Czy praca w opiece w Niemczech się opłaca?

Ile zarabia się na opiece w Niemczech?

Aby odpowiedzieć na pytanie, czy opieka nad osobami starszymi w Niemczech się opłaca, wypada zacząć od określenia średnich zarobków opiekunek i opiekunów. Nie jest to jednak takie proste, gdyż wynagrodzenia w branży opiekuńczej są uzależnione od wielu czynników, takich jak doświadczenie, umiejętności, poziom znajomości języka niemieckiego i warunki pracy, w tym przede wszystkim stan zdrowia podopiecznego i wynikające z tego obowiązki. Ogólnie rzecz biorąc, średnie zarobki opiekunek osób starszych w Niemczech wahają się pomiędzy 1500 a 2200 euro netto miesięcznie. Warto także zwrócić uwagę na ewentualne dodatkowe korzyści finansowe, które mogą wpływać na całkowitą wartość wynagrodzenia, czyli na dodatkowe premie i bonusy. W branży opiekuńczej standardem jest bowiem przyznawanie premii osobom decydującym się na pracę w newralgicznych okresach roku – w trakcie wakacji, świąt Bożego Narodzenia, Nowego Roku oraz Wielkanocy. Funkcjonują także bonusy za polecenie do pracy innej osoby oraz dalsze ciekawe możliwości dodatkowej gratyfikacji.

Wracając do pytania o opłacalność pracy w opiece, możemy przyjąć, że opiekunka zarabia nie mniej niż 1500 euro netto miesięcznie, czyli (stosując średni kurs euro za roku 2022, podany przez NBP, tj. 4,6872 zł) minimalnie 7 030,80 zł na rękę! Jest to znacznie więcej, niż średnie wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw za 2022 roku, które wyniosło 6346,15 zł brutto, czyli przed potrąceniem podatków i składek. A na marginesie wspomnieć trzeba, że średnie wynagrodzenie nie jest najlepszym wskaźnikiem, gdyż bierze pod uwagę jedynie firmy zatrudniające ponad 10 osób, a więc pomija blisko 95% firm w Polsce…

Co więcej, od podanego wynagrodzenia „na rękę” nie odlicza się kosztów zamieszkania ani wyżywienia, a opiekunka mieszka wspólnie z podopiecznym i wspólnie z nim spożywa posiłki. Tym samym, jeśli chce, może nie ponosić żadnych kosztów utrzymania w Niemczech, czyli 100% zarobionej kwoty wydać dopiero po powrocie do Polski.

Zastanawiając się nad tym, czy praca w opiece w Niemczech jest zajęciem opłacalnym warto także porównać zarobki opiekunek z osobami, które podejmują taką lub podobną pracę w Polsce. W naszym kraju nie jest jeszcze rozbudowany rynek tzw. opieki domowej (czyli z zamieszkaniem), więc tutaj trudno podać wiarygodne dane. Mamy jednak szereg osób, które świadczą usługi pomocowe na rzecz osób starszych i niepełnosprawnych w formie dochodzącej lub stacjonarnie – w domach opieki czy hospicjach. W ich przypadku wynagrodzenie zwykle oscyluje wokół minimalnego wynagrodzenia, które w 2022 roku wynosiło 3010,00 zł brutto (przed potrąceniem podatków i składek).

Czy praca opiekunki jest trudna?

Jesteśmy przekonani, że po podaniu powyższych liczb zdecydowana większość czytelników zgodzi się ze stwierdzeniem, że praca w opiece w Niemczech jest opłacalna. Choć oczywiście pisząc o niej nie możemy zapominać o poziomie jej trudności oraz wyrzeczeniach, które za sobą pociąga.

Poziomu trudności pracy w opiece nie da się określić podając liczby czy statystyki. Dużo zależy tutaj od:

• indywidualnych cech charakteru danej opiekunki;
• sytuacji na miejscu pracy.

