Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop macierzyński - ile trwa i czy jest płatny

Urlop macierzyński - ile trwa? czy jest płatny?
Urlop macierzyński - ile trwa? czy jest płatny?
shutterstock
Urlop macierzyński trwa 20 tygodni. Dlaczego więc mówi się o rocznym urlopie macierzyńskim? Ile więc trwa? Od kiedy się go liczy? Czy jest płatny? Ile czasu ma pracodawca na zgłoszenie urlopu macierzyńskiego? Czy na macierzyńskim można pracować? Co po urlopie macierzyńskim?

Ile trwa urlop macierzyński?

Wymiar urlopu macierzyńskiego uregulowany jest w at. 180 § 1 Kodeksu pracy. Na długość urlopu wpływa liczba dzieci urodzonych przy jednym porodzie, a więc czy urodziło się jedno czy więcej dzieci.

Liczba dzieci

Wymiar urlopu

1

20 tygodni

2

31 tygodni

3

33 tygodnie

4

35 tygodni

5 i więcej

37 tygodni

Najczęściej przy jednym porodzie rodzi się jedno dziecko, a więc urlop macierzyński trwa wówczas 20 tygodni.

Polecamy: Uprawnienia rodziców w pracy

Urlop rodzicielski - ile tygodni?

Zwykle po urlopie macierzyńskim bezpośrednio wykorzystuje się także urlop rodzicielski. Można nawet złożyć jeden wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski wykorzystywany bezpośrednio po nim. Taki wniosek składa się nie później niż 21 dni po porodzie.

Zgodnie z Art. 1821a § 1 Kodeksu pracy wymiar urlopu rodzicielskiego to 32 lub 34 tygodnie.

Liczba dzieci

Wymiar urlopu

1

32 tygodnie

2 i więcej

34 tygodnie

Razem z urlopem macierzyńskim przy urodzeniu jednego dziecka można więc liczyć na 52 tygodnie urlopu (52 x 7 = 364 dni), co oznacza 364 dni, a więc praktycznie rok. Stąd bierze się nazwa „roczny urlop macierzyński”.

Od kiedy liczy się urlop macierzyński?

Urlop macierzyński co do zasady liczy się od dnia porodu. Istnieje jednak możliwość wykorzystania do 6 tygodni urlopu jeszcze przed porodem. Należy w tym celu złożyć do pracodawcy stosowny wniosek. W takiej sytuacji po porodzie wykorzystuje się pozostałe tygodnie z puli przysługującego wymiaru urlopu macierzyńskiego.

Ile trwa urlop macierzyński i wychowawczy?

Kodeks pracy, oprócz „rocznego urlopu macierzyńskiego” (urlop macierzyński + urlop rodzicielski), uprawnia rodziców do skorzystania z urlopu wychowawczego. Urlop wychowawczy również można rozpocząć wykorzystywać bezpośrednio po macierzyńskim połączonym z rodzicielskim. Urlop wychowawczy może trwać maksymalnie 36 miesięcy, przy czym jeden miesiąc jest zarezerwowany dla drugiego rodzica. Oznacza to, że jednej osobie przysługuje najwięcej 35 miesięcy urlopu czyli 2 lata i 11 miesięcy. Jeśli rodzic decyduje się na urlop wychowawczy bezpośrednio po płatnym rocznym urlopie po narodzinach dziecka, może mieć wolne od pracy 3 lata i 11 miesięcy bez jednego dnia.

Decydując się na urlop wychowawczy, należy mieć na względzie brak wynagrodzenia i zasiłku za czas przebywania na tym urlopie.

Urlop macierzyński - ile płatny?

Jednym z najczęściej pojawiających się pytań o urlop macierzyński jest pytanie o to, ile jest płatny. Otóż za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński. Kwota zasiłku równa jest wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Ile wynosi zasiłek macierzyński?

Dla pracowników podstawa wymiaru zasiłku to przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone:

  • za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolności do pracy albo
  • za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia.

Jeśli pracownica ma stałe comiesięczne wynagrodzenie, będzie ono stanowiło podstawę wymiaru zasiłku.

Natomiast dla osób, które nie są pracownikami, czyli np. są zleceniobiorcami albo prowadzą działalność gospodarczą, podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętny miesięczny przychód z ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych. Przychodem tym jest  kwota, od której opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe,  po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składek. 

Zasiłek macierzyński otrzymuje się za czas urlopu macierzyńskiego (urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego – w przypadku adopcji dziecka), urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego.

