Kategorie

Wypowiedzenie umowy o pracę - jak je przygotować bez błędów

Marek Skałkowski
Wypowiedzenie umowy o pracę - jak je przygotować bez błędów. / fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Wypowiedzenie umowy o pracę może zostać złożone przez pracodawcę lub pracownika. Należy je sporządzić na piśmie. W przypadku pracowników pracujących na czas nieokreślony pracodawca musi wskazać przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę.

Kiedy złożone jest wypowiedzenie?

Wypowiedzenie umowy o pracę jest dokonane w momencie, gdy doszło do jego adresata w sposób pozwalający zapoznać się z treścią złożonego pisma, choćby pracownik odmówił jego przeczytania i podpisania. Wypowiedzenie jest bowiem czynnością jednostronną, dla której skuteczności nie jest potrzebna zgoda drugiej strony.

Polecamy: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń – prenumerata.

Jak można złożyć wypowiedzenie?

Wypowiedzenie umowy o pracę powinno zostać złożone zarówno przez pracodawcę, jak i przez pracownika w formie pisemnej (art. 30 § 3 Kodeksu pracy). Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, jeżeli zostało opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wymagań takich nie spełnia jednak zwykły e-mail. Wypowiedzenie wysłane zwykłym e-mailem lub złożone ustnie jest skuteczne, ale pracownik może je zakwestionować przed sądem pracy. Sąd będzie mógł wówczas uznać takie wypowiedzenie za bezskuteczne. W konsekwencji będzie miał prawo przywrócić pracownika do pracy lub przyznać mu odszkodowanie.

Co powinno zawierać?

Samo wypowiedzenie umowy o pracę składane przez pracodawcę powinno:

  • określać strony stosunku pracy,
  • wskazywać datę jego złożenia,
  • określać umowę o pracę, której wypowiedzenie dotyczy,
  • zawierać okres wypowiedzenia, jaki obowiązuje pracownika,
  • wskazywać przyczynę wypowiedzenia w przypadku umów na czas nieokreślony,
  • zawierać pouczenie o możliwości odwołania się do sądu pracy.

Brak daty i okresu wypowiedzenia

Należy jednak zwrócić uwagę, że brak podania daty złożenia wypowiedzenia czy wskazania umowy, którą wypowiada pracodawca, nie wpływa na ważność samego wypowiedzenia. Również niewskazanie okresu wypowiedzenia nie dyskwalifikuje oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę. W takim przypadku okres wypowiedzenia wynika z przepisów - niezależnie od tego, czy pracodawca wskaże go w treści wypowiedzenia umowy, czy też nie.

Brak pouczenia o możliwości odwołania się do sądu

W przypadku braku pouczenia o możliwości odwołania się pracownika do sądu od wypowiedzenia umowy o pracę, wypowiedzenie jest również ważne. Jednak wówczas pracownik może np. wnioskować o przywrócenie terminu do odwołania z powodu braku pouczenia w tym zakresie.

Brak przyczyny wypowiedzenia

Natomiast brak przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę powoduje, że wypowiedzenie jest ważne, tylko pracownik może wnioskować w sądzie pracy o uznanie takiego wypowiedzenia za bezzasadne.

Wzór wypowiedzenia umowy o pracę

Komentarz 1. Okres wypowiedzenia

Reklama

Okresy wypowiedzenia w przypadku umów o pracę są ściśle określone w przepisach Kodeksu pracy. Od chwili wręczenia pracownikowi wypowiedzenia biegnie termin wypowiedzenia liczony odpowiednio w dniach, tygodniach lub miesiącach. Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się, odpowiednio, w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. W przypadku liczenia okresu wypowiedzenia w dniach uwzględniamy tylko dni robocze. Nie bierzemy pod uwagę niedziel i świąt.

Pracodawca wypowiedział w piątek 3 lipca 2020 r. umowę na okres próbny wynoszący 2 tygodnie. W takim przypadku umowa zostaje rozwiązana z okresem wypowiedzenia wynoszącym 3 dni robocze. Tym samym okres ten rozpocznie bieg 4 lipca - w sobotę, a zakończy się 7 lipca 2020 r. - we wtorek.

Pracodawca złożył wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy na czas określony. Pracownika obowiązuje 2-tygodniowy okres wypowiedzenia. Umowa została wypowiedziana w poniedziałek 29 czerwca 2020 r. W takim przypadku okres wypowiedzenia rozpocznie bieg w pierwszą niedzielę po złożeniu wypowiedzenia, czyli 5 lipca 2020 r., a upłynie ostatecznie w sobotę 18 lipca 2020 r.

