Międzypokoleniowe zespoły w erze nowych technologii. Jak współpracować skutecznie?

• Praca w przemyśle oczami najmłodszych pracowników
• Siła zespołów wielopokoleniowych
• Aby praca była przyjemniejsza

Praca w przemyśle oczami najmłodszych pracowników

Przedstawiciele pokolenia Z aspirują, podobnie jak każde nowe pokolenie, do satysfakcjonującej pracy, ścieżki kariery dającej możliwość rozwoju, okazji do inspirowania innych oraz dobrych relacji ze współpracownikami.

Ci młodzi ludzie dorastali w otoczeniu nowoczesnych technologii, zarówno w domu, jak i w szkole, więc tego samego oczekują od miejsca pracy. Dla pracodawców oznacza to potrzebę inwestowania w rozwiązania, które będą łatwe w obsłudze, a przede wszystkim usprawnią pracę. Jeśli czynności wykonywane przez pracowników pierwszej linii są zdigitalizowane, zautomatyzowane i inteligentne, znacznie więcej czasu można przeznaczyć na sprzyjającą rozwojowi pracę kreatywną.

Badanie McKinsey wykazało, że choć przedstawiciele pokolenia Z są otwarci na pracę w przemyśle wytwórczym, to zależy im przede wszystkim na środowisku zorientowanym na człowieka, a nie maszyny. Ponadto badacze wskazują, że wynagrodzenie ma dla pokolenia Z mniejsze znaczenie niż poczucie sensu wykonywanej pracy, elastyczność oraz możliwości awansu zawodowego.

Jedno z badań sektora produkcyjnego autorstwa firmy Zebra wskazuje, że sześciu na dziesięciu liderów przemysłu przyznaje, że priorytetem w ich organizacji są: stały rozwój pracowników (61% w Europie, 65% globalnie), przekwalifikowanie i podnoszenie kompetencji (66% w Europie, 65% globalnie) oraz rozwój ścieżek kariery (63% w Europie, 62% globalnie) . Warto podkreślić, że pokolenie Z w większym stopniu wykazuje potrzebę zachowania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, a także ceni rozwój kompetencji miękkich, takich jak komunikacja, umiejętność słuchania, współpraca i odporność.

Infor.pl: Jakie umiejętności cyfrowe są obecnie najbardziej poszukiwane w branży – i w jaki sposób pokolenie Z wnosi je do zespołów?

Andy Zosel: Blisko trzy czwarte liderów przemysłu wytwórczego (71% w Europie, 73% globalnie) planuje inwestować w przekwalifikowanie pracowników, aby zwiększyć ich kompetencje w zakresie korzystania z danych i technologii. Dla siedmiu na dziesięciu (62% w Europie, 70% globalnie) decydentów jest to jeden z kluczowych kierunków rozwoju. Potrzeba podnoszenia, a nawet zmiany kwalifikacji wynika częściowo z możliwości, jakie stwarza sztuczna inteligencja – 54% producentów w Europie (61% globalnie) oczekuje, że AI stanie się czynnikiem wzrostu do 2029 roku.

Na znaczeniu zyskują kompetencje w zakresie jakości, integracji i zarządzania danymi, ponieważ rzetelne dane są niezbędne do trenowania, testowania i wdrażania rozwiązań opartych na AI. Wciąż jednak istnieje wiele wyzwań związanych z danymi biznesowymi – liczni właściciele, różnorodne formaty i miejsca przechowywania, nieaktualne, zduplikowane czy błędne informacje, a także niewystarczające procesy pozyskiwania i zarządzania danymi w czasie rzeczywistym.

Nie mniej ważne są kompetencje związane bezpośrednio ze sztuczną inteligencją. W przypadku części organizacji – zwłaszcza firm technologicznych – obejmują one wiedzę z zakresu analizy danych i inżynierii oprogramowania, wykorzystywaną do tworzenia własnych rozwiązań AI. W przypadku innych przedsiębiorstw kluczowe kompetencje związane z AI będą dotyczyły identyfikowania przypadków użycia, pozyskiwania rozwiązań AI od partnerów, zarządzania projektami AI oraz szkolenia pracowników w tym obszarze.

Jak przebiega transformacja cyfrowa w przemyśle i co młodsze pokolenie może wnieść w tej dziedzinie?

Transformacja cyfrowa przebiega w różnym tempie. Część branż jest bardziej zaawansowana, inne dopiero nadrabiają zaległości. Niektóre firmy dysponują większymi zasobami i wiedzą specjalistyczną, dzięki czemu mogą szybciej przeprowadzić bardziej zaawansowaną digitalizację. Co ciekawe, nawet w ramach jednej organizacji tempo rozwoju może się różnić w zależności od działu. W przypadku każdej firmy produkcyjnej celem cyfryzacji jest jednak to samo: inteligentne, zautomatyzowane operacje, lepsza komunikacja między pracownikami i przepływem pracy oraz większa widoczność aktywów firmy, zapasów i łańcuchów dostaw.

