REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowe odszkodowanie dla pracowników – kolejne zmiany w KP już coraz bliżej!

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Nowe odszkodowanie dla pracowników – kolejne zmiany w KP już coraz bliżej!
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Kolejne zmiany w prawie pracy w 2023 r.! Oprócz uprawnień rodzicielskich, zwolnień od pracy z powodu siły wyższej, zmian w umowach na czas określony i na okres próbny – będą wprowadzone zmiany w zakresie dyskryminacji. Pracownicy zyskają dodatkową ochronę w zatrudnieniu – jaką i czy pracodawcy mają się czego obawiać?
rozwiń >

Skąd wynikają zmiany w KP?

W dniu 9 lutego 2023 r. przekazano Prezydentowi i Marszałkowi Senatu uchwaloną przez Sejm RP ustawę z dnia 8 lutego 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa). Prawdopodobnie nowe przepisy wejdą w życie na wiosnę 2023 r., ponieważ zgodnie z założeniem ustawa wchodzi w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia, a ustawa przechodzi jeszcze proces legislacyjny.

REKLAMA

Autopromocja

Zmiany do ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 240, dalej: KP) wejdą na skutek wdrożenia do polskiego porządku prawnego postanowień dwóch dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE):

1) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej;

2) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE.

Zakaz dyskryminacji – ochrona przed zwolnieniem i niekorzystnym traktowaniem

Aktualnie, pracownikom którzy korzystają z uprawnień związanych z realizacją zasady równego traktowania i niedyskryminacji – przysługuje ochrona stosunku pracy. Jaka? Taka, że pracodawca nie może swobodnie rozwiązać z pracownikiem umowy o pracę czy to za wypowiedzeniem czy bez wypowiedzenia. Jeżeli np. pracownik uzna, że pracodawca nie traktuje równo wszystkich pracowników i w jego zakładzie ma miejsce, np. dyskryminacja płacowa ze względu na płeć albo dochodzi do dyskryminacji rasowej, ze względu na orientację seksualną, wiek czy też rodzicielską itd. - to np. zgłaszając roszczenie do pracodawcy czy do Państwowej Inspekcji Pracy, pracownik korzysta z ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy, nie może też być niekorzytsnie traktowany.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Aktualnie przepis dość ogólnie wskazuje, że: skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może być podstawą:

- niekorzystnego traktowania pracownika,

- nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika,

- nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia.

Co oznacza skorzystanie przez pracownika z uprawnień?

Sformułowanie: „skorzystanie przez pracownika z uprawnień” - jest dość ogólne, jednak nie może być utożsamiane jedynie z wystąpieniem przez pracownika z roszczeniami wobec pracodawcy. W pojęciu tym niewątpliwie mieszczą się bowiem także działania pracownika, które prowadzą do potwierdzenia ich istnienia (np. gromadzenie dowodów w celu wystąpienia z określonymi roszczeniami – zob. wyr. SN z 15.7.2011 r., I PK 12/11). 

Zakaz dyskryminacji – jak będzie po zmianach w KP?

Zmiana będzie duża, ponieważ ustawodawca rozszerzy zakres ochrony. Aktualnie ochrona przysługuje pracownikowi w zakresie skorzystania przez pracownika z uprawnień przysługujących:

- z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Po zmianach, zgodnie z ustawą ochrana będzie przysługiwała:

- z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy

- w tym zasady równego traktowania w zatrudnieniu. 

REKLAMA

Jeżeli więc zdaniem pracownika dojdzie do jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa pracy przez pracodawcę, nie tylko takich dot. naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu (jak dotychczas) – będzie on mógł ubiegać się o swoje prawa – bez obawy, że zostanie z tego powodu zwolniony czy źle potraktowany.

Oczywiście do rozwiązania umowy może dojść, bo pracodawca ma prawo rozwiązać umowę – wówczas pracownik będzie mógł to zakwestionować a pracodawca będzie musiał liczyć z zapłatą odszkodowania na rzecz pracownika. Zapewne pracodawcy będą omijali ten przepis i tak kreowali stan faktyczny, aby udowodnić, że przyczyna rozwiązania umowy o pracy z pracownikiem była inna – niż fakt dochodzenia przez pracownika przestrzegania prawa pract.  

Ważne
Zmieniło się jeszcze to, że korzystnie przez pracownika z ww. usprawnień, nie może być podstawą jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania pracownika. Ustawodawca dodał więc słowo: „jakiegokolwiek”. 