Pracodawca wręczył 5 czerwca 2020 r. pracownicy 3-miesięczne wypowiedzenie umowy o pracę. Jego bieg zacznie się 1 lipca 2020 r. Okres wypowiedzenia zakończy się 30 września 2020 r.

Tabela. Okresy wypowiedzenia umów o pracę

Rodzaj umowy

Długość umowy

Długość okresu wypowiedzenia

Umowa na okres próbny

do 2 tygodni

3 dni robocze

dłuższy niż 2 tygodnie

1 tydzień

3 miesiące

2 tygodnie

Umowa na czas określony i nieokreślony (w tym umowa na zastępstwo)

zatrudnienie poniżej 6 miesięcy

2 tygodnie

zatrudnienie minimum 6 miesięcy

1 miesiąc

zatrudnienie minimum 3 lata

3 miesiące

Pracodawca ma możliwość skrócenia okresu wypowiedzenia. Jest to jednostronna decyzja pracodawcy i dotyczy wypowiadanych umów na czas określony i nieokreślony, których okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące. Skrócenie 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia jest dopuszczalne wówczas, gdy wypowiedzenie zostało dokonane:

  • w związku z upadłością lub likwidacją pracodawcy,
  • z innej przyczyny niedotyczącej pracownika.

Trzymiesięczny okres wypowiedzenia może być skrócony maksymalnie do 1 miesiąca. W przypadku skrócenia okresu wypowiedzenia pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia (art. 361 Kodeksu pracy).

Pracodawca może również ustalić w umowie o pracę, w porozumieniu z pracownikiem, dłuższy okres wypowiedzenia. Wówczas strony powinny stosować ustalony okres wypowiedzenia.

Skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę jest również dopuszczalne w drodze porozumienia pracodawcy i pracownika.

Wypowiadając umowę o pracę, pracodawca powinien również pamiętać, że niektórzy pracownicy podlegają ochronie i nie można im wypowiadać umów o pracę. Dotyczy to np. pracownic w ciąży, z którymi można rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia jedynie za zgodą organizacji związkowej, a wypowiedzenie stosunku pracy jest niedopuszczalne. Zakaz wypowiedzenia umowy nie dotyczy jednak pracownicy w ciąży, która jest zatrudniona na okres próbny nieprzekraczający 1 miesiąca. Do innych osób chronionych zaliczamy m.in.:

  • pracowników w wieku przedemerytalnym (4 lata przed emeryturą),
  • pracowników przebywających na urlopie albo nieobecnych w pracy z innych usprawiedliwionych powodów,
  • rodziców korzystających z urlopów związanych z rodzicielstwem,
  • działaczy związkowych.

Komentarz 2. Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę

Reklama

Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony powoduje po stronie pracodawcy obowiązek podania przyczyny rozwiązania umowy (art. 30 § 4 Kodeksu pracy). Obowiązek ten nie dotyczy umów na okres próbny, jak również umów zawieranych na czas określony - niezależnie od powodów, jakie uzasadniają wypowiedzenie. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia dotyczy wyłącznie pracodawcy. Pracownik nie jest zobowiązany do podawania przyczyny, jeżeli decyduje się na wypowiedzenie umowy o pracę.

Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę nie może być ogólnikowa, nie może też stanowić powielenia przepisów prawa pracy. Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę musi być konkretna i prawdziwa.

Wystarczające będzie podanie przynajmniej jednej konkretnej przyczyny uzasadniającej dokonanie wypowiedzenia umowy o pracę. Gdy z okoliczności danego przypadku wynika, że przyczyn jest więcej, wówczas pracodawca ma wybór - albo podać jedną kluczową i decydującą przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, albo podać wszystkie przyczyny, jakie złożyły się na decyzję pracodawcy. Do tej pory w orzecznictwie przyjmowało się, że przyczyn wypowiedzenia może być podanych wiele, a wystarczy, żeby chociaż jedna z nich była prawdziwa i konkretna. Sąd Najwyższy zmienił jednak linię orzeczniczą.

W wyroku z 14 kwietnia 2015 r. (II PK 140/14, OSP 2017/6/63) SN wskazał wprost, że przyczyny zasadne muszą jednak przeważać nad tymi, które zasadne nie są. W przeciwnym razie wypowiedzenie może zostać zakwestionowane jako nieuzasadnione (mimo stwierdzenia zasadności jednej czy dwóch spośród większej liczby przyczyn).