Transformacja cyfrowa to zarówno szansa, jak i odpowiedzialność dla wielu zespołów i działów, w których pracują osoby w różnym wieku. Dlatego tak ważne są kompetencje – komunikacja, słuchanie i współpraca. Pokolenia, które dopiero wchodzą na rynek pracy mogą wnieść do organizacji zewnętrzną perspektywę i spojrzeć na wiele spraw świeżym okiem. Ważne jednak, by towarzyszyło temu słuchanie i uczenie się od bardziej doświadczonych kolegów. Niemniej, młodzi pracownicy wnoszą otwartość na nowe sposoby pracy i nowe technologie, bez bagażu utrwalonych przez lata procesów, narzędzi i sposobu myślenia.

Siła zespołów wielopokoleniowych

Czy możliwe jest skuteczne połączenie doświadczenia starszych pracowników z wiedzą techniczną młodszych? Jak można to osiągnąć?

Zdecydowanie tak, choć wymaga to otwartego podejścia. W wielu branżach spotykamy zarówno starszych, bardziej doświadczonych pracowników posiadających wiedzę techniczną, jak i młodszych z cennym doświadczeniem, którym mogą się podzielić z innymi. Nowe oprogramowanie, metody trenowania modeli sztucznej inteligencji czy innowacyjne podejścia do projektowania rozwiązań automatyzacyjnych muszą być łączone z doświadczeniem biznesowym. Trzeba odpowiedzieć na pytania: czy dane rozwiązanie eliminuje konkretny problem? Czy da się je skalować? Czy klienci rzeczywiście go potrzebują? Jak wpisuje się ono w strategię biznesową i plan rozwoju produktów? Czy istnieje szybsza droga wejścia na rynek? Tego rodzaju pytania i refleksje wynikają właśnie z doświadczenia.

Firmy mogą wspierać rozwój biznesu i pracowników poprzez połączenie nauki w miejscu pracy z formalnymi szkoleniami, mentoringiem oraz zapewnieniem liderom zespołów odpowiedniego przygotowania i wsparcia. Hackathony, środowiska testowe (sandboxes), dni innowacji czy specjalne finansowanie projektów tworzą przestrzeń do wspólnych eksperymentów i testów. Rotacje stanowiskowe oraz programy rozwoju kariery stanowią doskonały sposób na dzielenie się wiedzą i doświadczeniem między zespołami. Ważna jest także mieszana struktura zespołów – starsi liderzy i młodsi pracownicy realizujący projekty wspólnie, wnoszą swoje unikalne umiejętności i doświadczenia.

Jaką rolę powinien dziś odgrywać lider w firmie technologicznej, aby skutecznie prowadzić zespół złożony z przedstawicieli różnych pokoleń?

Lider powinien być otwarty na uczenie się od współpracowników w różnym wieku, doceniając unikalne doświadczenia i perspektywy każdej generacji. Należy znaleźć czas na rozmowę i uważne słuchanie. Warto pamiętać, że typ osobowości, kontekst kulturowy czy styl komunikacji mogą być równie istotne w zarządzaniu. Dzisiejsze zespoły są zazwyczaj międzypokoleniowe, ale coraz częściej także globalne – z członkami pracującymi w różnych strefach czasowych i wnoszącymi różnorodne doświadczenia kulturowe, które kształtują kulturę pracy.

Liderzy powinni inwestować we własny rozwój i opierać swoje działania na wartościach, które wspierają skuteczne przywództwo – takich jak osiąganie sukcesu jako jeden zespół, innowacyjność, orientacja na klienta czy dążenie do wywierania pozytywnego wpływu. Tworzenie kultury opartej na współpracy, koncentracji na kliencie i nieustannej innowacji to cele, które łączą wszystkie pokolenia. Można w ten sposób przezwyciężać różnice, poświęcając czas i talent na osiągnięciach biznesowych, jednocześnie czerpiąc z różnorodnych spostrzeżeń i doświadczeń.

Aby praca była przyjemniejsza

W jaki sposób współczesne technologie wspierają nie tylko efektywność, ale także wartości takie jak inkluzywność, poczucie sensu pracy i rozwój osobisty, które są tak istotne dla pokolenia Z?

Nowoczesne technologie sprawiają, że praca staje się przyjemniejsza, a pracownicy pierwszej linii są ze sobą lepiej połączeni i bardziej zintegrowani. Nasze badania w sektorach produkcji, handlu detalicznego i logistyki pokazują, że pracownicy pierwszej linii czują się docenieni i pozytywnie odbierają inwestycje pracodawców w nowoczesne technologie wspierające ich w codziennych zadaniach.