Za czas urlopu macierzyńskiego (urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego) i urlopu ojcowskiego zasiłek przysługuje w wymiarze 100%. Natomiast podczas urlopu rodzicielskiego można pobierać taką kwotę przez pierwsze 6 tygodni (jeśli urodziło się jedno dziecko albo jedno dziecko zostało przyjęte na wychowanie) lub 8 tygodni (jeśli urodziła się dwójka lub większa liczba dzieci bądź taka liczba dzieci została jednocześnie przyjęta na wychowanie) lub 3 tygodni (w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka, gdy ubezpieczony ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w  minimalnym wymiarze wynoszącym 9 tygodni).

Po upływie powyższych okresów przez pozostałą część urlopu rodzicielskiego pobiera się zasiłek w wysokości 60% podstawy wymiaru zasiłku. Przy stałym miesięcznym wynagrodzeniu będzie to 60% pensji.

Jeśli pracownica do 21 po porodzie złoży wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski w pełnym wymiarze, zasiłek przez cały ten okres czasu będzie uśredniony, a więc wyniesie 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Czy na macierzyńskim można pracować?

Po pierwsze, podczas trwającego 20 tygodni urlopu macierzyńskiego nie można wykonywać pracy na podstawie umowy o pracę ze swoim pracodawcą. Dopuszcza się taką możliwość dopiero w czasie urlopu rodzicielskiego (maksymalnie na ½ etatu i zarobki pomniejszają proporcjonalnie zasiłek). Natomiast umowy cywilnoprawne są jak najbardziej dozwolone. Takie zarobkowanie nie wpływa na zmniejszenie ani zawieszenie prawa do zasiłku macierzyńskiego.

Co ciekawe, podczas urlopu macierzyńskiego dozwolona jest praca na podstawie umowy o pracę na rzecz innego pracodawcy. Nie pomniejsza się wówczas zasiłku.

Ile czasu ma pracodawca na zgłoszenie urlopu macierzyńskiego?

Pracodawca zgłasza urlop macierzyński do ZUS w miesięcznym raporcie imiennym. Czas na zgłoszenie tego faktu równa się więc terminowi składania raportów. Jeśli pracodawca nie wypłaca sam zasiłku, dokonuje zgłoszenia do ZUS za pomocą druku ZUS Z3.

Urlop macierzyński jest obowiązkowy. Rozpoczyna się z dniem porodu. Nie trzeba więc wnioskować o ten urlop. Przewidywana data porodu powinna zostać określona przez lekarza na zaświadczeniu, a datę porodu potwierdza się skróconym odpisem aktu urodzenia dziecka.

Ile trzeba przepracować przed porodem, aby uzyskać zasiłek macierzyński?

Zasiłek macierzyński przysługuje osobie, która opłaca składki na ubezpieczenie chorobowe – niezależnie od tego, czy jest to obowiązkowe czy dobrowolne ubezpieczenie. Nie ma wymogu przepracowania określonego okresu czasu, by móc pobierać zasiłek macierzyński. Liczy się fakt zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego.

Co po urlopie macierzyńskim? Koniec zasiłku macierzyńskiego i co dalej?

Zasiłek macierzyński przysługuje za czas urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego. Wraz z końcem tych urlopów kończy się również możliwość pobierania zasiłku. Jest kilka możliwości dla rodziców z rocznym dzieckiem, którzy nie są gotowi na rozłąkę z dzieckiem. Pierwszym z nich jest możliwość skorzystania ze wspomnianego już urlopu wychowawczego, ale za czas tego urlopu nie ma żadnego zasiłku. Ważną informacją jest jednak dopuszczalność dorabiania w trakcie tego urlopu. Chodzi o to, aby podejmowane przez osobę przebywającą na wychowawczym zajęcia zarobkowe nie wykluczały sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Sprawowanie tej opieki stanowi bowiem cel urlopu wychowawczego. Można zastanowić się nad dorabianiem na umowach cywilnoprawnych.

Kolejną możliwością jest zmniejszenie wymiaru etatu. Osobie uprawnionej do urlopu wychowawczego (osoba z co najmniej 6-miesięcznym stażem pracy) przysługuje możliwość skrócenia czasu pracy po powrocie z rocznej przerwy po narodzinach dziecka. Składa się w tym celu stosowny wniosek, a pracodawca ma obowiązek go zaakceptować. Więcej na ten temat: Obniżenie wymiaru czasu pracy zamiast urlopu wychowawczego w 2020 roku

Pamiętaj! Obniżając wymiar czasu pracy, obniża się proporcjonalnie wynagrodzenie za pracę.