Ochrona dla pracowników jest więc tak szeroka jak się tylko da. Szczególnie, że dalej przepis wskazuje, że skorzystanie przez pracownika z uprawnień nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę.

Polecamy: „Kodeks pracy 2023. Praktyczny komentarz z przykładami"
 

Ochrona dla współpracownika – udzielającego wsparcia 

Wyżej wymieniony zakres ochrony stosuje się odpowiednio do pracownika, który udzielił w jakiejkolwiek formie wsparcia pracownikowi korzystającemu z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy, w tym zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Nowy przepis nie określa, aby wsparcie udzielane było innemu pracownikowi zatrudnionemu u tego samego pracodawcy. W doktrynie wskazuje się, że: „(…) użyty w tym paragrafie termin "pracownik" obejmuje również kandydata (osobę ubiegającą się o zatrudnienie). Pracodawca nie może zatem wyciągnąć negatywnych konsekwencji zarówno w przypadku udzielania przez pracownika pomocy kandydatowi (osobie, której pracodawca odmówił zatrudnienia) korzystającemu z uprawnień, jak również kandydatowi do pracy, który udzielił takiej pomocy innej osobie”. (zob. P. Korus, w: Kodeks pracy. Komentarz. Wyd. 5, A. Sobczyk (red.), Warszawa 2020). 

Nowe odszkodowanie w KP – rewolucyjna zmiana 

Do przepisu art. 18 zn. 3e KP zostanie dodany: § 3 w brzmieniu: „Pracownik, o którym mowa w § 1 i 2, którego prawa zostały naruszone przez pracodawcę, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.”. 

Jeżeli więc pracownik będzie dochodził swoich praw, a współpracownik mu pomoże i pracodawca niekorzystnie ich potraktuje z tego powodu – np. nałoży na nich karę nagany czy upomnienia, rozwiąże umowę, będzie dyskryminował, stosował mobbing czy molestowanie – zatem w jakikolwiek sposób będzie chciał „ukarać” pracowników, że „upomnieli się o swoje” - będzie musiał zapłacić pracownikom odszkodowanie. Oczywiście pracownicy będą musieli udowodnić, że jest ono należne. 

W jakiej wysokości będzie płatne odszkodowanie dla pracowników?

Odszkodowanie nie będzie mogło być niże niż 3490 zł, a od 1 lipca 2023 r. nie niższe niż 3600 zł brutto. Jest ono powiązane z kwotą minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w danym roku

Przykład
Dyskryminacja płacowa

Jeśli pracownik poskarży się np. do Inspekcji Pracy na naruszanie przepisów prawa pracy przez pracodawcę czy na niekorzystne traktowanie w zakresie wynagrodzeń, niestosowanie się do tzw. widełek – pracodawca nie będzie mógł rozwiązać z nim umowy z tego powodu, jeśli rozwiąże – zapłaci, niekiedy nawet podwójnie! Jeśli współpracownik udzieli wsparcia skarżącemu się pracownikowi i również zostanie z nim rozwiązania umowa – także ma prawo do odszkodowania od pracodawcy. Współpracownik też ochronę, np. w orzecznictwie wskazano, że nie jest bezprawne przekazanie przez pracownika innym pracownikom danych objętych tzw. klauzulą poufności wynagrodzeń w celu przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i przejawom dyskryminacji płacowej (zob. wyr. SN z 26.5.2011 r., II PK 304/10). 

Środki niezbędne w celu ochrony pracowników - realizacja dyrektywy

Podsumowując zmieniany art. 18 zn. 3e KP wdraża do polskiego porządku prawnego postanowienia art. 14 dyrektywy 2019/1158, zgodnie z którymi państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne w celu ochrony pracowników, w tym pracowników będących przedstawicielami pracowników, przed jakimkolwiek negatywnym traktowaniem przez pracodawcę lub negatywnymi konsekwencjami wynikającymi ze skargi złożonej wewnątrz przedsiębiorstwa lub postępowań sądowych w celu wyegzekwowania zgodności z wymogami przewidzianymi w niniejszej dyrektywie.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podwyżki dla pracowników samorządowych. Czy nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego przysługują także za lipiec?

1 sierpnia 2024 r. wejdzie w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Zmiany mają celu uaktualnienie minimalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Czy nowe stawki przysługują także za lipiec 2024 r.?

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

REKLAMA

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

REKLAMA