracę. Dopuszczenie możliwości zawierania umów na zastępstwo w takich przypadkach oznaczałoby bardzo duże możliwości nadużywania tych umów. O ich zawarciu, jak w szczególności rozwiązaniu mógłby decydować dowolnie pracodawca przesuwając pracowników do wykonywania innych prac oraz o ich powrocie na wcześniej zajmowane stanowisko.

Umowa na zastępstwo a ciąża

Jeżeli kobieta planuje zajść w ciąże nie powinna zawierać umowy zastępstwo. Szczególnie jeżeli chce uzyskać ochronę prawno-pracowniczą i ubezpieczeniową (zasiłki z ZUS). Przy tego typu umowie nie otrzyma jej. „Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu”. Reguła ta nie ma jednak zastosowania do umów na zastępstwo (art. 177 § 31 KP). Czyli jeżeli kobieta w ciąży ma zawartą umowę na zastępstwo na jakiś czas, to po upływie tego czasu, umowa nie przedłuży się do dnia porodu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pracownica pracująca na zastępstwie ma prawo do urlopu macierzyńskiego i wychowawczego jednak tylko do końca trwania umowy o pracę.

Jak długo można mieć umowę na zastępstwo?

Nie ma limitów, ponieważ do umowy na zastępstwo nie stosuje się reguł, że: okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech. Czyli umowa na zastępstwo może być zawierana wielokrotnie czy też raz i na długi czas, nawet na kilka lat (do czasu aż nie wróci zastępowany pracownik). Można być permanentnie (stale) na zastępstwie i co jakiś czas zastępować innych pracowników.

Okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo 

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na zastępstwo (tak jak przy umowie zawartej na czas nieokreślony i określony) jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
1) 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
2) 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;
3) 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Ponadto umowę na zastępstwo można rozwiązać na mocy porozumienia stron, jak i bez zachowania okresu wypowiedzenia - to prawo przysługuje zarówno pracownikowi jak i pracodawcy.

Ile dni urlopu na umowie na zastępstwo? 

Pracownik, który ma zawartą umowę na zastępstwo ma takie same prawa jak pracownicy, którzy mają zawarty inny rodzaj umowy, czyli ma prawo do 20 dni, jeżeli staż jego pracy jest krótszy niż 10 lat, a gdy jest dłuższy, wówczas ma prawo do wykorzystania 26 dni urlopu.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Płaca minimalna 2025 r. zostanie określona na starych zasadach. Data zbliża się wielkimi krokami

Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że płaca minimalna w 2025 r. zostanie określona na starych zasadach. Jeśli chodzi o kolejne lata, to jej wysokość określi już ustawa o minimalnym wynagrodzeniu, które ma wejść w życie w listopadzie br.

2000 zł bezzwrotnego wsparcia, dofinansowanie wynagrodzeń i odroczenie terminu płatności składek. Poszkodowani przedsiębiorcy z Marywilskiej zgłaszają się do ZUS po pomoc

Pożar centrum przy ul. Marywilskiej pochłonął biznesy wielu kupców. Od czwartku zgłaszają się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po pomoc.

Będą nowe świadczenia dla rodziców. Brakuje tylko podpisu prezydenta

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka "Aktywny rodzic" na ostatniej prostej. Brakuje tylko podpisu prezydenta.

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron - WZÓR PISMA

Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę jest jednym ze sposobów rozwiązania stosunku pracy. Ten sposób zakończenia zatrudnienia jest najmniej sformalizowany i dzięki temu najbardziej wygodny.

REKLAMA

Wynagrodzenie lekarzy: Wkrótce będzie podwyżka. Ile i dla kogo?

Zwiększy się wynagrodzenie lekarzy odbywających specjalizację w ramach rezydentury. W ministerstwie zdrowia trwają prace nad nowym rozporządzeniem.

Urlop rodzicielski dla rodziców wcześniaków na nowych zasadach stanie się faktem?

Ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej przygotowało projekt ustawy wydłużającej urlopy macierzyńskie. Nowe przepisy będą dotyczyć rodziców wcześniaków i dzieci hospitalizowanych po narodzinach.

Zasiłek macierzyński. Od czego zależy wysokość zasiłku i okres jego pobierania

Zaprzestanie pracy na wiele tygodni, by zająć się opieką nad dzieckiem, to dla wielu rodziców duże wyzwanie finansowe. Na jakie wsparcie z ZUS mogą liczyć ubezpieczone mamy, tuż po urodzeniu dziecka?

Skrócenia czasu pracy. Kiedy? Czy uda się w 2024 r.?

35 godzin czy 4 dni pracy w tygodniu? Trwa dyskusja nad skróceniem tygodnia pracy. Kiedy zmiany mogą wejść w życie? Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, chce, żeby zmiany weszły w życie jeszcze w tej kadencji Sejmu.

REKLAMA

31 maja mija termin składania zaświadczeń do ZUS dla osób, które dorabiają do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego

Do 31 maja osoby, które dorabiają do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, muszą dostarczyć do ZUS-u zaświadczenie o osiągniętych przychodach za okres od 1 marca 2023 r. do 29 lutego 2024 r. Informacja o przychodach jest niezbędna, aby ZUS mógł ustalić, czy wypłacał świadczenie w prawidłowej wysokości.

Dziemianowicz-Bąk: Proponujemy, żeby minimalne wynagrodzenie wynosiło 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Ustalanie wysokości wynagrodzenia minimalnego na nowych zasadach

Zmienią się zasady ustalania wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zmiana będzie zgodna z dyrektywą unijną w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej.

REKLAMA