Można także wykorzystać urlop wychowawczy np. przez rok czasu, a następnie obniżyć wymiar czasu pracy. Takie miksowanie tych dwóch uprawnień jest jak najbardziej dozwolone. Przed złożeniem wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy (maksymalnie do ½ etatu) należy jednak zrezygnować z urlopu wychowawczego (chyba że pracownik wnioskował o rok urlopu wychowawczego).

Od razu po rodzicielskim można też wykorzystać urlop wypoczynkowy, szczególnie zaległy. Zazwyczaj takie zalecenie pracownicy otrzymują z działu kadr. Często pomiędzy rodzicielskim a wychowawczym korzysta się z urlopu wypoczynkowego w celu przedłużenia płatnego wolnego, ponieważ za urlop wypoczynkowy oczywiście należy się wynagrodzenie.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 1320)

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dziennik Ustaw rok 2020 poz. 870)

Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Firmy potrzebują więcej czasu na wdrożenie zmian w Kodeksie pracy

    Dzisiaj Sejm ma głosować nad przepisami dostosowującymi Kodeks pracy do unijnej dyrektywy work-life balance. Konfederacja Lewiatan apeluje o wydłużenie terminu wejścia w życie nowych przepisów do co najmniej czterech miesięcy.

    Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami

    Czy pracodawcy mają wdrożone polityki różnorodności i czy je stosują? Jak wygląda kwestia zatrudniania osób z niepełnosprawnościami? Fundacja Aktywizacja chce poznać opinie pracodawców ze wszystkich sektorów gospodarki i prowadzi badanie skierowane do firm.

    Wykroczenie przeciwko prawom pracownika

    Przepisy Kodeksu pracy określają prawa i obowiązki pracowników. Przede wszystkim po to, by ich chronić. Ciężkie naruszenie praw pracownika stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę, a niektóre z wykroczeń przeciwko prawom pracownika mogą być podstawą do nałożenia na pracodawcę kary grzywny.

    Nowelizacja Kodeksu pracy 2023

    Zmiany w urlopach rodzicielskich, szersze stosowanie elastycznej organizacji pracy i możliwość zwolnienia od pracy "z powodu działania siły wyższej" – takie m.in. rozwiązania przewiduje nowelizacja Kodeksu pracy, którą w środę uchwalił Sejm.

    Nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców

    W środę Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy wprowadzają zmiany m.in. w urlopach rodzicielskich. To kolejna nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców - powiedziała PAP minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

    Praca zdalna - co musi zapewnić pracodawca? PODCAST

    Praca zdalna. Pracodawca musi zapewnić pracownikowi niezbędne materiały i narzędzia w tym urządzenia techniczne, żeby on pracę zdalną mógł wykonywać - wskazuje Joanna Rutkowska Dyrektorka HR w agencji zatrudnienia Trenkwalder. PODCAST

    Praca zdalna. Lista najważniejszych zmian!

    Praca zdalna stała się masowym zjawiskiem z powodu epidemii. Tymczasowe rozwiązanie w końcu zostało formalnie uregulowane. Co powinni wiedzieć pracujący zdalnie lub planujący pracę zdalną? Poniżej lista najważniejszych uregulowań.

    BHP w leśnictwie i rolnictwie 2023 – analizy Rady Ochrony Pracy

    W dniu 6 lutego 2023 r. Rada Ochrony Pracy i Państwowa Inspekcja Pracy zajęły się tematyką bezpieczeństwa i higieny pracy w leśnictwie oraz w rolnictwie, jakie były wyniki badań i kontroli oraz co stanowi największe zagrożenie w tych branżach?

    Polacy nie lubią poniedziałków i chcą pracować cztery dni w tygodniu

    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 67% Polaków popiera pomysł skrócenia tygodnia pracy do 4 dni. Jednocześnie 43% uważa, że 40 godzin pracy w tygodniu to zbyt dużo. Aż 75% Polaków nie lubi poniedziałków.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r. oblicza się z uwzględnieniem liczby świąt, niedziel i dni wolnych w tym roku. Jaki jest współczynnik urlopowy w 2023 r.?

