Kategorie

Zasady przyznawania urlopu wychowawczego

Roksana Kuźma
Zasady przyznawania urlopu wychowawczego /Fot. Fotolia
Fotolia
Jednym z uprawnień przysługujących pracownikowi będącemu rodzicem jest możliwość skorzystania z urlopu wychowawczego celem sprawowania opieki nad dzieckiem. Rozwiązanie to umożliwia połączenie obowiązków opiekuńczych i zawodowych przez zawieszenie obowiązku świadczenia pracy.

Prawo do urlopu

Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi zatrudnionemu przez okres co najmniej 6 miesięcy, przy czym do tego czasu dolicza się również poprzednie okresy zatrudnienia. Ponadto do okresu zatrudnienia pracowniczego, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wychowawczego wlicza się okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Wymiar urlopu

Wymiar urlopu wynosi 36 miesięcy i przysługuje do momentu ukończenia przez dziecko 5 roku życia. Wyjątkowo, jeśli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, urlop może zostać wykorzystany do ukończenia przez dziecko 18 lat.

Każdemu z rodziców przysługuje wyłączne prawo do urlopu w wymiarze jednego miesiąca z wymiaru 36 miesięcy, którego to prawa nie można przenieść na drugiego rodzica lub opiekuna.

W przypadkach, gdy jeden z rodziców nie żyje, został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub została ona ograniczona lub zawieszona, dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna, prawo do wykorzystania urlopu w  wymiarze 36 godzin przysługuje jednemu rodzicowi. Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Przeczytaj również: Urlop wychowawczy w częściach

Wniosek o przyznanie urlopu wychowawczego

Reklama

Urlopu wychowawczego udziela się jedynie na wniosek pracownika. Pracodawca nie może go udzielić z własnej inicjatywy, jest to bowiem urlop bezpłatny i w jego okresie nie przysługuje ani wynagrodzenie za pracę, ani zasiłek z ubezpieczenia społecznego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 września 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego (Dz.U. z 2013, poz. 1139) wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego składa się w formie pisemnej najpóźniej na 2 tygodnie przed rozpoczęciem urlopu.

Wniosek może być sporządzony przez pracownika odręcznie albo na komputerze, ale musi zostać własnoręcznie podpisany przez pracownika. Obligatoryjnie powinien zawierać:

  • wskazanie daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu wychowawczego,
  • wskazanie okresu urlopu wychowawczego, który dotychczas został wykorzystany na dane dziecko,
  • określenie liczby części urlopu wychowawczego, z których dotychczas skorzystano na dane dziecko.

Do wniosku o urlop wychowawczy dołącza się pisemne oświadczenie drugiego rodzica (opiekuna) dziecka o braku zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego przez okres wskazany we wniosku albo o okresie, w którym zamierza on korzystać z urlopu wychowawczego.

Zobacz także: Jakie wynagrodzenie po powrocie z wychowawczego?

Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego ma prawo do wystąpienia o obniżenie wymiaru czasu pracy, do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Zasady składania wniosku są takie same jak w przypadku urlopu wychowawczego. 

W przypadku złożenia wniosku z uchybieniem terminu, pracodawca obniży wymiar czasu pracy nie później niż z dniem upływu 2 tygodni od dnia złożenia wniosku.

Rezygnacja z urlopu wychowawczego

Pracownik przebywający na urlopie wychowawczym może z niego zrezygnować w dowolnym momencie za zgodą pracodawcy lub najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy po wcześniejszym zawiadomieniu podmiotu zatrudniającego.

Na pracodawcy spoczywa obowiązek dopuszczenia pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, równorzędnym z zajmowanym dotychczas lub innym, odpowiadającym kwalifikacjom, o ile wynagrodzenie za pracę nie będzie niższe niż otrzymywane przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego.

Ochrona stosunku pracy w czasie urlopu wychowawczego

Reklama

W celu ochrony pracownika pozostającego na urlopie wychowawczym, ustawodawca przyjął, że pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia urlopu.

Jedyne przypadki, w których taka sytuacja jest dopuszczalna to likwidacja pracodawcy, ogłoszenie upadłości lub inne przyczyny będące uzasadnieniem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, np. w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

Uprawnienia te przysługują również w przypadku złożenia wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2011 roku (II PK 6/11) wypowiedzenie zmierzające do zmiany warunków umowy o pracę nie jest wyłączone, gdy pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego korzysta z obniżenia wymiaru czasu pracy.

Zadaj pytanie: Forum Kadry

Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło bez składek ZUS

    Zlecenie studenta do 26 r. życia i umowa o dzieło nie będą oskładkowane - MRiPS.

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?