Zacznijmy od cech charakteru opiekunki. Każdy z nas ma inne predyspozycje psychiczne i fizyczne. Są takie osoby, które wybierając pracę w branży opiekuńczej w dużym stopniu kierują się empatią oraz chęcią niesienia pomocy. Dla takich opiekunów zlecenia na pewno będą łatwiejsze, gdyż pomimo innych trudności, będą czerpać z pracy wiele satysfakcji osobistej. Lepiej w towarzystwie podopiecznego będą czuły się także osoby, dla których ważne jest poczucie bycia potrzebnym. Opieka nad osobą zależną daje go bowiem aż nadmiar. Podobnie pozytywne odczucia towarzyszyć będą tym pracownikom, którzy potrafią zachować dystans – zarówno od przykrych emocji pojawiających się w opiece, jak i od ewentualnych niesympatycznych zachowań osób starszych. Trudniej z kolei będzie tym z nas, którzy bardzo przejmują się każdą niemiłą uwagą lub szczególnie ciężko jest im patrzeć na cierpienie innej osoby. A to ostatnie w opiece niestety się zdarza.

Od charakteru opiekunki zależy także to, jak będzie ona radzić sobie z najtrudniejszym z osobistych wyzwań w opiece w Niemczech, czyli z rozłąką z rodziną i bliskimi. Są osoby, które dobrze sobie z tym radzą, korzystając przy tym z nowych technologii dających nam wszystkim możliwość niemal bezkosztowego pozostawania w kontakcie. Są jednak i takie, dla których brak fizycznej obecności bliskich osób przez dłuższy czas jest bardzo trudnym doświadczeniem. Tacy opiekunowie na pewno uznają swoją pracę za trudniejszą.

Zawód opiekunki osób starszych w Niemczech łączy się także z szeregiem innych wyzwań, które mogą, ale nie muszą się pojawić. Są one uzależnione od sytuacji na miejscu, w tym przede wszystkim stanu zdrowia podopiecznego. Przykłady można by mnożyć, wymieńmy więc jedynie ogólnie:

• trudniejsze zlecenia to takie, które wymagają więcej wysiłku fizycznego i choć opiekunowie osób starszych często muszą pomagać im w codziennych czynnościach, takich jak przemieszczanie się lub dbanie o higienę, w przypadku osób z dużymi ograniczeniami mobilności, zadania te będą na pewno bardziej wymagające;
• trudne będzie także opiekowanie się osobą z zaawansowaną demencją, szczególnie, kiedy ma ona tendencję do ucieczki lub zachowań agresywnych.

Wybierając dla siebie odpowiednie zlecenie warto więc najpierw zastanowić się, jaka praca będzie nam odpowiadać. Jeśli nie czujemy się na siłach wspierać osobę leżącą lub z demencją, wybierzmy na początek łatwiejszą pracę. Szczególnie, że może być ona bardzo satysfakcjonująca. Zwłaszcza, jeżeli cenimy sobie możliwość pomocy innym.

Jakie prawa ma opiekunka w Niemczech?

Podstawowym prawem opiekunki osób starszych w Niemczech jest legalne zatrudnienie. Jako obywatele Unii Europejskiej Polacy mogą pracować u naszych zachodnich sąsiadów w pełni legalnie, na takich samych zasadach, jak rodowici Niemcy. Dotyczy to wszystkich, także opiekunów. Apelujemy, aby nie dać się oszukać i nie podejmować pracy na czarno. Choć z różnych względów, niektórym osobom, może ona wydawać się atrakcyjna, pociąga za sobą szereg negatywnych konsekwencji. Wśród nich dwie najpoważniejsze: brak ubezpieczenia zdrowotnego oraz brak składek na przyszłą emeryturę.

Skoro opiekunowie mogą pracować legalnie, mogą także wybrać optymalną dla nich formę zatrudnienia. Najczęściej jest to polska umowa zlecenie lub niemiecka, jednoosobowa działalność gospodarcza – Gewerbe, ale nie ma żadnych formalnych przeszkód dla pracy np. na umowę o pracę (zgodnie z polskimi lub niemieckimi zasadami) czy polską działalność gospodarczą.

