Kategorie

Przymusowy urlop wypoczynkowy - jaka forma?

Emilia Panufnik
Przymusowy urlop wypoczynkowy - jaka forma?
Fotolia
Przymusowy urlop wypoczynkowy - w jakiej formie pracodawca powinien polecić pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego?

Urlop wypoczynkowy - podstawowe informacje

Urlop wypoczynkowy to uprawnienie pracownika. Powinien być wykorzystany w tym samym roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 (mniej niż 10 lat pracy) lub 26 dni (co najmniej 10 lat pracy). Kodeks pracy wymaga, aby pracownik wykorzystał część urlopu pod rząd, a dokładniej 14 dni. Celem takiego wymogu może być konieczność dłuższego odpoczynku od pracy przynajmniej raz w roku, co pozwala na psychiczną i fizyczną regenerację. Urlop jest płatny, a jego termin powinien być ustalony wcześniej w planie urlopów. Plan urlopów pracodawca ustala, wysłuchując w tym przedmiocie pracownika. Następnie pracownik składa wniosek urlopowy przed każdą zaplanowaną nieobecnością w pracy. 

Przymusowy urlop wypoczynkowy - kiedy?

Co do zasady pracodawca nie może zmusić pracownika do wykorzystania urlopu w terminie przez niego wskazanym. Prawo pracy przewiduje jednak dwa wyjątki:

  • wykorzystanie urlopu w okresie wypowiedzenia.
  • wykorzystanie urlopu zaległego do 30 września roku następującego po roku, w którym pracownik nabył prawo do tego urlopu.

Przymusowy urlop w okresie wypowiedzenia

Pierwszy przypadek dotyczy sytuacji, gdy dochodzi do rozwiązania umowy z pracownikiem i przebywa on aktualnie na okresie wypowiedzenia. Jeśli pracownik do tej pory nie wykorzystał jeszcze pełnej puli przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, pracodawca może wyznaczyć mu termin urlopu. W takiej sytuacji pracownik musi z tego urlopu skorzystać. Gdyby zostały mu niewykorzystane dni, pracodawca wypłaca ekwiwalent urlopowy. Więcej o ekwiwalencie przeczytasz w artykule:

Przymusowy urlop zaległy

Druga sytuacja uregulowana jest w art. 168 Kodeksu pracy i dotyczy urlopu zaległego. Musi on być wykorzystany przez pracownika do 30 września roku następującego po roku, w którym pracownik nabył do niego prawo. Czym jest właściwie urlop zaległy? To urlop wypoczynkowy, który nie został wykorzystany w tym samym roku, a którym pracownik go nabył. Prawo do urlopu w pełnej puli (26 dni dla pracownika na pełnym etacie) nabywa się z dniem 1 stycznia każdego roku. Jeśli pracownik nabył prawo do urlopu w wymiarze 26 dni 1 stycznia 2020 r. i do końca grudnia 2020 r. wykorzystał 20 dni to 6 dni przechodzi na 2021 r. jako urlop zaległy. Składając wnioski urlopowe w nowym roku, kadry w pierwszej kolejności odliczą dni urlopu zaległego. Gdyby jednak zdarzyło się tak, że pracownik aż do września nie skorzystał z ani jednego dnia urlopu wypoczynkowego, wówczas pracodawca może wyznaczyć mu we wrześniu termin na wykorzystanie tych 6 dni. Po 30 września 2021 r. pracodawca, który nie polecił pracownikowi skorzystanie z urlopu, naraża się na odpowiedzialność z tytułu popełnienia wykroczenia przeciwko prawom pracownika zagrożonego karą grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Urlop przymusowy - przepisy covidowe

Pandemia COVID-19 spowodowała konieczność dostosowania przepisów prawnych do nowej rzeczywistości. Stąd np. powstały nowe przepisy dotyczące urlopu zaległego. Co się zmieniło? Zgodnie z art. 15gc ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, pracodawca może udzielić pracownikowi, w terminie przez siebie wskazanym, bez uzyskania zgody pracownika i z pominięciem planu urlopów, urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego przez pracownika w poprzednich latach kalendarzowych, w wymiarze do 30 dni urlopu. Nie zmienia to jednak faktu, że pracodawca nadal ma obowiązek przypilnowania, aby urlop zaległy został wykorzystany do końca września. Przepisy wystosowane na czas pandemii sprowadzają się do podkreślenia, że pracodawca może samodzielnie ustalić jedynie termin urlopu zaległego (bieżącego nie!) i gdyby liczba dni urlopu zaległego była większa, ogranicza się tę możliwość do 30 dni.

Polecenie wykorzystania urlopu - jaka forma?

Ani przepisy Kodeksu pracy, ani przepisy covidowe nie wspominają natomiast w jakiej formie należy udzielić pracownikowi przymusowego urlopu wypoczynkowego. Wydaje się więc, że można byłoby zrobić to nawet w formie ustnej. Zawsze jednak lepiej jest mieć dowód potwierdzający wydanie tego typu polecenia. Stąd bezpieczniejszą opcją jest wydanie polecenia wykorzystania urlopu wypoczynkowego w formie pisemnej. Jak nie narazić się na odpowiedzialność w razie kontroli PIP? Należy przestrzegać prawa i zasad wyżej opisanych. Nie można kierować na przymusowy urlop bieżący, chyba że jest to okres wypowiedzenia. Trzeba pilnować się również limitu dni z ustawy covidowej - 30 dni. Zawsze jednak, w miarę możliwości, warto przedyskutować termin urlopu z pracownikiem.

Polecamy: Kodeks pracy 2021. Praktyczny komentarz z przykładami

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.