    Work-life balance to dłuższe urlopy dla rodziców i opiekunów. Od kiedy? WIDEO

    Urlopy dla rodziców i opiekunów ulegną wydłużeniu. Termin implementowania przepisów tzw. dyrektywy Work-life balance nie jest jeszcze dokładnie znany. Najprawdopodobniej doczekamy się zmian w prawie jeszcze w 2023 roku.

    Wynagrodzenia kierowców 2023. Jakie koszty dla przedsiębiorców?

    Od 1 stycznia 2023  wzrosła stawka przeciętnego, prognozowanego wynagrodzenia kierowcy o ponad 1000 zł. Co to oznacza dla przewoźników? Konieczność wypłaty wyższych pensji. W jaki sposób przewoźnicy mogą poradzić sobie z rosnącymi kosztami? 

    Niedziela handlowa – luty 2023
    Luty 2023 ma 4 niedziele. Czy któraś z nich to niedziela handlowa? Sprawdź!
    NFZ: nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością
    Nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością w ramach kontraktu z NFZ - podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, odnosząc się do sprawy ginekolożki Nicole Sochacki-Wójcickiej, która w mediach społecznościowych prowadzi konto pod nazwą Mama Ginekolog.
    Nie będzie podwyżki stóp procentowych. Obniżka jesienią
    Rozpoczyna się dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Podwyżki stóp procentowych nie będzie.
    Pracodawcy przeciwni zmianom w reklamach suplementów diety
    Nie ma obecnie wystarczającego uzasadnienia dla wprowadzania nowych regulacji dotyczących reklamy suplementów diety, ponieważ są one już zawarte w branżowym „Kodeksie Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety” – uważa Konfederacja Lewiatan.
    Posłowie wysłuchali apelu pracodawców
    Sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, po apelu pracodawców, m.in. Konfederacji Lewiatan, odroczyła prace nad projektem ustawy Prawo komunikacji elektronicznej.
    Uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie
    Z badań przeprowadzonych przez Platformę Migracyjną EWL, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację EWL wynika, że niemal wszyscy uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie.
    Praca zdalna i digitalizacja – co nas czeka w 2023 r.?

    Praca zdalna w 2023 roku. Ostanie trzy lata to okres wielu dynamicznych zmian na rynku pracy, które znacząco wpływały na sposób prowadzania biznesu. Planowane na początek tego roku nowelizacje mają głównie na celu unormowanie i zabezpieczenie osób pracujących zdalnie. Za tym idą kolejne rozwiązania, zmieniające obraz zatrudnienia w Polsce. Z jakimi trendami HR będziemy mierzyli się w najbliższych kwartałach? Eksperci wskazują cztery najważniejsze kierunki w 2023 r.

    Komisja za projektem nowelizacji Kodeksu pracy w sprawie tzw. work-life balance
    Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny jednogłośnie opowiedziała się w poniedziałek za projektem nowelizacji Kodeksu pracy, który ma na celu wdrożenie unijnych dyrektyw w sprawie tzw. work-life balance. Projekt zakłada m.in. zmiany w urlopach rodzicielskich.
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopów macierzyńskich
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopu: macierzyńskiego, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego możliwe pod warunkiem przyznania ich pod nieobecność - powiedziała PAP radca prawny Monika Jurkiewicz
    Szacowana stopa bezrobocia w styczniu wyniosła 5,5 proc.
    Szacowana przez MRiPS stopa bezrobocia na koniec stycznia 2023 r. wyniosła 5,5 proc. – poinformowała PAP w poniedziałek minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. Jest wyższa o 0,3 pkt. proc. niż w grudniu 2022 r.
    Nielegalne powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi
    Zatrudnienie cudzoziemca, zwłaszcza z kraju trzeciego, wymaga spełnienia określonych warunków. W przeciwnym razie może dojść do nielegalnego powierzenia pracy. Co na ten temat czytamy w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
    Czy ma miejsce dyskryminacja aplikantów radcowskich i adwokackich będących ojcami?

    Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) trafiła sprawa dyskryminacji prawników – a dokładniej aplikantów adwokackich i radcowskich, odbywających przygotowanie do wykonywania zawodu, będących ojcami. Okazuje, że nie mają oni takich samych praw związanych z rodzicielstwem jak aplikantki będące matkami. Na czym polega problem?

    Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną – wzory dokumentów dla każdej formy pracy zdalnej WEBINARIUM

    Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną – wzory dokumentów dla każdej formy pracy zdalnej” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 17 lutego 2023 roku. Webinarium wyjątkowo potrwa aż 1,5 godziny. Polecamy!