Wybrana przez nas forma zatrudnienia wpływa na naszą sytuację na rynku pracy oraz na nasze prawa i obowiązki, choć oczywiście są i takie, które dotyczą wszystkich, bez względu na rodzaj umowy. Decydując się na jedną z nich koniecznie trzeba zapytać o uregulowania dotyczące:

• ubezpieczenia emerytalnego i rentowego;
• ubezpieczenia chorobowego (prawo do płatnego zwolnienia od pracy);
• ubezpieczenia zdrowotnego (prawo do korzystania z bezpłatnej opieki medycznej w Polsce i w Niemczech);
• ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy i w drodze do/z pracy;
• prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Opiekunka w Niemczech ma także prawo do dokładnego poznania sytuacji na miejscu oraz do właściwego określenia zakresu obowiązków. Są zadania, których opiekunka nie może albo po prostu nie powinna wykonywać. Przede wszystkim należy tutaj wspomnieć o czynnościach medycznych – zarezerwowanych dla profesjonalnych służb medycznych. Nawet jeśli opiekunka wie, jak je poprawnie przeprowadzić, nie ma do tego prawa (poza ściśle określonymi wyjątkami) i może, a zwykle powinna, odmówić. Do takich czynności zalicza się m.in.: aplikowanie leków, w tym robienie zastrzyków.

Osoby pracujące w domowej opiece w Niemczech mogą także odmówić wykonywania ponadnormatywnych obowiązków wynikających z prowadzenia domu. Tutaj trudno jednoznacznie wskazać, gdzie przebiega granica pomiędzy zwykłymi a zbyt wygórowanymi pracami domowymi, ale na pewno wskazać można sprzątanie pomieszczeń, z których nikt nie korzysta, porządki w garażu lub ciężkie prace ogrodowe. Osoby, które mają wątpliwości co do zakresu swoich obowiązków, powinny zgłosić je swojemu pracodawcy.

Opiekunki i opiekunowie osób starszych w Niemczech mają także prawo do oddzielania czasu przeznaczonego na wypoczynek, od tego przeznaczonego na pracę. Bywa niestety, że oddzielenie to jest trudne, ponieważ wspólne zamieszkiwanie pod jednym dachem powoduje, że osoba starsza nie rozumie zasad pracy opiekuna. Pomiędzy ludźmi, którzy wspólnie mieszkają nawiązują się też więzi sympatii i przyjaźni. Inaczej będzie potraktowane np. wspólne oglądanie telewizji, jeżeli zażyczy sobie tego podopieczna, a inaczej, jeżeli opiekunka sama przyjdzie ze swoją robótką posiedzieć w pokoju z seniorką, bo nie lubi być sama. W przypadku problemów w tym zakresie, także należy przedyskutować sprawę ze swoim pracodawcą.

Czy warto jechać do Niemiec jako opiekunka?

Na pytanie, czy warto jechać do pracy w opiece w Niemczech, każdy odpowiedzieć musi sobie sam. Przede wszystkim trzeba uczciwie ocenić nasze cechy charakteru i na tej podstawie stwierdzić, czy jest to zawód dla nas. Choć możliwe do osiągnięcia zarobki są dużym pozytywem, mogą okazać się niewarte wysiłku, jak w tą pracę włoży osoba bez jakichkolwiek predyspozycji. Jeśli się wahasz i nie potrafisz ocenić, czy sprawdzisz się w zawodzie opiekunki, skontaktuj się z profesjonalną firmą z branży. Jej pracownicy na pewno odpowiedzą na wszystkie trudne pytania i przybliżą Ci pracę w opiece. Co ważne, uczciwy pracodawca na pewno zrozumie, że jako osoba bez doświadczenia chcesz na początek wyjechać na łatwiejsze zlecenie i sprawdzić swoje możliwości. Praca w opiece w Niemczech nie musi być na zawsze, spróbuj raz, może zechcesz szybko wrócić lub nawet związać się z branżą opiekuńczą na zawsze.