Przyczynami, które uzasadniają dokonanie wypowiedzenia umowy o pracę, mogą być m.in.:

  • częste lub długotrwałe nieobecności w pracy spowodowane chorobą (wyrok SN z 29 września 1998 r., I PKN 335/98, OSNP 1999/20/648),
  • odmowa przyjęcia i podpisania zakresu obowiązków (wyrok SN z 3 kwietnia 1997 r., I PKN 77/97, OSNP 1998/3/75),
  • brak umiejętności pracy zespołowej (wyrok SN z 15 kwietnia 1999 r., I PKN 14/99, OSNP 2000/12/469),
  • zeznanie nieprawdy w postępowaniu powypadkowym (wyrok SN z 12 stycznia 1998 r., I PKN 458/97, OSNP 1998/22/655),
  • bezczynność i bierność w pracy (wyrok SN z 5 grudnia 2000 r., I PKN 124/00, OSNP 2002/15/354),
  • brak wystarczających efektów pracy (wyrok SN z 24 lutego 2015 r., II PK 87/14),
  • przekroczenie granic dopuszczalnej krytyki pracodawcy (wyrok SN z 17 grudnia 1997 r., I PKN 433/97, OSNP 1998/21/626).

Do nieprawidłowych przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę zgodnie z orzecznictwem SN zaliczamy m.in.:

  • pozorną likwidację stanowiska pracy (wyrok SN z 20 maja 2014 r., I PK 271/13, M.P.Pr. 2015/6/282-283),
  • osiągnięcie wieku emerytalnego (wyrok SN z 25 stycznia 2012 r., II PK 104/11).

Składając wypowiedzenie pracownikom zatrudnionym na podstawie umów terminowych, w ogóle nie trzeba podawać przyczyny wypowiedzenia.

Przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę mogą być problemy pracodawcy spowodowane koronawirusem. W tym przypadku trzeba wskazać, w jaki sposób epidemia koronawirusa wpłynęła na działalność pracodawcy, że ten zdecydował się na rozwiązanie umowy z pracownikiem zatrudnionym na czas nieokreślony. Przykładowa przyczyna wypowiedzenia może zostać sformułowana w następujący sposób:

"Przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę jest sytuacja na rynku związana z COVID-19, co przyczyniło się do znaczącego spadku zamówień na produkty naszej firmy i pogorszenia się sytuacji ekonomicznej pracodawcy".

Komentarz 3. Pouczenie o odwołaniu do sądu pracy

W przypadku wypowiedzeń umów o pracę pracodawca powinien pouczyć pracowników o przysługującym im prawie do odwołania od tego wypowiedzenia do sądu pracy w terminie 21 dni.

Pracodawcy nie muszą podawać w wypowiedzeniu umowy o pracę dokładnego adresu sądu pracy, do którego mają prawo odwołać się pracownicy. Wystarczy ogólnie wskazać, do jakiego sądu i w jakiej miejscowości mogą odwołać się od otrzymanego wypowiedzenia i w jakim terminie muszą złożyć pozew. Nie ma jednak przeszkód, żeby pracodawca wskazał dokładny adres sądu pracy, do którego pracownik może się odwołać.

Pracodawca lub pracownik mogą zasadniczo wytoczyć powództwo ze stosunku pracy przed sądem pracy:

  • właściwości ogólnej (ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę pozwanego),
  • w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana.

Oznacza to, że wnosząca pozew strona stosunku pracy może wybrać sąd pracy, przed którym chce wytoczyć powództwo. Od 7 listopada 2019 r. zlikwidowano możliwość rozpoznawania sprawy w sądzie pracy w okręgu, gdzie znajduje się zakład pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 30, art. 39, art. 177 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1040; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1495

  • art. 461 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1460; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 875

  • art. 61, art. 781 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 875

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    In vitro i prawo do ubezpieczenia społecznego – wyrok ETPCz

    Czy podjęcie przez pracownicę nowego zatrudnienia w trakcie procedury in vitro stanowi podstawę do odmowy ubezpieczenia społecznego?

    Kod wykonywanego zawodu w ZUS ZUA i ZUS ZZA

    Kod wykonywanego zawodu w dokumentach ZUS ZUA i ZUS ZZA to ważna zmiana, która wejdzie w życie 16 maja 2021 r. Na czym w praktyce będzie polegał nowy obowiązek?

    Kompetencje cyfrowe - tego wymagają pracodawcy [RAPORT]

    Kompetencje cyfrowe - tego przede wszystkim wymagają pracodawcy. Cyfryzacja rynku pracy to trend przyspieszony przez epidemię koronawirusa. Jak nową rzeczywistość oceniają pracownicy? Na to pytanie odpowiada raport "Cyfrowa ewolucja kariery".

    Dwie umowy o pracę - składki ZUS

    Dwie umowy o pracę - co na to prawo? Składki ZUS opłaca się od jednej czy dwóch umów?

    Poważne zachorowanie - oszczędności PPK mogą pomóc

    Poważne zachorowanie - co to jest w rozumieniu ustawy o PPK? Jak oszczędności PPK mogą pomóc, gdy uczestnik PPK, jego małżonek lub dziecko zachoruje?

    Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

    Badanie trzeźwości pracownika alkomatem - nowe przepisy przyznają pracodawcy prawo do prewencyjnych, wyrywkowych kontroli alkomatem.

    Badanie trzeźwości pracownika 2021

    Badanie trzeźwości pracownika - w 2021 r. powstał projekt ustawy umożliwiający pracodawcy przeprowadzanie wyrywkowych kontroli trzeźwości pracownika.

    Praca dla informatyka 2021 - zarobki i praca zdalna [ANALIZA]

    Praca dla informatyka w 2021 r. - liczba ofert pracy dla informatyków wciąż rośnie. Dla pracowników z branży IT liczą się zarobki i praca zdalna. Analiza przedstawia obecną sytuację informatyków na rynku pracy.

    Godziny pracy 2021

    Godziny pracy 2021 - ile godzin pracy i dni wolnych od pracy wypada w poszczególnych miesiącach? Jak obliczyć godziny pracy?

    Długotrwałe niewykonywanie obowiązków - wypowiedzenie umowy

    Wypowiedzenie umowy - czy długotrwałe niewykonywanie części obowiązków pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem?

    Rozliczanie czasu pracy zdalnej

    Czas pracy zdalnej to dosyć kłopotliwe zagadnienie. Jak ewidencjonować i kontrolować pracownika na home office? W jaki sposób rozliczać nadgodziny i wprowadzić zadaniowy czas pracy?

    Rynek pracy w czasie pandemii a szara strefa w rolnictwie

    Rynek pracy w czasie pandemii - czy część pracowników zasiliła szarą strefę w rolnictwie? Poniżej znajduje się analiza.

    Najwięcej ubezpieczonych cudzoziemców w historii - kwiecień 2021

    Cudzoziemcy pobili rekord - w kwietniu 2021 r. jest najwięcej ubezpieczonych w Polsce obcokrajowców w historii. Jak przedstawiają się liczby?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych 2022

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych wejdą w życie 1 stycznia 2022 r. Co się zmieni? Nowe emerytury i renty będą wypłacane tylko na konto. Rozwiąże się problem emerytur czerwcowych. Zmienią się zasady pobierania zasiłków.

    Brexit a ubezpieczenia i rozliczenia podatkowe pracowników

    Brexit - jakie są skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych i rozliczeń podatkowych pracowników? Wszystko o zaświadczeniu A1.

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów - byłych pracowników

    Odpis na ZFŚS na emerytów i rencistów będących byłymi pracownikami - jak obliczyć? Jak ustalić status tych osób i wysokość zwiększenia?

    Ostatni dzień na wdrożenie PPK!

    PPK - 10 maja 2021 r. to ostatni dzień na wdrożenie PPK czyli zawarcie umowy o prowadzenie PPK z wybraną instytucją finansową.

    Praca zdalna - przepisy prawne

    Praca zdalna - przepisy prawne regulujące home office znajdują się w ustawie covidowej. Kodeks pracy wciąż nie zawiera przepisów dotyczących pracy zdalnej.

    Bezrobocie w kwietniu 2021 r.

    Bezrobocie - w kwietniu 2021 r. w Polsce odnotowano spadek bezrobocia. Gdzie jest najwyższe bezrobocie, a gdzie najniższe?

    Emerytury stażowe - obywatelska inicjatywa ustawodawcza

    Emerytury stażowe będą przedmiotem obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej. NSZZ "Solidarność" apeluje o liczne podpisy.

    4 urlopy dla ojca po urodzeniu dziecka

    Urlopy dla ojca - po urodzeniu dziecka ojciec może skorzystać z 4 rodzajów urlopów - ojcowskiego, okolicznościowego, tacierzyńskiego i rodzicielskiego.

    Przymusowy urlop wypoczynkowy - jaka forma?

    Przymusowy urlop wypoczynkowy - w jakiej formie pracodawca powinien polecić pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego?

    Idealny pierwszy dzień pracy - model First Day Experience

    Pierwszy dzień w nowej pracy - jak wygląda w modelu First Day Experience? Jak mógłby wyglądać idealny pierwszy dzień pracy?

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym wchodzi w życie - Izrael i Turcja

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym podpisana między Polską i Izraelem oraz umowa podpisana między Polską a Turcją wchodzą w życie dnia 1 maja i 1 czerwca 2021 r.

    Czym jest informacja starosty?

    Informacja starosty to dokument związany z zatrudnianiem cudzoziemców. To tzw. test rynku pracy. Czemu służy? Kiedy jest wymagana, a kiedy nie?