Widzimy, jak technologie – zwłaszcza automatyzacja – przejmują znaczną część pracochłonnych, powtarzalnych i manualnych procesów, które wymagają jedynie ograniczonego nadzoru człowieka. Czynności takie jak przenoszenie, kompletacja zamówień, inspekcje wizualne czy procesy zliczania mogą zostać powierzone robotyce, systemom wizyjnym czy identyfikacji radiowej (RFID). Tego typu rozwiązania przyspieszają pracę i oszczędzają pracownikom wiele czasu i wysiłku. Dzięki temu menadżerowie mogą powierzać zespołom bardziej kreatywne zadania, które koncentrują się na kliencie i rozwoju – tym samym umożliwiając pracownikom wykonywanie pracy o większym znaczeniu.

Technologie poprawiają również komunikację w miejscu pracy, ułatwiając wymianę pomysłów, konsultowanie się, uzyskiwanie wsparcia i natychmiastowy dostęp do informacji – dzięki czemu odległość i różnice stanowiskowe nie stanowią bariery. Istnieją także technologie pozwalające na tłumaczenie rozmów w czasie rzeczywistym, co wspiera komunikację między pracownikami i klientami posługującymi się różnymi językami.

Nowoczesne oprogramowanie do planowania grafików zapewnia pracownikom większą przejrzystość i kontrolę nad swoimi zmianami – umożliwia ich wybór, zgłaszanie dyspozycyjności, zamianę, a także oznaczenie godzin, dni i lokalizacji, w których nie mogą pracować. To robi dużą różnicę i pomaga wyeliminować obawy związane z faworyzowaniem czy ustalaniem grafików za pośrednictwem prywatnych komunikatorów internetowych, do których niektórzy współpracownicy mogli nie mieć dostępu.

Jak, Pana zdaniem, będzie wyglądał przemysł wytwórczy za 10 lat i jaką rolę odegra w nim pokolenie Z?

Uważam, że branża produkcyjna powinna stale dążyć do poprawy warunków pracy. Wymaga to długofalowych strategii i współpracy z najlepszymi partnerami, którzy oferują rozwiązania pozwalające skutecznie realizować tak postawione cele. Nawet drobne, stopniowe usprawnienia w zakresie czasu, produktywności i przychodów, wprowadzane już dziś, w dłuższej perspektywie przynoszą znaczące rezultaty. To właśnie one sprawiają, że za dziesięć lat możemy z większą pewnością mówić o rozwoju i sukcesie.

W nadchodzących latach będziemy obserwować rozwój zintegrowanych fabryk, w których pracownicy pierwszej linii i maszyny współpracują w coraz bardziej zaawansowany sposób. Operacje będą wspierane przez sztuczną inteligencję, procesy staną się w pełni przejrzyste. Takie podejście wesprze rozwój biznesu i wpłynie na skuteczniejszą realizację potrzeb klientów. Pracownicy z kolei będą czuć się doceniani. Będzie to owoc wielu projektów, transformacji i wdrożeń technologicznych, które obserwujemy obecnie – urzeczywistnienie koncepcji przemysłu 4.0 w coraz szerszej grupie przedsiębiorstw produkcyjnych.

Pod wpływem rozwoju cyfrowego z pewnością powstaną zupełnie nowe stanowiska pracy, których jeszcze dzisiaj nie znamy. Będą one wymagały nowych, specjalistycznych umiejętności. Historia technologii i przemysłu udowadniała to już wielokrotnie. Jednak warto zaznaczyć – technologia rozwija się dziś niezwykle szybko, przewyższając tempo dostosowania przemysłu. Oznacza to, że pojawią się nowe możliwości czerpania korzyści z rozwiązań oferowanych przez partnerów oraz ze wsparcia doradczego w zakresie ich skutecznego i uzasadnionego zastosowania.

Myśląc o pracy dziś, uważam, że rekrutacja i szkolenie nowych talentów powinny być traktowane priorytetowo. Coraz większą uwagę liderzy przemysłu poświęcają przyciąganiu młodych talentów, aby przeprowadzić udaną zamianę pokoleniową w branży. Za dziesięć lat pokolenie Z nie będzie już nowicjuszem na rynku pracy. Będzie miało za sobą lata doświadczeń, a wielu jego przedstawicieli zajmie stanowiska kierownicze. Wniosą oni nowe sposoby myślenia, technologie i modele pracy. W tym czasie na rynek wejdą kolejne pokolenia, które będą patrzeć na liderów z pokolenia Z – z podobnymi, ale także nowymi oczekiwaniami i aspiracjami.

Dziękuję za rozmowę.